Muzeum Przyrodnicze Bieszczadzkiego Parku Narodowego w Ustrzykach

Muzeum Przyrodnicze Bieszczadzkiego Parku Narodowego w Ustrzykach Dolnych to wyjątkowa placówka muzealna, działająca w ramach Ośrodka Naukowo-Dydaktycznego Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Obiekt ten stanowi kluczowy punkt na mapie edukacyjnej regionu, przybliżając zwiedzającym bogactwo naturalne i kulturowe, jakie oferuje województwo podkarpackie.

Historia i misja placówki w Ustrzykach Dolnych

Idea powstania muzeum sięga 1968 roku, a pierwotne plany zakładały utworzenie Muzeum Fauny Bieszczadzkiej. Budowa obecnego gmachu rozpoczęła się w 1974 roku, a uroczyste otwarcie nastąpiło w 1986 roku. Od 1991 roku obiekt znajduje się pod zarządem Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Obecnie, obok funkcji wystawienniczej, ośrodek pełni rolę ważnego centrum naukowego i dydaktycznego w miejscowości Ustrzyki Dolne.

Po gruntownej, blisko dwuletniej modernizacji, muzeum stało się nowoczesną przestrzenią multimedialną. Nowa aranżacja angażuje zmysły i zachęca do aktywnego odkrywania tajemnic bieszczadzkiej przyrody. Ekspozycja obejmuje szerokie spektrum zagadnień: od prehistorycznej fauny, przez geologię i hydrologię, aż po architekturę oraz etnografię regionu.

Parter i pierwsze piętro – podróż w czasie i przestrzeni

Zwiedzanie rozpoczyna się na parterze, gdzie znajduje się sala wystaw czasowych. Obecnie turyści mogą tam podziwiać wystawę fotograficzną prezentującą najcenniejsze skarby tutejszej natury. Prawdziwa przygoda czeka jednak na pierwszym piętrze, gdzie Jaskinia Czasu przenosi gości do kopalni ozokerytu. Można tu zobaczyć unikatowy odlew nosorożca włochatego ze Staruni oraz kości zwierząt z epoki plejstocenu.

W sekcji geologicznej odwiedzający mają możliwość bezpośredniego kontaktu z naturą – zachęca się tu do dotykania skał występujących w górach i oglądania minerałów pod powiększeniem. Dzięki interaktywnym ekranom można zrozumieć proces powstawania pasma górskiego, jakim są Bieszczady, oraz poznać historię roślin zapisaną w torfie. Ciekawostką jest możliwość samodzielnego uruchomienia procesu powstawania osadów dawnego Oceanu Tetydy.

Historia, kultura i życie dawnych mieszkańców

Ważną częścią ekspozycji jest sektor poświęcony historii i turystyce. Specjalny ekran mgłowy stanowi bramę do świata, który już przeminął. Zwiedzający mogą odwiedzić bojkowską chatę, zajrzeć do dworu w miejscowości Sianki czy posłuchać bieszczadzkich legend przy starej studni. Prezentowane są tu również tradycyjne przepisy na potrawy i lekarstwa z ludowej „apteki”.

Ekspozycja pozwala także poczuć klimat dawnych wypraw turystycznych. Wraz z Mieczysławem Orłowiczem można zachwycać się panoramami uchwyconymi z przełęczy nazwanej jego imieniem. Całość uzupełniają makiety, aplikacje oraz archiwalne fotografie przedstawiające codzienne życie mieszkańców karpackiej puszczy.

Drugie piętro – fauna i flora od dolin po szczyty

Wystawa na drugim piętrze została zaprojektowana jako wirtualna wędrówka szlakiem turystycznym. Prowadzi ona od „krainy dolin” aż po najwyższe partie gór. Prezentowane są tu rośliny i zwierzęta bieszczadzkich łąk oraz skomplikowane procesy powstawania torfowisk wysokich. Można zajrzeć do wnętrza żeremia bobrowego oraz poznać podwodne życie w górskim oczku wodnym.

Dioramy leśne i ekrany dotykowe przybliżają sylwetki mieszkańców puszczy – od małych porostów po niedźwiedzia brunatnego. Dla obserwatorów przygotowano specjalną czatownię. Punktem kulminacyjnym jest makieta szczytu Tarnicy, gdzie na ławeczce można podziwiać szeroką panoramę gór przy zachodzącym słońcu. Na zakończenie wędrówki turyści mogą zaplanować własne wyprawy, korzystając z wielkoformatowej mapy parku.

Atrakcje dla najmłodszych i strefa relaksu

Z myślą o dzieciach przygotowano strefę „Dzikie królestwo rysia Pędzelka”. Mały ryś uczy najmłodszych zasad zachowania w lesie i przedstawia swoich przyjaciół: wilka, żubra czy bociana czarnego. Dzieci mogą zmierzyć się w skoku w dal z rysiem, a nawet wejść do niedźwiedziej gawry. Na wytrwałych odkrywców, którzy rozwiążą Wielki Quiz, czeka nagroda.

Po intensywnym zwiedzaniu warto odwiedzić przyziemie, gdzie mieści się klubokawiarnia. Można tam obejrzeć diaporamy przy filiżance kawy lub herbaty ziołowej. W ofercie znajdują się również regionalne czekolady z wizerunkami bieszczadzkich zwierząt, wytwarzane w słynnej fabryce w miejscowości Korczyna.