Ścieżka przyrodnicza „Połonina Caryńska”
Ścieżka przyrodnicza „Połonina Caryńska” to jedna z najpiękniejszych i najchętniej wybieranych tras edukacyjnych, jakie oferuje Bieszczadzki Park Narodowy. Szlak ten pozwala turystom na dogłębne poznanie unikatowych ekosystemów wysokogórskich, charakterystycznych dla regionu, jakim jest województwo podkarpackie. Symbolem ścieżki jest buk zwyczajny, drzewo nierozerwalnie związane z bieszczadzkim krajobrazem, tworzące potężne puszcze karpackie u podnóża połonin.
Podstawowe informacje o przebiegu trasy i logistyce
Wyprawa tą ścieżką to niezapomniana przygoda, która wymaga jednak odpowiedniego przygotowania kondycyjnego. Punkt startowy trasy znajduje się w miejscowości Ustrzyki Górne, natomiast jej koniec wyznaczono w miejscowości Brzegi Górne. Całkowita długość tego odcinka wynosi 9,00 km.
Średni czas przejścia w górę szacuje się na około 3 godziny i 25 minut, natomiast schodzenie w dół zajmuje średnio 3 godziny i 15 minut. Należy pamiętać o bezpieczeństwie – w Bieszczadach podłoże jest często gliniaste, co sprawia, że po opadach deszczu szlaki stają się niezwykle śliskie. Zachowanie ostrożności i posiadanie odpowiedniego obuwia z protektorem jest w takich warunkach kluczowe.
Przebieg trasy:
Szczegółowy opis szlaku i warianty zejścia
Główna oś ścieżki biegnie wzdłuż czerwonego szlaku, prowadząc wędrowców z Ustrzyk Górnych przez całą grań połoniny aż do Berehów Górnych. Na tym odcinku zlokalizowano przystanki od 1 do 27, które w ciekawy sposób przybliżają zagadnienia z zakresu ekologii, botaniki oraz historii regionu, którym zarządza gmina Lutowiska.
Dla osób, które chcą zmodyfikować swoją wycieczkę, przygotowano alternatywne warianty zejścia:
- Zejście szlakiem zielonym na Przełęcz Wyżniańską, gdzie znajdują się przystanki od 17A do 24A.
- Zejście szlakiem zielonym, a następnie żółtym do miejscowości Bereżki, obejmujące przystanki od 15B do 24B.
Przyroda i edukacja na Połoninie Caryńskiej
Wędrując ścieżką, mamy okazję podziwiać nie tylko majestatyczne panoramy na najwyższe szczyty, takie jak Tarnica, ale także przyjrzeć się z bliska piętrowemu układowi roślinności. Buk zwyczajny, będący patronem ścieżki, dominuje w reglu dolnym, ustępując miejsca połoninom powyżej górnej granicy lasu. To właśnie na tych wysokogórskich łąkach można zaobserwować rzadkie gatunki roślin wschodniokarpackich.
Dla tych, którzy pragną jeszcze lepiej przygotować się do wizyty w górach, polecamy odwiedzenie miejscowości Ustrzyki Dolne, gdzie mieści się ośrodek naukowo-dydaktyczny parku. Zdobyta tam wiedza sprawi, że każdy przystanek na ścieżce przyrodniczej „Połonina Caryńska” będzie jeszcze bardziej fascynujący. Bez względu na wybrany wariant trasy, wyprawa ta pozostawia w pamięci trwały ślad piękna dzikiej bieszczadzkiej natury.
Wstęp do Bieszczadzkiego Parku Narodowego (BdPN)
Na terenie Bieszczadzkiego Parku Narodowego obowiązuje bilet wstępu. Oznakowane trasy udostępnione są do zwiedzania wyłącznie od wschodu do zachodu słońca. Mogą zostać wprowadzone limity osób wchodzących w ciągu doby w dany kompleks górski lub na poszczególne ścieżki.
