Willa "Maryla" w Konstancinie-Jeziornie
909 A z 5.08.1977
Willa "Maryla" w Konstancinie-Jeziornie to zabytkowy budynek pensjonatowy zlokalizowany przy ulicy Henryka Sienkiewicza 19 w mieście Konstancin-Jeziorna, położonym w regionie, jakim jest województwo mazowieckie, na południe od stolicy kraju, którą stanowi Warszawa. Obiekt powstał w 1903 roku według projektu wybitnego architekta Józefa Piusa Dziekońskiego. Budynek stanowi przykład letniskowej zabudowy kurortu z początku XX wieku, łącząc murowaną formę neogotycką z kunsztowną drewnianą dekoracją snycerską.
Historia powstania i przedwojenna funkcja pensjonatu
Willa "Maryla" została zaprojektowana od podstaw jako pensjonat przeznaczony dla kuracjuszy i letników odwiedzających rozwijającą się miejscowość wypoczynkową pod Warszawą. Wzniesiony w 1903 roku budynek wpisywał się w ówczesną koncepcję tworzenia eleganckiego letniska w otoczeniu lasów sosnowych, w sąsiedztwie terenów rekreacyjnych i leczniczych kurortu.
Autorem projektu architektonicznego był Józef Pius Dziekoński – jeden z najwybitniejszych polskich architektów przełomu XIX i XX wieku, znany przede wszystkim z monumentalnych realizacji sakralnych i gmachów użyteczności publicznej. W przypadku willi przy ulicy Henryka Sienkiewicza 19 zastosował on kameralną skalę dostosowaną do funkcji pensjonatowej oraz charakteru zabudowy uzdrowiskowej.
Architektura neogotycka i drewniana dekoracja snycerska
Willa "Maryla" wyróżnia się na tle sąsiednich rezydencji konsekwentnym połączeniem 2 odmiennych materiałów i tradycji budowlanych. Jej bryła opiera się na solidnej konstrukcji murowanej utrzymanej w stylistyce neogotyckiej, uzupełnionej o rozbudowane elementy drewniane charakterystyczne dla architektury letniskowej.
Do najważniejszych cech architektonicznych obiektu należą:
- Murowana bryła o neogotyckich proporcjach i detalach widocznych w opracowaniu elewacji.
- Bogata drewniana dekoracja snycerska zdobiąca partie werand, ganków oraz zwieńczeń budynku.
- Harmonijne zestawienie ceglanej i tynkowanej struktury ścian z ażurowymi zdobieniami ciesielskimi, które pozostaje czytelne do współczesności.
- Układ przestrzenny podporządkowany pierwotnej funkcji pensjonatowej, zapewniający wypoczynek gościom przybywającym do kurortu.
Powojenne losy i współczesny stan zachowania
Po zakończeniu II wojny światowej funkcja budynku uległa zasadniczej zmianie. Skarb państwa przejął nieruchomość i przeznaczył wnętrza zabytkowej willi na mieszkania kwaterunkowe. Brak odpowiednich nakładów remontowych oraz wieloletnia eksploatacja niezgodna z pierwotnym przeznaczeniem doprowadziły do stopniowej degradacji technicznej obiektu.
Współcześnie Willa "Maryla" znajduje się w opłakanym stanie technicznym i wymaga pilnych prac zabezpieczających oraz konserwatorskich. Mimo widocznych zniszczeń i zaniedbań bryła budynku oraz zachowane detale architektoniczne wciąż robią ogromne wrażenie na przechodniach i miłośnikach dawnej architektury letniskowej.
Położenie przy ulicy Henryka Sienkiewicza i pobliskie atrakcje
Ulica Henryka Sienkiewicza przebiega przez reprezentacyjną, historyczną strefę uzdrowiskową miasta, skupiającą najcenniejsze zabytki architektury willowej z początku XX wieku. Podczas spaceru w rejonie ulicy Henryka Sienkiewicza 19 można odwiedzić pobliskie obiekty i trasy turystyczne:
- Zabytkowy Park Zdrojowy w Konstancinie-Jeziornie, stanowiący centralny obszar spacerowy i wypoczynkowy miasta.
- Kompleks leczniczy Uzdrowisko Konstancin-Jeziorna z infrastrukturą sanatoryjną i terenami zielonymi.
- Zabytkowa Willa „Świt” Dom Stefana Żeromskiego w Konstancinie-Jeziornie, położona w bezpośrednim sąsiedztwie ulicy Henryka Sienkiewicza.
- Tematyczne trasy spacerowe przebiegające przez strefę willową, w tym Szlak Śladami Sławnych Rodów w Konstancinie-Jeziornie oraz Szlaki spacerowe Stefana Żeromskiego w Konstancinie-Jeziornie.
Obiekty znajdujące się w:
Uzdrowisko Konstancin-Jeziorna
- Amfiteatr w Parku Zdrojowym w Konstancinie-Jeziornie
- Centrum Terapii Narządu Ruchu. Biały Dom
- Hotel Uzdrowiskowy Konstancja w Konstancinie-Jeziornie
- Park Zdrojowy w Konstancinie-Jeziornie
- Szlak pieszy czarny w Konstancinie-Jeziornie
- Szlak pieszy zielony w Konstancinie-Jeziornie
- Szlak pieszy żółty w Konstancinie-Jeziornie
- Szlak Śladami Sławnych Rodów w Konstancinie-Jeziornie
- Szlaki spacerowe Stefana Żeromskiego w Konstancinie-Jeziornie
- Szpital Rehabilitacyjny - Uzdrowisko Konstancin-Zdrój
- Tężnia solankowa w Konstancinie-Jeziornie
- Willa "Maryla" w Konstancinie-Jeziornie
- Willa „Anna” w Konstancinie-Jeziornie
- Willa „Świt” Dom Stefana Żeromskiego w Konstancinie-Jeziornie
- Willa Dworek Polski w Konstancinie-Jeziornie
- Willa Fraszka w Konstancinie-Jeziornie
- Willa Izyhali w Konstancinie-Jeziornie
- Willa Julia w Konstancinie-Jeziornie
- Willa Natemi w Konstancinie-Jeziornie
- Willa Pod Dębem w Konstancinie-Jeziornie
- Willa Szwajcarka w Konstancinie-Jeziornie
- Willa Ustronie w Konstancinie-Jeziornie


