Dworzec kolejowy w Opatówku
Dworzec kolejowy w Opatówku to historyczny obiekt wzniesiony w 1908 roku. Stanowi on integralną część dawnej linii kolejowej łączącej Warszawę oraz miasto Kalisz. Zlokalizowana w miejscowości Opatówek (województwo wielkopolskie) stacja została poprowadzona jej północnym skrajem. W skład powstałego kompleksu wszedł reprezentacyjny budynek dworca, dwa budynki mieszkalne dla pracowników oraz perony wraz z układem torów stacyjnych.
Historia budowy linii kolejowej
Inwestycję realizowało Towarzystwo Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej, opierając się na ukazie carskim wydanym 14 kwietnia 1900 roku. Prace postępowały sprawnie, dzięki czemu pierwszy pociąg przejechał nową trasą już 5 listopada 1902 roku, znacznie wyprzedzając ostateczny termin określony w koncesji. Organizację obsługi pasażerskiej i towarowej zakończono jednak dopiero w kwietniu 1903 roku. Wtedy sfinalizowano budowę peronów oraz głównych obiektów dworcowych, choć drobniejsze prace budowlane przy infrastrukturze na różnych stacjach trwały nieprzerwanie aż do 1909 roku. Na całej długości nowej trasy wzniesiono łącznie 22 stacje, wyposażone w niezbędne zaplecze do kompleksowej obsługi ruchu.
Unikalna architektura i styl narodowy
Zaprojektowane obiekty uwieczniono w pamiątkowym atlasie „Postrojka Warszawsko-Kaliskoj żelaznoj darogi 1900-1903”, który wydano z okazji oddania linii do oficjalnej eksploatacji w 1903 roku. Koncepcja architektoniczna dworca opierała się na poszukiwaniu stylu narodowego. Projektanci wprowadzili do bryły wiele elementów czysto funkcjonalnych, charakterystycznych nie tylko dla standardowego budownictwa kolejowego ówczesnej Rosji. Gmachowi nadano wysoce interesującą, reprezentacyjną formę, ponieważ z założenia miał on pełnić funkcję prestiżowej wizytówki miasta.
Stan zachowania i późniejsze przebudowy
Omawiany gmach wyróżnia się na tle innych obiektów tej trasy wyjątkowym stopniem autentyczności. Jako jeden z nielicznych zachował swój tradycyjny materiał budowlany, oryginalną konstrukcję, pierwotny plan oraz niezmienioną bryłę z okresu budowy. Integralność architektoniczna została jednak zaburzona w latach siedemdziesiątych XX wieku. Od strony zachodniej dobudowano wówczas otynkowany pawilon, w którym umieszczono ekspedycję i kasy towarowe. Dobudówka ta jest bryłą typową dla tamtego okresu – nieciekawą wizualnie i całkowicie pozbawioną wartości architektonicznych. Wprowadza ona silny, nieestetyczny dysonans w zestawieniu z historyczną i reprezentacyjną formą głównego budynku dworca.
Obecnie sam budynek dworca nie spełnia już swojej pierwotnej roli – aktualnie znajduje się w nim Gminny Ośrodek Kultury w Opatówku. Należy jednak zaznaczyć, że stacja, leżąca na linii kolejowej nr 14 Łódź Kaliska – Tuplice, nadal funkcjonuje i pozostaje w pełni czynna dla ruchu pasażerskiego.
Źródło: zabytek.pl
Fot. Waldemar Rusek
