Połonina Caryńska (1297 m n.p.m.)
Połonina Caryńska (1297 m n.p.m.), znana również jako Berehowska, to jedna z najbardziej malowniczych i charakterystycznych połonin w Bieszczadach. Ten potężny masyw górski jest usytuowany pomiędzy dolinami potoków Prowcza i Wołosatego, gdzie leżą popularne bieszczadzkie miejscowości startowe: Brzegi Górne oraz Ustrzyki Górne. Od północy masyw oddziela Przysłup Caryński od Magury Stuposiańskiej, natomiast od strony południowej, poprzez Przełęcz Wyżniańską, graniczy on z Działem w pasmie granicznym, co czyni go kluczowym punktem na mapie, jaką posiada województwo podkarpackie.
Topografia i charakterystyka masywu
W strukturze masywu wyróżnia się cztery wyraźne kulminacje. Najwyższym punktem jest Kruhly Wierch, wznoszący się na wysokość 1297 m n.p.m. Pozostałe szczyty w grzbiecie osiągają odpowiednio 1245, 1239 oraz 1148 metrów, natomiast główny wierzchołek samej połoniny ma wysokość 1250 m n.p.m. Podobnie jak w przypadku sąsiedniej Połoniny Wetlińskiej, ukształtowanie terenu jest tu asymetryczne: południowo-zachodnie stoki są krótkie i bardzo stromo opadają ku dolinom, podczas gdy zbocza północno-wschodnie tworzą łagodniejsze grzbiety, rozdzielone dolinami niewielkich potoków górskich.
Cały ten wyjątkowy obszar jest objęty ścisłą ochroną w ramach jednostki, jaką jest Bieszczadzki Park Narodowy. Dzięki temu zachowano tu naturalny charakter piętra subalpejskich łąk, które są symbolem dzikości Karpat Wschodnich.
Niezapomniana panorama z wierzchołka
Widoki rozciągające się z grzbietu są uznawane za jedne z najrozleglejszych w całych górach. Doskonale widoczny jest stąd masyw, który tworzy Wielka Rawka, a także Połonina Wetlińska. W kierunku wschodnim dominuje grupa najwyższych szczytów polskich Bieszczadów z majestatyczną Tarnicą oraz Haliczem. Przy wyjątkowej przejrzystości powietrza, z wierzchołka można dostrzec odległe o ponad 100 kilometrów ukraińskie Gorgany, a przy ekstremalnie dobrych warunkach pogodowych – oddalone o blisko 180 kilometrów Tatry.
Geneza nazwy i historia regionu
Nazwa tego miejsca pochodzi od nieistniejącej już dziś wsi Caryńskie, która niegdyś tętniła życiem u stóp górskiego masywu. Pastwiska położone na wysokogórskich łąkach należały jednak również do innych okolicznych wsi, takich jak Berehy Górne, Bereżki czy wspomniane już Ustrzyki Górne. Jeszcze w okresie międzywojennym prowadzono tutaj bardzo intensywny wypas bydła, co znacząco wpłynęło na obecny wygląd i zasięg hal. Dziś o dawnych mieszkańcach przypominają jedynie legendy oraz fundamenty dawnych zabudowań ukryte w dolinach, którymi zarządza gmina Lutowiska.
Unikatowa roślinność wysokogórska
Przyroda tego regionu kryje w sobie wiele rzadkich gatunków roślin, które w skali Polski są niezwykle cenne. Naukowcy stwierdzili tutaj występowanie takich okazów jak zaraza macierzankowa, tocja alpejska czy turzyca dacka. Charakterystyczne dla tego piętra roślinnego są również tojad wschodniokarpacki oraz tojad bukowiński, które zdobią bieszczadzkie hale w okresie letnim. Ochrona tych gatunków jest jednym z priorytetowych zadań parku narodowego.
Na terenie Bieszczadzkiego Parku Narodowego obowiązuje bilet wstępu.
Dotyczy to wszystkich szlaków turystycznych, ścieżek przyrodniczych i ścieżek spacerowych, nie wyłączając tras rowerowych i konnych. Opłata za wstęp jest jednodniowa i obowiązuje na wszystkich oznakowanych trasach turystycznych.
Szlaki turystyczne i ścieżki przyrodnicze
Dla osób pragnących osobiście doświadczyć piękna tego miejsca, przygotowano doskonale oznakowane szlaki piesze:
- Szlak turystyczny czerwony (Główny Szlak Beskidzki): prowadzi na odcinku od miejscowości Ustrzyki Górne przez cały grzbiet aż do miejscowości Brzegi Górne. Czas przejścia całej trasy wynosi około 3 godziny i 20 minut.
- Szlak turystyczny zielony: rozpoczyna się pod Magurą Stuposiańską, prowadzi przez Przysłup Caryński (gdzie znajduje się Schronisko studenckie Koliba), przecina masyw i schodzi na Przełęcz Wyżniańską, kierując się dalej na szczyt, jakim jest Mała Rawka. Całość zajmuje około 4 godziny.
- Ścieżka przyrodnicza "Buk": oznaczona kolorem zielonym, biegnie wzdłuż szlaków pieszych na trasach z Ustrzyk Górnych oraz z Przełęczy Wyżniańskiej, pozwalając na głębsze poznanie ekosystemu leśnego i połoninowego.
