Ojcowski Park Narodowy

Podziel się:

Ojcowski Park Narodowy - Dolina Sąspowska i Dolina Prądnika (pieszo) - the founding fathers 1227472

Ojcowski Park Narodowy - Dolina Sąspowska i Dolina Prądnika (pieszo) - the founding fathers 1826345

Ojcowski Park Narodowy - Dolina Sąspowska i Dolina Prądnika (pieszo) - dsc 9397

Ojcowski Park Narodowy - Dolina Sąspowska i Dolina Prądnika (pieszo) - the founding fathers 1175936

Spacer po Ojcowskim Parku Narodowym wzdłuż Doliny Sąspowskiej i Doliny Prądnika, to doskonały pomysł na rodzinną wycieczkę. Proponowana trasa jest bardzo urokliwa i zapewnia przyjemne obcowanie z naturą, w którą nie ingeruje człowiek. Możemy ją wzbogacić dodatkowo o zwiedzanie atrakcji, znajdujących się niejako po drodze, a są to: Zamek Ojców i Ekspozycja Przyrodnicza Ojcowskiego Parku Narodowego. Te jednak czynne są tylko w określonych godzinach, które warto sprawdzić przed udaniem się na wyprawę.

Dnem Doliny Sąspowskiej płynie potok Sąspówka, prawy dopływ Prądnika. Charakteryzuje się wyjątkowo czystą wodą (I klasa czystości). Potok zasilany jest licznymi źródłami, żyją tu pstrągi potokowe i bobry. Prawie całkowicie znajduje się w granicach niezwykle malowniczego Ojcowskiego Parku Narodowego. Na obszarze parku znajduje się środkowa i dolna część doliny, mająca długość ok. 5 km. Część ta jest prawie niezabudowana (jedynie w jej górnej części występują nieliczne budynki).

Dolina Prądnika rozpoczyna się w okolicach Sułoszowej, gdzie znajdują się źródła Prądnika i biegnie przez całą długość Ojcowskiego Parku Narodowego. Jest z rzadka zabudowana.

W Dolinie Sąspowskiej jak i w części Dolny Prądnika występuje bardzo słaby zasięg sieci komórkowej GSM/LTE, dlatego warto zabezpieczyć informacje potrzebne na wycieczce w wersji offline lub w postaci wydruku.

Charakterystyka trasy:

długość trasy: ok. 5,8 km;
czas: ok. 2-3 h;
dostępność: 24/7;
rodzaj trasy: piesza;
trudność trasy: łatwa;
rodzaj drogi: leśna/asfaltowa;
wzniesienia: 147 m;
zejścia: 147 m;
dojazd samochodem: tak;
parking: płatny;
opłaty za wstęp lub zwiedzanie: tak (opcjonalnie zamek, ekspozycja OPN);
toaleta na trasie: tak;
gastronomia na trasie: tak (liczne restauracje w Dolinie Prądnika);
miejsca na piknik lub odpoczynek: tak;
trasa dla wózków dziecięcych: nie;
trasa głównie w cieniu;
polecany termin odwiedzenia: dowolny, warto unikać weekendów i świąt;
przydatne wyposażenie: wygodne (sportowe) obuwie.

Dojazd:

Jeśli wybieramy się do Ojcowskiego Parku Narodowego, to najdogodniej jest zostawić samochód na płatnym, niestrzeżonym parkingu „Złota Góra” w Ojcowie, z którego pieszo udamy się szlakiem w kierunku centrum Ojcowa.

Dojazd komunikacją zbiorową z Krakowa do przystanku Ojców Złota Góra, jest możliwy w weekendy i święta autobusami MPK Kraków. Natomiast w tygodniu można skorzystać z prywatnego przewoźnika Unibus, który kursuje z Krakowa do przystanku Ojców Zamek. Wówczas trasę zaczynamy nie z parkingu „Złota Góra”, lecz bezpośrednio spod zamku w Ojcowie, zaczynając naszą „pętlę” jedynie od innego punktu.

Opis trasy:

Z parkingu „Złota Góra” kierujemy się zielonym szlakiem w głąb lasu, jednocześnie oddalając się od głównej drogi. Trzymając się oznakowań zielonego szlaku, po 750 m dotrzemy do Doliny Sąspowskiej, gdzie znajduje się zadaszony przystanek „Ptaki” Ojcowskiego Parku Narodowego. W tym miejscu szlak zielony się kończy, a my skręcamy w lewo i podążamy dalej szlakiem żółtym.

