Stare Miasto w Ostrołęce

Nr w rejestrze zabytków:
A-440 z 9.02.1977
Stare Miasto w Ostrołęce - stare miasto w ostrolece 2
Stare Miasto w Ostrołęce - kosciol pw nawiedzenia nmp w ostrolece 2
Stare Miasto w Ostrołęce - stare miasto w ostrolece 6
Stare Miasto w Ostrołęce - kosciol pw nawiedzenia nmp w ostrolece 6
Stare Miasto w Ostrołęce - stare miasto w ostrolece 9
Stare Miasto w Ostrołęce - kosciol pw sw antoniego w ostrolece 1
Stare Miasto w Ostrołęce - stare miasto w ostrolece 10
Stare Miasto w Ostrołęce - kosciol pw sw antoniego w ostrolece 8
Stare Miasto w Ostrołęce - kosciol pw sw antoniego w ostrolece 14
Stare Miasto w Ostrołęce - stare miasto w ostrolece 1
Stare Miasto w Ostrołęce - stare miasto w ostrolece 3
Stare Miasto w Ostrołęce - stare miasto w ostrolece 4
Stare Miasto w Ostrołęce - stare miasto w ostrolece 5
Stare Miasto w Ostrołęce - stare miasto w ostrolece 7
Stare Miasto w Ostrołęce - stare miasto w ostrolece 8
Stare Miasto w Ostrołęce - stare miasto w ostrolece 11
Data powstania obiektu: XVI-XIX w.

Stare Miasto w Ostrołęce to historyczne centrum Ostrołęki (województwo mazowieckie), położone na lewym brzegu rzeki Narwi. Zachowany do dziś układ ulic wraz z dawnym rynkiem – obecnym placem Generała Józefa Bema – ukształtował się w XIV wieku. Choć liczne wojny i pożary zniszczyły większość pierwotnej zabudowy, śródmieście skupia najcenniejsze zabytki sakralne, instytucje kultury oraz miejsca pamięci związane z bitwą pod Ostrołęką z 1831 roku.

Początki osadnictwa i historia Starego Miasta

Osadnictwo w rejonie dzisiejszej Ostrołęki rozwijało się na długo przed lokacją miasta. Już w X wieku na terenie współczesnej wsi Susk Nowy funkcjonował piastowski gród obronny, natomiast w XI wieku wzniesiono grodzisko położone bezpośrednio w sąsiedztwie późniejszego Starego Miasta – nad brzegiem Narwi, naprzeciw ujścia rzeki Omulew, gdzie jego relikty są czytelne do dziś.

Pierwsza zachowana wzmianka pisemna o Ostrołęce pochodzi z 12 maja 1373 roku, kiedy miejscowość uzyskała status wójtostwa (prawa miejskie nadano prawdopodobnie wcześniej, lecz dokument lokacyjny nie przetrwał). W tym samym stuleciu wytyczono siatkę ulic z centralnym placem rynkowym, stanowiącą oś urbanistyczną najstarszej części miasta.

Plac Generała Józefa Bema i jego najważniejsze obiekty

Głównym punktem historycznego centrum jest dawny rynek, noszący dziś nazwę placu Generała Józefa Bema. Wokół placu i na jego płycie znajdują się kluczowe zabytki oraz instytucje kulturalne miasta:

  • Ratusz miejski: Klasycystyczny gmach wzniesiony w 1824 roku, zniszczony w 1915 roku podczas działań I wojny światowej i odbudowany w 1924 roku. W 1969 roku budynek poddano gruntownej przebudowie, w wyniku której utracił część pierwotnych cech stylowych.
  • Pomnik Józefa Bema w Ostrołęce: Monument usytuowany pośrodku placu, upamiętniający dowódcę 4 Baterii Artylerii Lekkokonnej, której brawurowy atak podczas bitwy pod Ostrołęką 26 maja 1831 roku (w czasie powstania listopadowego) powstrzymał natarcie wojsk rosyjskich i umożliwił odwrót armii generała Jana Skrzyneckiego.
  • Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce: Placówka mieszcząca się w zabytkowej, neoklasycystycznej kamienicy dawnej poczty z lat 20. XIX wieku. Ekspozycje obejmują cztery działy: etnograficzny, historyczny, archeologiczny oraz sztuki i oświaty, prezentując dzieje miasta, powstania listopadowego i kultury kurpiowskiej.
  • Galeria Ostrołęka: Miejska instytucja przy placu Bema organizująca wystawy sztuk wizualnych oraz warsztaty i zajęcia artystyczne.

