Obserwatorium astronomiczne na Suhorze
Obserwatorium astronomiczne na Suhorze to wyjątkowa placówka naukowa zlokalizowana na szczycie Suhory, na wysokości 1000 m n.p.m., w sercu Gorczańskiego Parku Narodowego. Jest to najwyżej położone obserwatorium astronomiczne w Polsce i jedna z najważniejszych stacji badawczych Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. Jego inicjatorem i twórcą był prof. Jerzy Kreiner, który doprowadził do powstania obiektu w jednym z najczystszych astronomicznie miejsc w kraju.
Wyjątkowe położenie sprzyjające obserwacjom nieba
Lokalizacja obserwatorium została wybrana z najwyższą starannością. Zadecydowały o tym:
duża odległość od najbliższych zabudowań,
brak zakładów przemysłowych w otoczeniu,
naturalna ochrona lasów Gorczańskiego Parku Narodowego,
ciemne, niezaświetlone niebo nad szczytem Suhory.
Warunki te tworzą idealne środowisko do prowadzenia precyzyjnych obserwacji astronomicznych, a jednocześnie sprawiają, że obiekt jest sporadycznie udostępniany turystom ze względu na jego naukowy charakter.
Wyposażenie naukowe i techniczne obserwatorium
Sercem obserwatorium jest 600-milimetrowy reflektor Cassegraina firmy Carl Zeiss, o efektywnej ogniskowej 7500 mm. Wyposażono go w:
kamerę CCD SBIG ST10XME,
obrotową kopułę o średnicy 5 metrów,
systemy pozwalające na precyzyjne śledzenie obiektów astronomicznych.
Teleskop umożliwia obserwacje fotometryczne, niezbędne m.in. w badaniu pulsacji białych karłów czy zjawisk zachodzących w układach zmiennych gwiazd.
Obserwatorium w międzynarodowej sieci WET
Od 1991 roku obserwatorium bierze udział w projekcie WET – Whole Earth Telescope. Jest to globalna sieć teleskopów współpracujących tak, aby zapewnić nieprzerwaną, całodobową obserwację wybranych obiektów astronomicznych. Dzięki temu naukowcy mogą śledzić zmiany jasności gwiazd bez przerw wynikających z rotacji Ziemi.
Suhora, dzięki doskonałym warunkom obserwacyjnym, stanowi ważny punkt tej sieci.
Dostępność obserwatorium dla turystów
Obserwatorium astronomiczne na Suhorze znajduje się tuż przy zielonym szlaku z Koninek przez Tobołów na Turbacz. Przechodząc przez Polanę Suhora, można podziwiać kopułę obserwatorium z zewnątrz. Placówka jest sporadycznie udostępniana zwiedzającym, z uwagi na charakter naukowy oraz ochronę środowiska Gorczańskiego Parku Narodowego.
Powstanie obserwatorium i kluczowe etapy budowy
Decyzję o budowie ośrodka podjęto jesienią 1984 roku, wraz z planem wyposażenia go w zaawansowany 60-centymetrowy teleskop. Kolejne etapy powstawania obiektu przebiegały następująco:
24 lipca 1986 – wmurowanie aktu erekcyjnego,
maj–wrzesień 1987 – montaż kopuły i teleskopu przez firmę Carl Zeiss Jena,
4 października 1987 – wykonanie pierwszych próbnych obserwacji,
5 listopada 1987 – oficjalne otwarcie obserwatorium.
Od tego momentu Suhora stała się ważnym ośrodkiem badań nad gwiazdami o dużej gęstości, zwłaszcza białymi karłami.
Inne obiekty znajdujące się w:
Gorczański Park Narodowy
- Czoło Turbacza (1258 m n.p.m.)
- Dyrekcja Gorczańskiego Parku Narodowego
- Gajówka Mikołaja
- Główny Szlaki Beskidzki
- Gorc (1228 m n.p.m.)
- Gorc Kamienicki
- Gorc Młynieński
- Gorczański Ośrodek Historii Turystyki Górskiej na Turbaczu
- Hala Długa
- Hala Turbacz
- Jaworzyna Kamienicka (1288 m n.p.m)
- Kapliczka Bulandy
- Kiczora - Gorce (1282 m n.p.m)
- Kudłoń (1274 m n.p.m)
- Obserwatorium astronomiczne na Suhorze
- Ogród roślin gorczańskich
- Ośrodek Edukacyjny Gorczańskiego Parku Narodowego
- Papieżówka
- Park podworski Wodzickich w Porębie Wielkiej
- Parking Poręba Wielka
- Polana Czoło Turbacza
- Polana Łąki
- Polana Oberówka
- Polana Średnie
- Polana Trusiówka
- Polana Turbaczyk
- Przysłop (1187 m n.p.m)
- Schronisko PTTK im. Władysława Orkana na Turbaczu
- Schronisko PTTK na Starych Wierchach
- Ścieżka edukacyjna "Na Turbaczyk"
- Szlak czarny Lubomierz-Kudłoń-Konina
- Szlak niebieski Koninki Hucisko - Turbacz
- Szlak zielony z Niedźwiedzia na Turbacz przez Turbaczyk
- Trzy Kopce Gorce (1281 m n.p.m)
- Turbacz (1310 m n.p.m.)
- Turbaczyk (1078 m n.p.m.)
- Wieża widokowa na Gorcu
- Wojtyłowa Gazdówka na osiedlu Skałka