Przez ok. 2 km szlak ten prowadzić nas będzie przez Dolinę Sąspowską. Cały czas wędrować będziemy po terenie Ojcowskiego Parku Narodowego do którego wstęp jest bezpłatny, jednak obowiązują tu pewne zasady, jak chociażby zakaz poruszania się po parku niewyznaczonymi do tego szlakami turystycznymi czy zakaz zbierania grzybów.

Widok na Dolinę Sąspowską

Widok na Dolinę Sąspowską.

Jakieś 150 m od zmiany szlaku (szlak żółty) odnajdziemy Źródło Filipowskie, które wybija dokładnie na drodze. Z drugiej strony potoku wybija Źródło spod Graba, lecz nie prowadzi do niego żadna ścieżka, przez co jest zarośnięte i niedostępne.

Około 700 m od wspomnianych źródełek z lewej strony drogi zauważymy kolejne źródło - to Źródło Harcerza w Dolinie Sąspowskiej. Nazwa źródła pochodzi od tego, że dawniej przez jakiś czas na łące tej istniały obozy harcerskie. Źródło to chociaż znajduje się kilka metrów od szlaku bywa zarośnięte, przez co może być prawie niewidoczne.

Około 250 m dalej z lewej strony będziemy mijać grób nieznanego polskiego partyzanta, z kolei po przejściu kolejnych 300 m, z lewej strony nieco w głębi lasu odnajdziemy zbiorową mogiłę Żydów rozstrzelanych w Dolinie Sąspowskiej ok. 1943 roku.

Około 200 m dalej żółtym szlakiem, również z lewej strony powyżej drogi w głębi lasu znajduje się grób Feliksa Wajcenauera, również rozstrzelanego przez Niemców. Od tego miejsca dzieli nas zaledwie 250 m do końca Doliny Sąspowskiej.

Widok na Dolinę Prądnika

Widok na Dolinę Prądnika.

W ten sposób docieramy do malowniczej Doliny Prądnika. Znajdujemy się w miejscu, gdzie potok Sąspówka dopływa do Prądnika. Nieopodal zobaczymy wzgórze Jonaszówka, które ma ok. 20 m wysokości. Skała znana jest przede wszystkim jako doskonały punkt widokowy. Z dna Doliny Prądnika prowadzi na jej szczyt ścieżka z poręczą. Na szczycie Jonaszówki znajduje się płaska platforma widokowa zabezpieczona barierkami i tablica z panoramą widokową i jej opisem. Z platformy tej dobrze widać Dolinę Prądnika, Dolinę Sąspowską i Zamek w Ojcowie. U podnóża Jonaszówki znajdują się stawy hodowlane, gdzie funkcjonuje plenerowa pstrągarnia w Ojcowie, serwująca wędzonego i duszonego pstrąga.

Widok ze wzgórza Jonaszówka

Widok ze wzgórza Jonaszówka.

W dalszą drogę udajemy się w górę Doliny Prądnika, trzymamy się oznakowań szlaków czerwonego/niebieskiego/żółtego/czarnego, które łącznie doprowadzą nas po 900 m do Zamku w Ojcowie. Po drodze będziemy mogli podziwiać piękno Doliny Prądnika oraz zabytkową, drewnianą zabudowę Ojcowa, która kiedyś pełniła funkcje uzdrowiskowe. Pochodzi ona z okresu, gdy Ojców był znaną miejscowością letniskową i uzdrowiskową. Przebywali tutaj m.in. Franciszek Karpiński, Jan Ursyn Niemcewicz, Fryderyk Chopin czy Cyprian Kamil Norwid. Powstał hotel „Pod Łokietkiem", zajazd „Wesele w Ojcowie” i łazienki nad Prądnikiem. W czasie powstania styczniowego spłonęło całe uzdrowisko – odbudową zajęli się kolejni właściciele. Jednym z bardziej charakterystycznych budynków jest willa „Bazar Warszawski”, budynek stojący naprzeciwko Zawiszówek, odbudowany w latach 1983–1986.

