Dawny hotel "Pod Kazimierzem" w Ojcowie

Dawny hotel "Pod Kazimierzem" w Ojcowie to niezwykle interesujący i ważny budynek o bogatej, ponad stuletniej przeszłości, który odgrywa obecnie kluczową rolę w edukacji przyrodniczej całego regionu. Zlokalizowany w samym sercu dawnego, reprezentacyjnego założenia, jakim jest Park Zamkowy w Ojcowie, budynek ten dumnie wznosi się dokładnie naprzeciwko równie słynnego, historycznego domu „Pod Łokietkiem”. Ten zabytkowy, starannie zaprojektowany obiekt został wzniesiony około 1885 roku z myślą o prężnie rozwijającym się w tamtym czasie kurorcie. Swoją pierwotną funkcję eleganckiego i luksusowego hotelu uzdrowiskowego pełnił nieprzerwanie, z wielkim powodzeniem i uznaniem wśród gości, aż do tragicznego wybuchu II wojny światowej, goszcząc w swoich gościnnych progach liczne rzesze zamożnych kuracjuszy przybywających dla zdrowia do tej pięknej krainy.

Zawiłe losy budynku w okresie powojennym

Okres bezpośrednio po zakończeniu działań zbrojnych II wojny światowej przyniósł bardzo znaczne i nieodwracalne zmiany w przeznaczeniu tego pięknego, historycznego gmachu. Dawny, arystokratyczny blask słynnego uzdrowiska niestety bezpowrotnie przygasł, a duży budynek musiał naturalnie dostosować się do zupełnie nowych, skromniejszych powojennych realiów i palących potrzeb lokalnej społeczności. Przez pewien czas w jego murach mieścił się gwarantujący noclegi internat dla młodych uczniów miejscowego technikum leśnego, co doskonale wpisywało się w dziki, leśny charakter całego otoczenia. W późniejszych, kolejnych latach w tych historycznych ścianach funkcjonowała również niezwykle użyteczna placówka pocztowa oraz dobrze zaopatrzony, lokalny sklep spożywczo-przemysłowy, z którego na co dzień intensywnie korzystali zarówno stali mieszkańcy, jak i wędrowni turyści odwiedzający urokliwą miejscowość Ojców.

Prawdziwy, wielki przełom w nowożytnej historii i ratowaniu tego wspaniałego obiektu nastąpił dopiero w latach 1994–1996. To właśnie wtedy cały zniszczony upływem czasu budynek został poddany bardzo gruntownemu, starannemu i kosztownemu remontowi konserwatorskiemu. Głównym celem tych zakrojonych na szeroką skalę prac było specjalistyczne przystosowanie go do pełnienia zupełnie nowej, niezwykle ważnej społecznie i naukowo misji. Decyzją władz postanowiono, że to właśnie tutaj znajdzie swoją stałą i reprezentacyjną siedzibę innowacyjny Ośrodek Edukacyjno-Dydaktyczny, zarządzany przez Ojcowski Park Narodowy. Warto z całą mocą zaznaczyć, że nowoczesna placówka ta, formalnie powołana do życia już wcześniej, w grudniu 1991 roku, była pierwszą i absolutnie pionierską tego typu wyspecjalizowaną instytucją powołaną we wszystkich polskich parkach narodowych, wyznaczając tym samym zupełnie nowe standardy edukacji ekologicznej.

Historyczne otoczenie i nieistniejąca architektura doliny

Analizując dokładnie bogatą historię tego wspaniałego miejsca, absolutnie nie sposób pominąć jego najbliższego, bezpośredniego otoczenia, które na przestrzeni ponad stu lat uległo dość znacznym, niekiedy wręcz drastycznym przeobrażeniom. W czasach absolutnie największej świetności tego uzdrowiska, tuż na prawo od głównego budynku dawnego hotelu znajdowała się piękna, drewniana i niezwykle akustyczna muszla koncertowa. To właśnie w niej, w ciepłe dni dla wypoczywających gości regularnie odbywały się huczne wieczorki muzyczne, koncerty orkiestr dętych i występy chórów. Z kolei kierując wzrok na lewo, po drugiej stronie rzeki, w bardzo bliskim sąsiedztwie zabytkowej, kamiennej kapliczki świętego Jana Kantego, wznosiła się słynna i chętnie odwiedzana drewniana oberża o bardzo radosnej nazwie „Wesele w Ojcowie”. Została ona z wielkim rzemieślniczym kunsztem i dbałością o detale zbudowana przez znanego arystokratę i działacza, Aleksandra Przeździeckiego. Niestety, ten wspaniały, tętniący niegdyś życiem przykład regionalnej architektury nie przetrwał ostatecznie do naszych czasów, gdyż oberża została ostatecznie rozebrana podczas zaawansowanej budowy i poszerzania nowej, asfaltowej drogi w 1928 roku.

