Ścieżka przyrodnicza "Bukowe Berdo"
Ścieżka przyrodnicza "Bukowe Berdo" to niewątpliwie jedna z najpiękniejszych i najbardziej widokowych tras, jakie kryją w sobie majestatyczne Bieszczady. Odwiedzając w celach turystycznych województwo podkarpackie, przejście tego masywu powinno znaleźć się na szczycie listy każdego zapalonego wędrowca. To doskonała okazja, aby poczuć prawdziwą potęgę gór, podziwiać rozległe, trawiaste połoniny i surowe, skaliste wychodnie, które nadają temu miejscu unikalny, niemal alpejski charakter.
Ważne informacje praktyczne dla turystów
Zanim wyruszymy na szlak, by rozkoszować się bliskością natury, warto dobrze przygotować się do tej wyprawy. Znajomość parametrów technicznych trasy pozwoli nam odpowiednio zaplanować czas i zabrać niezbędny ekwipunek.
- Punkt startowy: Muczne.
- Punkt końcowy: Pszczeliny Widełki.
- Długość całkowita odcinka: ok. 10,8 km.
- Średni przewidywany czas przejścia: ok 4 h.
- Dominująca nawierzchnia na trasie: utwardzona, ziemna.
Przebieg trasy:
Ostrzeżenie o bezpieczeństwie i warunkach na szlaku
Wybierając się w góry, zawsze należy stawiać bezpieczeństwo na pierwszym miejscu. W przypadku tej konkretnej ścieżki trzeba pamiętać, że po intensywnych opadach deszczu szlaki stają się wyjątkowo śliskie! Wynika to z bardzo specyficznego, gliniastego podłoża, które występuje na wielu fragmentach trasy. Dobre, stabilne obuwie z antypoślizgową podeszwą oraz ewentualne kijki trekkingowe to podstawa bezpiecznego i komfortowego wędrowania w takich warunkach.
Przebieg ścieżki edukacyjnej i jej symbolika
Nasza wędrówka to nie tylko zwykły spacer, ale także cenna lekcja przyrody w terenie. Ścieżka prowadzi wędrowców oznaczonym szlakiem niebieskim z miejscowości Pszczeliny prosto na najwyższy szczyt tego pięknego grzbietu. Na tym odcinku znajduje się aż osiemnaście ciekawych przystanków dydaktycznych. Alternatywnym wariantem jest podejście szlakiem żółtym od strony osady Muczne, gdzie przygotowano dodatkowe przystanki edukacyjne o numerach od 1A do 6A. Głównym symbolem tej ścieżki przyrodniczej jest delikatny, ale bardzo charakterystyczny kwiatek, czyli goździk kartuzek, który można spotkać na bieszczadzkich łąkach.
Zapierające dech w piersiach panoramy
Największą nagrodą za wylany pot i wysiłek włożony w stosunkowo strome podejście są niezrównane widoki z odkrytego grzbietu. Bukowe Berdo oferuje niezwykle rozległe panoramy na najwyższe bieszczadzkie wzniesienia. Przy dobrej widoczności bez trudu dostrzeżemy stąd potężne pasmo Tarnicy, a także niezwykle popularną wśród turystów Połoninę Wetlińską oraz urokliwą Połoninę Caryńską. W dole majaczy zaś zielona, spokojna dolina rzeki San. Na samym szczycie z łatwością znajdziemy dogodne i osłonięte od wiatru miejsce na dłuższy odpoczynek, ciepły posiłek z termosu i niczym niezmącone podziwianie tych spektakularnych, górskich krajobrazów.
Wstęp do Bieszczadzkiego Parku Narodowego (BdPN)
Na terenie Bieszczadzkiego Parku Narodowego obowiązuje bilet wstępu. Oznakowane trasy udostępnione są do zwiedzania wyłącznie od wschodu do zachodu słońca. Mogą zostać wprowadzone limity osób wchodzących w ciągu doby w dany kompleks górski lub na poszczególne ścieżki.
Bilety można zakupić:
- online: https://bdpn.gov.pl/kup-bilet-1
- w punktach Informacyjno-kasowych (przy najpopularniejszych szlakach).