W pewnym momencie przy szlaku mijać będziemy kapliczkę Matki Bożej Smardzowickiej. Warto na nią zwrócić uwagę, gdyż krzyż na kapliczce powstał ze skorup i zapalników szrapneli (pocisków artyleryjskich, używanych do rażenia ludzi), zaś gloria wokół głowy Chrystusa jest wykonana z nabojów do karabinu typu Mosin. Przypomina ona o Wielkiej Wojnie na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej.

Dotarliśmy do centrum Ojcowa, gdzie zobaczymy dawny hotel "Pod Kazimierzem" oraz dawny hotel "Pod Łokietkiem", w którym dzisiaj znajduje się m.in. Ekspozycja Przyrodnicza Ojcowskiego Parku Narodowego. Wstęp na ekspozycję jest płatny, a zwiedzanie indywidualne możliwe po zebraniu min. 3 osób, w godzinach otwarcia obiektu. Zwiedzanie rozpoczyna się od pokazu dwóch filmów 3D, z których jeden przedstawia tworzenie się doliny Prądnika od czasu górnej jury po czasy współczesne, a drugi pokazuje Ojcowski Park Narodowy. Po projekcji i oddaniu okularów polaryzacyjnych zwiedzający przechodzą do sal wystawowych, po których oprowadza lektor. Obcokrajowcy mogą korzystać z audioprzewodników w językach: angielskim, hiszpańskim, niemieckim i rosyjskim.

Na elewacji budynku zobaczyć możemy tablicę upamiętniającą Władysława Szafera (pomysłodawcę utworzenia Ojcowskiego Parku Narodowego) oraz tablicę upamiętniającą Powstanie Styczniowe tj. fakt, że budynek ten był główną kwaterą oddziału powstańców roku 1863 dowodzonego przez pułkownika Apolinarego Kurowskiego.

Idąc dalej w kierunku Zamku w Ojcowie możemy zwiedzić szereg obiektów, które znajdują się w tym miejscu. Przede wszystkim możemy odpocząć w parku zamkowym w Ojcowie, który założony został w latach 80. XIX wieku przez Jana Zawiszę, ówczesnego właściciela Ojcowa.

Ekspozycja Przyrodnicza Ojcowskiego Parku Narodowego

Ekspozycja Przyrodnicza Ojcowskiego Parku Narodowego.

W parku znajdziemy m.in. pomnik ku czci partyzantów w Ojcowie (podczas obławy w Ojcowie dnia 28 lutego 1944 r. zostali aresztowani i rozstrzelani), figurę św. Jana Kantego w Ojcowie, grób żołnierzy niemieckich oraz tablicę poświęconą Adolfowi Dygasińskiemu. Przy parkingu pod zamkiem w Ojcowie zwraca uwagę charakterystyczny, zielony budynek zwany "Na Postoju". Dawniej obiekt pełnił funkcję poczekalni autobusowej. Drewniany budynek wzniesiono w 1930 roku. Ciekawostką jest drzewo, które w nim rośnie. Pień drzewa znajduje się wewnątrz budynku, a gałęzie wyrastają przez dach na zewnątrz.

Pora zwiedzić Zamek w Ojcowie. Wchodzimy na wzgórze, przy drodze wojewódzkiej nr 773 odnajdujemy kasę biletową i wchodzimy na teren zamku. Zanim dotrzemy do głównej bramy zamkowej, warto zwrócić uwagę na figurę Matki Bożej z 1863 r., która znajduje się pod murami z lewej strony.

Po przejściu przez bramę znajdujemy się na terenie zamku wybudowanego w systemie tzw. Orlich Gniazd na polecenie króla Kazimierza Wielkiego w II połowie XIV w. Tradycja głosi, że nazwa warowni, w swej pierwotnej formie brzmiąca Ociec, została nadana przez samego króla, na pamiątkę walki o tron krakowski jego ojca, Władysława Łokietka, który w okolicznych jaskiniach znajdował schronienie.

Na terenie zamku znajduje się małe muzeum z informacjami na temat dziejów zamku oraz makietą zamku w Ojcowie za czasów swojej świetności. Ponadto roztacza się stąd wspaniały widok na Dolinę Prądnika.

Widok na Dolinę Prądnika z Zamku w Ojcowie

Widok na Dolinę Prądnika z Zamku w Ojcowie.