Zabytkowe kościoły w obrębie starówki

Na obrzeżach historycznego centrum wznoszą się dwa najważniejsze zespoły sakralne miasta, stanowiące najstarsze zachowane budowle Ostrołęki:

  • Kościół pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Ostrołęce: Najstarsza świątynia w mieście (zwana kościołem farnym), której pierwszą budowę ukończono w 1399 roku. Po przebudowie z lat 1647–1660 z gotyckiej struktury przetrwało jedynie prezbiterium, natomiast korpus zyskał formę barokową (modernizacja zakończona w 1785 roku). W czasie II wojny światowej Niemcy zamienili świątynię na więzienie i magazyn. Wewnątrz zachowały się m.in. barokowy ołtarz główny oraz rokokowa ambona z XVIII wieku, a obok stoją plebania z około 1900 roku i dzwonnica z 1953 roku.
  • Kościół pw. św. Antoniego w Ostrołęce: Barokowa świątynia wzniesiona w latach 1666–1696 jako część zespołu poklasztornego bernardynów (klasztor powstał w 1660 roku). We wnętrzu wyróżniają się XVIII-wieczny obraz św. Antoniego z Dzieciątkiem, polichromie z lat 1762–1765 oraz relikwie św. Antoniego sprowadzone z Padwy w czerwcu 2007 roku. Obok kościoła znajduje się dziedziniec kalwaryjny z lat 1751–1752 z krużgankami i stacjami męki Pańskiej, a przy murze klasztornym stoi Pomnik Czwartaków w Ostrołęce.

Atrakcje w sąsiedztwie Starego Miasta

Spacer po starówce warto rozszerzyć o pobliskie obiekty inżynieryjne, historyczne i sakralne położone w niewielkiej odległości od centrum:

  • Most im. Antoniego Madalińskiego: Charakterystyczna konstrukcja podwieszana nad Narwią w sąsiedztwie Starego Miasta, wybudowana w latach 1994–1996.
  • Mauzoleum bitwy pod Ostrołęką (Forty Bema): Miejsce pamięci wzniesione z okazji setnej rocznicy bitwy z 1831 roku na terenie dawnych fortyfikacji ziemnych Józefa Bema, po latach przerwy poddane pracom remontowym i konserwatorskim.
  • Kościół pw. św. Wojciecha w Ostrołęce: Zabytkowa świątynia w dawnych koszarach (dzielnica Wojciechowice), zbudowana w 1890 roku jako cerkiew prawosławna, w 1915 roku przekształcona w zbór protestancki, wykorzystywana jako magazyn wojskowy podczas obu wojen światowych, a od 1918 roku pełniąca funkcję kościoła rzymskokatolickiego.

Zwiedzanie i informacje praktyczne

Przestrzeń Starego Miasta oraz placu Generała Józefa Bema jest otwarta i dostępna bezpłatnie przez całą dobę. Na spokojny spacer obejmujący rynek, zabytkowe kościoły i bulwary nad Narwią warto przeznaczyć około 1,5–2 godzin. Planując wizytę w Muzeum Kultury Kurpiowskiej, należy uwzględnić godziny otwarcia: w poniedziałki placówka jest zamknięta, w pozostałe dni obowiązują bilety (8 zł normalny, 5 zł ulgowy), natomiast w niedziele wstęp na wystawy jest bezpłatny.

Źródło: zabytek.pl, wikipedia.org, polskaniezwykla.pl

Zaktualizowano wczoraj

Dane teleadresowe

plac Generała Józefa Bema
07-410 Ostrołęka
place
53.084350, 21.567536Skopiowano do schowka
N53º5'3.66", E21º34'3.13"Skopiowano do schowka

Cechy i udogodnienia

Parking
Miejsce/obiekt w pobliżu którego istnieje możliwość płatnego lub bezpłatnego zaparkowania samochodu.
Ogólnodostępny
Obiekt ogólnodostępny dla wszystkich w określonych dniach i godzinach. (np. instytucja publiczna lub kościół czynne w określonych godzinach).
Wstęp bezpłatny
Niziny Środkowopolskie
Niż Środkowoeuropejski
Pozaalpejska Europa Środkowa

Najbliższe atrakcje W najbliższej okolicy znajduje się wiele ciekawych atrakcji. Oto niektóre z nich.

Facebook logoYouTube logo

Korzystając z tej strony akceptujesz, że w Twoim urządzeniu końcowym zostaną zainstalowane pliki cookies, które umożliwiają nam świadczenie usług. Brak zgody na pliki cookies oznacza, że pewne funkcjonalności strony mogą być niedostępne. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Cookies.

expand_less