Bilety można zakupić:
- online: https://bdpn.gov.pl/kup-bilet-1
- w punktach Informacyjno-kasowych (przy najpopularniejszych szlakach).
1. Pieszo
Turystyka piesza dozwolona jest tylko po wyznaczonych szlakach turystycznych i ścieżkach przyrodniczych.
Na terenie Parku wszystkie zorganizowane wycieczki piesze z udziałem uczniów szkół podstawowych oraz ponadpodstawowych (liceów, techników i szkół branżowych) muszą odbywać się pod opieką przewodnika górskiego beskidzkiego. Ustala się maksymalną liczbę osób w grupie na 50.
2. Rower
Turystyka rowerowa w granicach Parku dozwolona jest po drogach publicznych oraz po oznakowanych trasach w dolinie górnego Sanu (wymagane wykupienie opłaty wstępu na szlak):
- Pętla Bukowiec - Beniowa - wiata w dolinie potoku Niedźwiedziego-Bukowiec,
- Tarnawa Niżna - Dźwiniacz Górny-Tarnawa Niżna (ścieżka pieszo-rowerowa „Tarnawa”),
- Tarnawa Wyżna - Sokoliki (ścieżka pieszo-rowerowa „Sokoliki”).
Parkingi (stojaki) rowerowe przeznaczone do przechowywania rowerów na czas wyjścia zwiedzających na szlaki turystyczne oraz ścieżki przyrodnicze zlokalizowane są w: Wołosatem (parking), Ustrzykach Górnych (wejście na szlak na Połoninę Caryńską), Brzegach Górnych, na Przełęczy Wyżniańskiej, w Bukowcu (parking oraz przy wiacie odpoczynkowej w dolinie potoku Niedźwiedziego), w Dźwiniaczu Górnym oraz w Suchych Rzekach. Za korzystanie ze stojaków rowerowych nie pobiera się opłat.
3. Turystyka konna
Turystyka konna dozwolona jest tylko po specjalnie oznakowanych trasach. Obowiązują następujące zasady dotyczące poruszania się konno na terenie Parku:
- szlaki konne w BdPN są przeznaczone głównie dla poruszania się na koniach będących własnością Parku,
- w zakresie ograniczonym (limitowanym) Dyrektor Parku może udostępnić szlaki konne dla stadnin spoza terenu BdPN (wymagane jest uzgodnienie).
Wysokość opłat za wstęp na trasy konne oraz szczegółowe zasady udostępniania szlaków konnych można znaleźć na stronie BdPN: https://bdpn.gov.pl/zasady-wstepu-na-szlaki-konne
4. Biwakowanie
Biwakowanie dozwolone jest w następujących miejscach wyznaczonych przez Park:
- pole namiotowe w Bereżkach ,
- pole biwakowe w Tarnawie Niżnej ,
- pole biwakowe w Wetlinie - Górna Wetlinka.
Za korzystanie z pola namiotowego i pól biwakowych pobierane są opłaty.
5. Pies
Zabrania się wprowadzania, wnoszenia i wwożenia psów oraz innych zwierząt na szlaki turystyczne i ścieżki przyrodnicze, za wyjątkiem dróg publicznych oraz odcinków wymienionych poniżej. Psy obligatoryjnie muszą być prowadzone na smyczy i w kagańcu.
Odcinki szlaków, na których można wędrować z psem:
- od Przełęczy Wyżniańskiej do „Bacówki Pod Małą Rawką”,
- od Nasicznego i Bereżek na Przełęcz Przysłup Caryński,
- od Tarnawy Niżnej do Dźwiniacza Górnego.
Osoby z niepełnosprawnością mają prawo poruszać się po szlakach i ścieżkach przyrodniczych wraz ze specjalnie oznaczonym psem asystującym.