Gdy zwiedzimy już zamek, wychodzimy główną bramą, docieramy do głównej drogi, przechodzimy na jej drugą stronę i trzymając się oznakowań szlaku zielonego/czarnego po ok. 1,5 km dotrzemy z powrotem do punktu startowego naszej wycieczki tj. do parkingu „Złota Góra” w Ojcowie.

Atrakcje na trasie:

Dolina Sąspowska
Dolina Sąspowska to prawe, niezwykle malownicze odgałęzienie większej i bardziej znanej struktury geograficznej, jaką jest Dolina Prądnika. Ten wyjątkowy obszar położony jest na terenie krainy określanej jako Wyżyna Olkuska i prawie w całości znajduje się w ścisłych granicach obszaru chronionego, którym jest Ojcowski Park Narodowy. Pod względem wielkości jest to...
Źródło Filipowskiego w Dolinie Sąspowskiej
Źródło Filipowskiego – źródło w Dolinie Sąspowskiej w Ojcowskim Parku Narodowym. Znajduje się na lewym brzegu Sąspówki w dużym rozszerzeniu dna górnej części doliny. Wypływa u podnóża Złotej Góry, tuż przy szlaku turystycznym. Wypływająca z niego woda krótkim potoczkiem wpływa do Sąspówki. Nazwę źródła nadano dla uczczenia ojcowskiego przewodnika Władysława...
Ojcowski Park Narodowy
Ojcowski Park Narodowy (OPN) to wyjątkowy obszar chroniony, który mimo swoich niewielkich rozmiarów, kryje w sobie niezwykłe bogactwo przyrodnicze, geologiczne i historyczne. Utworzony w 1956 roku, jest najmniejszym z polskich parków narodowych, zajmując powierzchnię zaledwie 21,46 km². Położony w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, znajduje się w bliskim sąsiedztwie historycznej...
Źródło Harcerza w Dolinie Sąspowskiej
Źródło Harcerza – źródło w Dolinie Sąspowskiej w Ojcowskim Parku Narodowym, w pobliżu wylotu wąwozu Jamki. Znajduje się na łące przy szlaku turystycznym w dolnej części doliny, na dużym i płaskim rozszerzeniu jakie dno doliny tworzy w tym miejscu. Nazwa źródła pochodzi od tego, że dawniej przez jakiś czas na...
Grób partyzanta AK w Dolinie Sąspowskiej (Ojców)
Grób nieznanego polskiego partyzanta, kpt. Wojska Polskiego, łącznika AK, więźnia obozu koncentracyjnego Auschwitz, w Dolinie Sąspowskiej na terenie Ojcowa. Został zastrzelony podczas II wojny światowej....
Zbiorowa mogiła rozstrzelanych Żydów w Dolinie Sąspowskiej
Zbiorowa mogiła rozstrzelanych Żydów (II Wojna Światowa - ok. 1943 r.) w Dolinie Sąspowskiej....
Grób Feliksa Wajcenauera w Dolinie Sąspowskiej (Ojców)
Grób Feliksa Wajcenauera w Dolinie Sąspowskiej na terenie Ojcowa, który został rozstrzelany przez Niemców w 1943 roku....
Jonaszówka
Jonaszówka, znana również w lokalnej tradycji i wśród wielu zapalonych turystów pod nieco humorystyczną nazwą Gruby Janek, to jedna z najbardziej rozpoznawalnych formacji skalnych w regionie. Ten majestatyczny ostaniec wapienny dumnie wznosi się na orograficznie prawym zboczu głębokiego kanionu, jakim jest Dolina Prądnika. Obszar ten leży w ścisłych granicach najmniejszego...
Pstrągarnia w Ojcowie
W samym sercu Ojcowskiego Parku Narodowego, około 1 km od parkingu pod Zamkiem w Ojcowie przy punkcie widokowym Jonaszówka, na skrzyżowaniu szlaków do Groty Łokietka, Bramy Krakowskiej i Doliny Sąspowskiej znajdziemy Pstrąga Ojcowskiego. W ogródku grillowym serwowane są oryginalne Pstrąg Ojcowskie w wersji wędzonej lub grillowanej. Do dyspozycji Gości jest...
Dolina Prądnika
Dolina Prądnika to niezwykle malownicza i fascynująca pod względem geologicznym oraz historycznym dolina rzeki Prądnik. Znajduje się ona w samym sercu chronionego obszaru, jakim jest Ojcowski Park Narodowy, a jej fragmenty rozciągają się również na leżące na południe od niego tereny rolnicze i przedmieścia dawnej stolicy. Uznawana powszechnie za najpiękniejszą...