1. Pieszo
Turystyka piesza dozwolona jest tylko po wyznaczonych szlakach turystycznych i ścieżkach przyrodniczych.
Na terenie Parku wszystkie zorganizowane wycieczki piesze z udziałem uczniów szkół podstawowych oraz ponadpodstawowych (liceów, techników i szkół branżowych) muszą odbywać się pod opieką przewodnika górskiego beskidzkiego. Ustala się maksymalną liczbę osób w grupie na 50.
2. Rower
Turystyka rowerowa w granicach Parku dozwolona jest po drogach publicznych oraz po oznakowanych trasach w dolinie górnego Sanu (wymagane wykupienie opłaty wstępu na szlak):
- Pętla Bukowiec - Beniowa - wiata w dolinie potoku Niedźwiedziego-Bukowiec,
- Tarnawa Niżna - Dźwiniacz Górny-Tarnawa Niżna (ścieżka pieszo-rowerowa „Tarnawa”),
- Tarnawa Wyżna - Sokoliki (ścieżka pieszo-rowerowa „Sokoliki”).
Parkingi (stojaki) rowerowe przeznaczone do przechowywania rowerów na czas wyjścia zwiedzających na szlaki turystyczne oraz ścieżki przyrodnicze zlokalizowane są w: Wołosatem (parking), Ustrzykach Górnych (wejście na szlak na Połoninę Caryńską), Brzegach Górnych, na Przełęczy Wyżniańskiej, w Bukowcu (parking oraz przy wiacie odpoczynkowej w dolinie potoku Niedźwiedziego), w Dźwiniaczu Górnym oraz w Suchych Rzekach. Za korzystanie ze stojaków rowerowych nie pobiera się opłat.
3. Turystyka konna
Turystyka konna dozwolona jest tylko po specjalnie oznakowanych trasach. Obowiązują następujące zasady dotyczące poruszania się konno na terenie Parku:
- szlaki konne w BdPN są przeznaczone głównie dla poruszania się na koniach będących własnością Parku,
- w zakresie ograniczonym (limitowanym) Dyrektor Parku może udostępnić szlaki konne dla stadnin spoza terenu BdPN (wymagane jest uzgodnienie).
Wysokość opłat za wstęp na trasy konne oraz szczegółowe zasady udostępniania szlaków konnych można znaleźć na stronie BdPN: https://bdpn.gov.pl/zasady-wstepu-na-szlaki-konne
4. Biwakowanie
Biwakowanie dozwolone jest w następujących miejscach wyznaczonych przez Park:
- pole namiotowe w Bereżkach ,
- pole biwakowe w Tarnawie Niżnej ,
- pole biwakowe w Wetlinie - Górna Wetlinka.
Za korzystanie z pola namiotowego i pól biwakowych pobierane są opłaty.
5. Pies
Zabrania się wprowadzania, wnoszenia i wwożenia psów oraz innych zwierząt na szlaki turystyczne i ścieżki przyrodnicze, za wyjątkiem dróg publicznych oraz odcinków wymienionych poniżej. Psy obligatoryjnie muszą być prowadzone na smyczy i w kagańcu.
Odcinki szlaków, na których można wędrować z psem:
- od Przełęczy Wyżniańskiej do „Bacówki Pod Małą Rawką”,
- od Nasicznego i Bereżek na Przełęcz Przysłup Caryński,
- od Tarnawy Niżnej do Dźwiniacza Górnego.
Osoby z niepełnosprawnością mają prawo poruszać się po szlakach i ścieżkach przyrodniczych wraz ze specjalnie oznaczonym psem asystującym.
6. Parkingi
Parkingi BdPN udostępniane całorocznie:
- Ustrzyki Górne – wejście na Połoninę Caryńską,
- Przełęcz Wyżniańska – wejście na Rawki, Połoninę Caryńską,
- Brzegi Górne – wejście na Połoninę Caryńską, Wetlińską,
- Wołosate – wejście na Tarnicę i Rozsypaniec,
- Górna Wetlinka - wejście z kempingu na Połoninę Wetlińską.