6. Parkingi
Parkingi BdPN udostępniane całorocznie:
- Ustrzyki Górne – wejście na Połoninę Caryńską,
- Przełęcz Wyżniańska – wejście na Rawki, Połoninę Caryńską,
- Brzegi Górne – wejście na Połoninę Caryńską, Wetlińską,
- Wołosate – wejście na Tarnicę i Rozsypaniec,
- Górna Wetlinka - wejście z kempingu na Połoninę Wetlińską.
Parkingi czynne sezonowo - od połowy kwietnia do połowy listopada:
- Ustrzyki Górne - wejście na Szeroki Wierch (dolina Terebowca),
- Ustrzyki Górne - wejście na Połoninę Caryńską,
- Przełęcz Wyżniańska - wejście na Rawki, Połoninę Caryńską,
- Brzegi Górne - wejście na Połoninę Caryńską, Wetlińską,
- Wołosate - wejście na Tarnicę,
- Ustrzyki Górne - wejście na Wielką Rawkę (dolina Rzeczycy),
- Bukowiec - źródła Sanu,
- Tarnawa Wyżna - przy torfowiskach,
- Tarnawa Niżna - wejście w kierunku Dźwiniacza Górnego,
- Bereżki - przy polu namiotowym,
- Górna Wetlinka - wejście z kempingu na Połoninę Wetlińską,
- Parking Nasiczne - wejście na masyw Dwernika Kamienia i do Doliny Caryńskiego.
Inne obiekty znajdujące się w:
Bieszczadzki Park Narodowy
- Bacówka PTTK Pod Małą Rawką
- Bieszczadzki Ośrodek Historii Turystyki Górskiej „Zielony Domek” w Ustrzykach Górnych
- Mała Rawka (1272 m n.p.m.)
- Muzeum Historii Bieszczad w Czarnej Górnej
- Muzeum Przyrodnicze Bieszczadzkiego Parku Narodowego w Ustrzykach
- Parking Bereżki
- Parking Brzegi Górne
- Parking Górna Wetliknka
- Parking Nasiczne
- Parking pod Tarnicą w Wołosatem
- Parking Przełęcz Wyźniańska
- Parking przy torfowisku w Tarnawie Wyżnej
- Parking Tarnawa Niżna
- Parking Ustrzyki Górne
- Parking Ustrzyki Górne - wejście na Wielką Rawkę
- Parking w Terebowcu
- Pole biwakowe w Tarnawie Niżnej
- Pole biwakowe w Wetlinie - Górna Wetlinka
- Pole namiotowe w Bereżkach
- Połonina Caryńska (1297 m n.p.m.)
- Połonina Wetlińska (1255 m n.p.m.)
- Punkt kasowy BdPN w Wołosatem
- Schronisko „Pod Wysoką Połoniną” w Wetlinie
- Schronisko PTTK "Chatka Puchatka" na Połoninie Wetlińskiej
- Schronisko turystyczne "Przystanek Balnica"
- Ścieżka przyrodnicza "Bukowe Berdo"
- Ścieżka przyrodnicza "Rozsypaniec – Krzemień"
- Ścieżka przyrodnicza "W dolinie górnego Sanu"
- Ścieżka przyrodnicza „Połonina Caryńska”
- Ścieżka przyrodnicza „Połonina Wetlińska”
- Ścieżka przyrodnicza „Suche Rzeki – Smerek”
- Ścieżka przyrodnicza „Ustrzyki Górne – Szeroki Wierch”
- Ścieżka przyrodnicza „Ustrzyki Górne – Wołosate”
- Ścieżka przyrodnicza „Wielka Rawka”
- Ścieżka przyrodnicza przez dolinę Caryńskiego
- Ścieżka przyrodniczo-historyczna „Tarnawa Niżna – Dźwiniacz Górny”
- Ścieżka przyrodniczo-historyczna „Wołosate – Tarnica”
- Tarnica (1346 m n.p.m.)
- Wieża widokowa na Górze Korbania