Drewniana zabudowa uzdrowiskowa w Ojcowie
Drewniana zabudowa uzdrowiskowa w Ojcowie stanowi niezwykle ważny element dziedzictwa kulturowego południowej części naszego kraju. Pochodzi ona w głównej mierze z fascynującego okresu, gdy ten malowniczy zakątek był powszechnie znaną i niezwykle cenioną miejscowością letniskową oraz uzdrowiskową. Unikalny mikroklimat, otoczenie wysokich, wapiennych skał oraz krystalicznie czyste powietrze sprawiały, że do...
Kapliczka Matki Bożej Smardzowickiej w Ojcowie
Kapliczkę w Ojcowie obok domu nr 20 ustawiono prawdopodobnie w 1922 roku jako wotum za szczęśliwy powrót z austriackiej niewoli. Jest to najpewniej najstarszy krzyż ze szrapneli w okolicy, później zaczęły pojawiać się kolejne. W małej wnęce ojcowskiej kapliczki jest umieszczona kopia obrazu Matki Boskiej Smardzowickiej. Krzyż powstał ze skorup i...
Willa Bazar Warszawski w Ojcowie
Willa Bazar Warszawski w Ojcowie to reprezentacyjny budynek wzniesiony w stylu uzdrowiskowym pod koniec XIX wieku. Znajduje się on naprzeciwko Zawiszówek w turystycznej miejscowości Ojców, położonej w województwie małopolskim. Niestety w 1978 roku drewniany obiekt strawił pożar, jednak został on pieczołowicie odbudowany w latach 1983-1986. Obecnie stanowi on ważne centrum...
Tablica Pamiątkowa Powstania Styczniowego w Ojcowie
Tablica Pamiątkowa Powstania Styczniowego w Ojcowie to ważny obiekt historyczny zlokalizowany w turystycznej miejscowości Ojców. Teren ten, objęty prawną ochroną przez Ojcowski Park Narodowy, leży w województwie małopolskim. Tablica znajduje się na fasadzie dawnego budynku znanego jako Hotel pod Łokietkiem, stanowiąc materialną pamiątkę krwawych wydarzeń z czasów zaborów i przypominając...
Ekspozycja Przyrodnicza Ojcowskiego Parku Narodowego
Ekspozycja Przyrodnicza Ojcowskiego Parku Narodowego to nowoczesne centrum edukacyjne, które stanowi obowiązkowy punkt na mapie każdego turysty odwiedzającego ten unikalny zakątek Polski. Zlokalizowane w historycznym budynku w samym sercu doliny, muzeum to w innowacyjny i niezwykle atrakcyjny sposób przybliża zwiedzającym skomplikowane procesy geologiczne, bogatą historię osadnictwa oraz niesamowitą różnorodność biologiczną,...
Tablica upamiętniająca Władysława Szafera w Ojcowie
Tablica upamiętniająca Władysława Szafera w Ojcowie to historyczny obiekt honorujący wybitnego polskiego botanika. Znajduje się ona w popularnej miejscowości turystycznej Ojców, położonej w województwie małopolskim. Płyta pamiątkowa została umiejscowiona w samym sercu doliny, na obszarze rezerwatu, jakim jest Ojcowski Park Narodowy. Stanowi ona wyraz wdzięczności lokalnej społeczności oraz środowisk naukowych...
Dawny hotel "Pod Łokietkiem" w Ojcowie
Dawny hotel "Pod Łokietkiem" w Ojcowie to niezwykle ważny, historyczny budynek, który powstał w 1860 roku na terenie dawnego parku zdrojowego, znanego dzisiaj powszechnie jako Park Zamkowy w Ojcowie. Jego budowa była bezpośrednim wynikiem rozpoczęcia w tej malowniczej miejscowości, jaką jest Ojców, prężnej i niezwykle modnej działalności uzdrowiskowej, która w...
Dawny hotel "Pod Kazimierzem" w Ojcowie
Dawny hotel "Pod Kazimierzem" w Ojcowie to niezwykle interesujący i ważny budynek o bogatej, ponad stuletniej przeszłości, który odgrywa obecnie kluczową rolę w edukacji przyrodniczej całego regionu. Zlokalizowany w samym sercu dawnego, reprezentacyjnego założenia, jakim jest Park Zamkowy w Ojcowie, budynek ten dumnie wznosi się dokładnie naprzeciwko równie słynnego, historycznego...