Nowoczesna edukacja przyrodnicza w sercu parku narodowego

Dzisiaj główną i absolutnie najważniejszą osią codziennej działalności odnowionego i świetnie wyposażonego ośrodka jest szeroko pojęta i promowana edukacja przyrodnicza. Ośrodek Edukacyjno-Dydaktyczny oferuje szkołom podstawowym, średnim oraz innym placówkom z całego kraju profesjonalnie przygotowane, pasjonujące zajęcia dla dzieci i młodzieży. Starannie opracowane i skonsultowane scenariusze oraz autorskie materiały edukacyjne pozwalają tutejszej kadrze na prowadzenie nieszablonowych zajęć o bardzo szerokiej, ekologicznej tematyce. Dotyczą one między innymi ochrony otaczającego nas środowiska naturalnego, zrozumienia unikalnego krajobrazu krasowego, rozpoznawania gatunków roślin i zwierząt oraz docenienia bogatego dziedzictwa kulturowego tego malowniczego regionu. Co jednak bardzo istotne, ośrodek nie zamyka swoich drzwi wyłącznie przed najmłodszymi badaczami, ale z dużym powodzeniem prowadzi także specjalistyczne, certyfikowane szkolenia i zajęcia terenowe dla osób dorosłych. W gronie tym znajdują się często licencjonowani przewodnicy turystyczni, zaangażowani w swój rozwój nauczyciele oraz żądni wiedzy studenci wyższych uczelni z kierunków stricte przyrodniczych.

Wszystkie proponowane przez tę wspaniałą instytucję interaktywne zajęcia mieszczą się w wypracowanej, bardzo skutecznej i innowacyjnej formule tak zwanych samodzielnych badań terenowych. Cały proces dydaktyczny ściśle opiera się na kilku niezwykle ważnych, nowoczesnych i rygorystycznie przestrzeganych założeniach pedagogicznych:

• Zajęcia dla zorganizowanych grup odbywają się bezpośrednio w otwartym, zielonym terenie lub w bogato wyposażonych salach i laboratoriach ośrodka, i zawsze w sposób praktyczny dotyczą realnych, aktualnych problemów oraz zjawisk obserwowanego środowiska.
• Codzienna praca zaciekawionych uczniów w pełni opiera się na odpowiednio, merytorycznie przygotowanych materiałach edukacyjnych, w tym na jasnych instrukcjach i wypełnianych na bieżąco arkuszach roboczych, przy jednoczesnym, czynnym wykorzystaniu różnorodnego, w pełni profesjonalnego sprzętu pomiarowego i badawczego.
• Wszyscy uczestnicy całkowicie samodzielnie opracowują skomplikowane i obszerne wyniki swoich badań oraz wnikliwych obserwacji naukowych prowadzonych w terenie, a następnie – po analizie – samodzielnie wysuwają konstruktywne, ostateczne wnioski.
• Zebrane i usystematyzowane wyniki ciężkiej pracy poszczególnych, małych grup badawczych są następnie dumnie i publicznie prezentowane oraz żywo dyskutowane przed pozostałymi, słuchającymi uczestnikami zajęć.
• Główną rolą prowadzącego edukatora, opiekuna czy też strażnika parku jest przede wszystkim dyskretna, bieżąca pomoc, ukierunkowywanie myślenia i fachowe, techniczne doradztwo dla intensywnie pracujących grup młodzieży. Zgodnie z nowoczesną pedagogiką empiryczną, końcowe wyniki, kreatywne rozwiązania i ostateczne, spisane wnioski opracowują i publicznie prezentują wyłącznie sami uczestnicy kursu.

Jak w prosty sposób zamówić zajęcia edukacyjne?