Parkingi czynne sezonowo - od połowy kwietnia do połowy listopada:
- Ustrzyki Górne - wejście na Szeroki Wierch (dolina Terebowca),
- Ustrzyki Górne - wejście na Połoninę Caryńską,
- Przełęcz Wyżniańska - wejście na Rawki, Połoninę Caryńską,
- Brzegi Górne - wejście na Połoninę Caryńską, Wetlińską,
- Wołosate - wejście na Tarnicę,
- Ustrzyki Górne - wejście na Wielką Rawkę (dolina Rzeczycy),
- Bukowiec - źródła Sanu,
- Tarnawa Wyżna - przy torfowiskach,
- Tarnawa Niżna - wejście w kierunku Dźwiniacza Górnego,
- Bereżki - przy polu namiotowym,
- Górna Wetlinka - wejście z kempingu na Połoninę Wetlińską,
- Parking Nasiczne - wejście na masyw Dwernika Kamienia i do Doliny Caryńskiego.
Na terenie Bieszczadzkiego Parku Narodowego obowiązuje bilet wstępu.
Dotyczy to wszystkich szlaków turystycznych, ścieżek przyrodniczych i ścieżek spacerowych, nie wyłączając tras rowerowych i konnych. Opłata za wstęp jest jednodniowa i obowiązuje na wszystkich oznakowanych trasach turystycznych.
Parking znajduje się w Pszczelinach zaraz przy wejściu na niebieski szlak.
Inne obiekty znajdujące się w:
Bieszczadzki Park Narodowy
- Bacówka PTTK Pod Małą Rawką
- Bieszczadzki Ośrodek Historii Turystyki Górskiej „Zielony Domek” w Ustrzykach Górnych
- Mała Rawka (1272 m n.p.m.)
- Muzeum Historii Bieszczad w Czarnej Górnej
- Muzeum Przyrodnicze Bieszczadzkiego Parku Narodowego w Ustrzykach
- Parking Bereżki
- Parking Brzegi Górne
- Parking Górna Wetliknka
- Parking Nasiczne
- Parking pod Tarnicą w Wołosatem
- Parking Przełęcz Wyźniańska
- Parking przy torfowisku w Tarnawie Wyżnej
- Parking Tarnawa Niżna
- Parking Ustrzyki Górne
- Parking Ustrzyki Górne - wejście na Wielką Rawkę
- Parking w Terebowcu
- Pole biwakowe w Tarnawie Niżnej
- Pole biwakowe w Wetlinie - Górna Wetlinka
- Pole namiotowe w Bereżkach
- Połonina Caryńska (1297 m n.p.m.)
- Połonina Wetlińska (1255 m n.p.m.)
- Punkt kasowy BdPN w Wołosatem
- Schronisko „Pod Wysoką Połoniną” w Wetlinie
- Schronisko PTTK "Chatka Puchatka" na Połoninie Wetlińskiej
- Schronisko turystyczne "Przystanek Balnica"
- Ścieżka przyrodnicza "Bukowe Berdo"
- Ścieżka przyrodnicza "Rozsypaniec – Krzemień"
- Ścieżka przyrodnicza "W dolinie górnego Sanu"
- Ścieżka przyrodnicza „Połonina Caryńska”
- Ścieżka przyrodnicza „Połonina Wetlińska”
- Ścieżka przyrodnicza „Suche Rzeki – Smerek”
- Ścieżka przyrodnicza „Ustrzyki Górne – Szeroki Wierch”
- Ścieżka przyrodnicza „Ustrzyki Górne – Wołosate”
- Ścieżka przyrodnicza „Wielka Rawka”
- Ścieżka przyrodnicza przez dolinę Caryńskiego
- Ścieżka przyrodniczo-historyczna „Tarnawa Niżna – Dźwiniacz Górny”
- Ścieżka przyrodniczo-historyczna „Wołosate – Tarnica”
- Tarnica (1346 m n.p.m.)
- Wieża widokowa na Górze Korbania