Grób żołnierzy niemieckich w Ojcowie
Grób żołnierzy niemieckich w Ojcowie to historyczna i zarazem często pomijana mogiła, która przypomina turystom o burzliwych czasach II wojny światowej. To miejsce spoczynku zlokalizowane jest na zalesionym terenie zabytkowego Parku Zamkowego w Ojcowie. Zwiedzając urokliwą miejscowość Ojców, położoną w województwie małopolskim, warto zatrzymać się na moment w tym zacisznym...
Park Zamkowy w Ojcowie
Park Zamkowy w Ojcowie to historyczne założenie parkowe znajdujące się bezpośrednio przy malowniczych ruinach zamku królewskiego. Jego teren rozciąga się na obszarze wzniesienia znanego jako Góra Zamkowa oraz częściowo obejmuje płaskie dno, z urokliwą Doliną Prądnika. Obszar ten przez dziesięciolecia stanowił prawdziwe centrum życia towarzyskiego, będąc oazą spokoju dla kuracjuszy przybywających...
Pomnik ku czci partyzantów w Ojcowie
Pomnik ku czci partyzantów w Ojcowie to ważne miejsce pamięci narodowej, które znajduje się w ojcowskim parku zamkowym. Obiekt ten usytuowany jest w malowniczej miejscowości Ojców, na terenie objętym ochroną przez Ojcowski Park Narodowy w województwie małopolskim. Stanowi on materialny dowód oddania hołdu polskim bohaterom walczącym o wolność ojczyzny. Historia walk...
Figura św. Jana Kantego w Ojcowie
Figura św. Jana Kantego w Ojcowie to zabytkowa kapliczka usytuowana w historycznym Parku Zdrojowym, określanym również jako Park Zamkowy. Obiekt zlokalizowany jest w znanej miejscowości Ojców, na obszarze Ojcowskiego Parku Narodowego w województwie małopolskim. Przedstawia ona żyjącego w latach 1390-1473 wybitnego świętego Kościoła katolickiego, ściśle związanego z regionem Małopolski. Historia kradzieży...
Budynek "Na Postoju" w Ojcowie
W pobliżu zamku w Ojcowie, przy parkingu stoi zielony budynek zwany "Na Postoju". Dawniej obiekt pełnił funkcję poczekalni autobusowej. Drewniany budynek wzniesiono w 1930 roku. Ciekawostką jest drzewo, które w nim rośnie. Pień drzewa znajduje się wewnątrz budynku, a gałęzie wyrastają przez dach na zewnątrz. Obecnie w budynku mieści się...
Tablica poświęcona Adolfowi Dygasińskiemu w Ojcowie
Tablica poświęcona Adolfowi Dygasińskiemu w Ojcowie znajduje się na jednej z wapiennych skał w Dolinie Prądnika. Obiekt ten usytuowany jest w bezpośrednim pobliżu zabytkowego Parku Zamkowego w Ojcowie. Pamiątkowa płyta stanowi ciekawy punkt na turystycznej mapie miejscowości Ojców w województwie małopolskim. Z powodu wmurowania tam tablicy, wapienna ściana została nazwana...
Figura Matki Boskiej pod zamkiem w Ojcowie
Figura Matki Boskiej pod zamkiem w Ojcowie to cenny i dobrze zachowany obiekt małej architektury sakralnej, którego powstanie datuje się na 1863 rok. Ta historyczna rzeźba znajduje się w malowniczej miejscowości Ojców, położonej w województwie małopolskim. Obiekt usytuowany jest na obszarze, który obejmuje Ojcowski Park Narodowy, a dokładnie u stóp...
Zamek Ojców
Zamek Ojców, znany również powszechnie jako Zamek w Ojcowie czy Zamek kazimierzowski, to malownicze, zabytkowe ruiny średniowiecznej warowni, które stanowią jeden z najważniejszych punktów turystycznych we wsi Ojców. Obiekt ten położony jest w północnej części województwa małopolskiego i został wybudowany jako integralny element słynnego, obronnego systemu Orlich Gniazd. Jego pozostałości...