Aby móc bez przeszkód skorzystać z tej niezwykle bogatej, cennej oferty edukacyjnej, władze parku przypominają, że należy odpowiednio wcześnie zamówić i zarezerwować wybrane przez nauczycieli zajęcia. Można to zrobić w bardzo łatwy i przystępny sposób, wypełniając i wysyłając oficjalny formularz zgłoszeniowy (który zazwyczaj jest stale zamieszczony w formie pliku do swobodnego pobrania na oficjalnej stronie internetowej parku narodowego). Wypełniony i podpisany dokument należy następnie wysłać drogą elektroniczną bezpośrednio na wskazany adres poczty e-mail, lub jeśli preferowana jest inna forma, wysłać tradycyjną pocztą listowną na oficjalny adres administracyjny dyrekcji, w urokliwej miejscowości Sułoszowa. Niezwykle ważnym i kluczowym krokiem, wymaganym tuż przed ostatecznym wysłaniem pisemnego zlecenia, jest wcześniejsze, telefoniczne ustalenie i zablokowanie konkretnego, wolnego terminu planowanych zajęć z wyznaczonym, wykwalifikowanym pracownikiem placówki dydaktycznej.

Podstawowe informacje i rygorystyczne zasady organizacyjne

Rzetelnie planując wizytę z większą grupą zorganizowaną, każdy kierownik wycieczki powinien dokładnie zapoznać się z kilkoma podstawowymi, niezwykle istotnymi informacjami praktycznymi oraz jasnymi regulacjami obowiązującymi na terenie ośrodka i całego rezerwatu. W bardzo chłodnym i wilgotnym okresie zimowym, trwającym ściśle od początku listopada aż do końca marca, wszelkie zajęcia terenowe prowadzone są wyłącznie na bezpiecznym, płaskim i wyznaczonym odcinku wytyczonym pomiędzy budynkiem głównym ośrodka a słynną, ogromną formacją skalną, jaką jest majestatyczna Brama Krakowska (Dolina Prądnika). Warto bezwzględnie pamiętać o tym, że wszystkie normalnie udostępniane turystycznie jaskinie krasowe w tym właśnie chłodnym, zimowym okresie są bezwzględnie, na kłódkę zamknięte i całkowicie nieczynne. Spowodowane jest to głównie rygorystycznymi przepisami o ścisłej ochronie naturalnie hibernujących w ich wnętrzach licznych kolonii nietoperzy.

Kolejną, niezmiernie ważną kwestią logistyczną jest świadomość faktu, że zajęcia dydaktyczne realizowane z pasją przez wykwalifikowany personel ośrodka absolutnie nie obejmują swoim napiętym programem wyjazdu komunikacją, ani tym bardziej wspólnego zwiedzania z pracownikiem parku potężnego obiektu, jakim jest wspaniale zachowany zamek w Pieskowej Skale. W przypadku szczerej chęci dokładnego zwiedzania tej wspaniałej, górującej na skale renesansowej warowni, dyrekcja serdecznie i oficjalnie prosi o samodzielne korzystanie z komercyjnych usług wyspecjalizowanych biur turystycznych, które legalnie i oficjalnie działają na przyległym terenie. Należy również mieć zawsze na uwadze bardzo istotny fakt, że minimalna, sensowna liczba uczestników w grupie, wprost niezbędna do uruchomienia i przeprowadzenia pełnoprawnych zajęć w otwartym terenie (w tym popularnych zajęć połączonych ze zwiedzaniem zabytkowych obiektów), wynosi równe 15 osób.

Oficjalnym, niezmiennym miejscem pierwszego spotkania i punktem zbornym każdej przybywającej grupy z oczekującymi pracownikami i leśnymi edukatorami jest główny budynek wspomnianego ośrodka edukacyjnego. Zmotoryzowana grupa autokarowa korzystająca z pysznych uroków doliny i zamówionych zajęć musi pamiętać, że ponosi ona we własnym zakresie wszelką opłatę za bezpieczny postój na miejscowych, płatnych parkingach. Należy jasno wiedzieć, że duże autokary turystyczne mogą bezpiecznie i bardzo wygodnie parkować na specjalnie przygotowanym i przestronnym obiekcie, jakim jest asfaltowy parking "Złota Góra" w Ojcowie. W przypadku optymalnego wyboru zajęć, które są z założenia ściśle połączone z wejściem do wnętrza biletowanych, urokliwych obiektów turystycznych (takich jak niewielkie muzea czy wybrane groty), opiekunowie młodzieży proszeni są o dokładne zapoznanie się z zawsze aktualną, wywieszoną informacją o zimowych lub letnich godzinach ich oficjalnego otwarcia. Pozwala to na gładkie zaplanowanie dnia i skuteczne uniknięcie bardzo niepotrzebnych, stresujących problemów logistycznych podczas radosnego trwania długiej wycieczki szkolnej.