Bieszczadzki Ośrodek Historii Turystyki Górskiej „Zielony Domek” w Ustrzykach Górnych

Bieszczadzki Ośrodek Historii Turystyki Górskiej „Zielony Domek” w Ustrzykach Górnych to wyjątkowa placówka muzealna, która stanowi obowiązkowy punkt na mapie każdego miłośnika górskich wędrówek. Odwiedzając województwo podkarpackie, warto zaplanować wizytę w tym urokliwym miejscu. Zlokalizowane w malowniczych Ustrzykach Górnych muzeum działa pod patronatem Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego i skupia się na prezentowaniu bogatej historii turystyki górskiej na rozległych terenach Bieszczadów Zachodnich oraz Karpat Wschodnich. Obecnie placówka pozostaje pod troskliwą opieką Wielkopolskiego Klubu Przodowników Turystyki Górskiej PTTK im. Kazimierza Kantaka, prężnie działającego przy Wielkopolskiej Korporacji Oddziałów PTTK w Poznaniu.

Historia powstania niezwykłego muzeum

Inspirująca historia tego miejsca sięga wielu lat wstecz. Samo powstanie placówki stanowiło bezpośrednią realizację wspaniałej idei tworzenia regionalnych ośrodków muzealnych, które miały być w całości poświęcone turystyce górskiej. Głównym autorem i pomysłodawcą tej szlachetnej inicjatywy był Edward Moskała, wybitny działacz turystyczny. Podobne ośrodki kulturalne i edukacyjne powstawały sukcesywnie od 1966 roku na całym rozległym obszarze pasma, jakim są Karpaty Polskie. Ustrzycka placówka została oficjalnie zorganizowana i powołana do życia w 1991 roku, a na jej malowniczą siedzibę wybrano klimatyczne budynki zlikwidowanego w 1985 roku, dawnego schroniska turystycznego. W lipcu 1991 roku do pobliskich Ustrzyk Dolnych przewieziono z Krakowa unikalne elementy wystawy zatytułowanej „Turystyka letnia i zimowa w Karpatach Wschodnich do 1939 roku”. To właśnie te cenne, historyczne zbiory stały się solidnym zalążkiem dzisiejszej ekspozycji. Uroczyste i oficjalne otwarcie placówki dla pierwszych zwiedzających miało miejsce 29 lipca 1991 roku, co stanowiło ważne wydarzenie dla lokalnej społeczności.

Zbiory i podział tematyczny ekspozycji

Wnętrze tego wyjątkowego muzeum zostało starannie przemyślane, a cenne zbiory prezentowane są w dwóch odrębnych tematycznie izbach. W pierwszej z nich fascynująca ekspozycja dotyczy przede wszystkim historii turystyki górskiej w Bieszczadach Zachodnich, skupiając się na okresie bezpośrednio po zakończeniu II wojny światowej. Ponadto w tej części budynku eksponowane są unikalne, bardzo stare zdjęcia oraz ocalałe pamiątki sakralne po dawnych mieszkańcach tych malowniczych ziem. Można tam z bliska zobaczyć cenne ślady kultury, którą przez wieki tworzyli żyjący tu niegdyś Bojkowie, Łemkowie i Żydzi. Całość wystawy w tej sali idealnie dopełniają oryginalne narzędzia gospodarcze, używane niegdyś powszechnie do ciężkiej pracy w tradycyjnych, bieszczadzkich wsiach.

W drugiej izbie, która przez przewodników nazywana jest Izbą Wschodnią, znajdują się niezwykle cenne eksponaty bezpośrednio związane z historią turystyki w Karpatach Wschodnich w okresie przedwojennym. Zgromadzone tam zbiory doskonale ukazują bardzo dynamiczny rozwój ruchu turystycznego na tamtych odległych terenach w niespokojnym, ale owocnym okresie II Rzeczypospolitej. Wystawa ta szczegółowo dokumentuje również niezwykle szeroką działalność ówczesnych organizacji turystycznych, do których należało między innymi szanowane Polskie Towarzystwo Tatrzańskie czy też bardzo zasłużone Karpackie Towarzystwo Narciarzy. Znajdują się tu także przepiękne przykłady autentycznej twórczości ludowej, którą wyrabiali lokalni Huculi, oraz zapierające dech w piersiach, archiwalne zdjęcia przedstawiające nieujarzmioną, karpacką przyrodę.

Dalsze losy i współczesna działalność ośrodka

Przełomowym i bardzo ważnym momentem dla całego obiektu był rok 2004, kiedy to po objęciu ośrodka przez wielkopolskich działaczy PTTK, w drewnianym budynku wykonano niezbędny i bardzo gruntowny remont. Prace te obejmowały między innymi staranną, specjalistyczną konserwację starych ścian oraz okien, wykonanie zupełnie nowej instalacji wodno-kanalizacyjnej, a także estetyczne ogrodzenie całego przyległego terenu. Od 2008 roku placówka ta organizacyjnie podlega pod Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej PTTK, który ma swoją główną siedzibę w dawnym Krakowie. Co ciekawe, obecna, powszechnie używana przez turystów nazwa ośrodka została oficjalnie nadana uchwałą Komisji Turystyki Górskiej Zarządu Głównego PTTK z dnia 6 czerwca 2016 roku. Jeśli planujesz samodzielne zwiedzanie tego inspirującego miejsca, musisz koniecznie pamiętać o sprawdzeniu harmonogramu. To klimatyczne muzeum jest czynne dla gości wyłącznie w okresie wakacyjnym, obejmującym miesiące lipiec i sierpień, w stałych, popołudniowych godzinach od 17.00 do 19.00.