Planując wycieczkę, warto również odwiedzić Ustrzyki Dolne, aby zapoznać się z ekspozycją muzeum przyrodniczego, co pozwoli jeszcze lepiej zrozumieć unikatowość terenu, na którym się znajdujemy. Bez względu na wybraną trasę, wyprawa na szczyt dostarcza niezapomnianych wrażeń i pozwala poczuć prawdziwą wolność, jaką dają bieszczadzkie przestrzenie.
Parkingi:
- Ustrzyki Górne – wejście na Połoninę Caryńską
- Przełęcz Wyżniańska – wejście na Rawki, Połoninę Caryńską
- Brzegi Górne – wejście na Połoninę Caryńską, Wetlińską
Inne obiekty znajdujące się w:
Bieszczady
- Bacówka PTTK „Jaworzec”
- Bacówka PTTK Pod Małą Rawką
- Bar i Noclegi "Kremenaros" PTTK w Ustrzykach Górnych
- Bieszczadzka Kolej Leśna
- Bieszczadzka Kolej Leśna - stacja Majdan
- Bieszczadzki Park Narodowy
- Bukowe Berdo (1311 m n.p.m.)
- Cerkiew Zaśnięcia Matki Boskiej w Baligrodzie
- Chatka studencka w Huczwicach
- Czerenina (981 m n.p.m.)
- Dom Pracy Twórczej "Chata Socjologa"
- Drewniana cerkiew św. Michała Archanioła w Turzańsku
- Drewniany kościół pw. św Mikołaja w Chmielu
- Drewniany kościół pw. Wniebowzięcia NMP w Smolniku
- Dwernik-Kamień (1004 m n.p.m.)
- Halicz (1333 m n.p.m.)
- Hasiakowa Skała (1232 m n.p.m.)
- Hyrlata (1103 m n.p.m.)
- Jeziorko Bobrowe
- Jodła "Elżbieta" w Mucznem
- Koliba Studencka Politechniki Warszawskiej
- Kopa Bukowska (1320 m n.p.m.)
- Krysowa (840 m n.p.m.)
- Krzemień (1335 m n.p.m.)
- Łopiennik (1069 m n.p.m.)
- Magurka (887 m n.p.m.)
- Mała Rawka (1272 m n.p.m.)
- Obnoga (1081 m n.p.m.)
- Opołonek (1028 m n.p.m.)
- Osadzki Wierch (1253 m n.p.m.)
- Paportna (1198 m n.p.m.)
- Park Krajobrazowy Dolina Sanu
- Pole namiotowe Bereżki
- Połonina Caryńska (1297 m n.p.m.)
- Połonina Wetlińska (1255 m n.p.m.)
- Pradawne i pierwotne lasy bukowe Karpat i innych regionów Europy
- Przełęcz Bukowska w Bieszczadach
- Przysłup Caryński
- Rezerwat przyrody "Sine Wiry"
- Rezerwat przyrody "Śnieżyca wiosenna w Dwerniczku"
- Rezerwat przyrody Gołoborze
- Rezerwat przyrody Hulskie im. Stefana Myczkowskiego
- Rezerwat przyrody Krywe
- Rezerwat przyrody Olszyna Łęgowa w Kalnicy
- Rezerwat przyrody Zakole
- Roh (1255 m n.p.m.)
- Rozsypaniec (1280 m n.p.m.)
- Schronisko „Pod Wysoką Połoniną” w Wetlinie
- Schronisko PTTK "Chatka Puchatka" na Połoninie Wetlińskiej
- Schronisko turystyczne "Przystanek Balnica"
- Smerek (1222 m)
- Szare Berdo (1108 m n.p.m.)
- Szeroki Wierch (1268 m n.p.m.)
- Szkolne Schronisko Młodzieżowe w Górzance
- Taras widokowy Bóbr Europejski w Mucznem
- Tarnica (1346 m n.p.m.)
- Tarniczka (1315 m n.p.m.)
- Torfowisko Tarnawa
- Trohaniec (939 m n.p.m.)
- Wielka Rawka (1307 m n.p.m.)
- Wieża widokowa "Mochnaczka" (Jeleni Skok)
- Wieża widokowa "Szczerbanówka" w Żubraczem
- Wieża widokowa na Górze Korbania
- Wieża widokowa na Jeleniowatym w Mucznem
- Wodospad Ostrowskich w Starym Siole
- Wodospad Szepit na Hylatym
- Wołosań (1071 m n.p.m.)
- Wysokie Berdo (968 m n.p.m.)
- Zagroda Pokazowa Żubra w Mucznem
- Źródełko w Dwerniczku
- Źródła w Rabem
Inne obiekty znajdujące się w:
Bieszczadzki Park Narodowy
- Bieszczadzki Ośrodek Historii Turystyki Górskiej „Zielony Domek” w Ustrzykach Górnych
- Muzeum Historii Bieszczad w Czarnej Górnej
- Muzeum Przyrodnicze Bieszczadzkiego Parku Narodowego w Ustrzykach
- Parking Brzegi Górne
- Parking Górna Wetliknka
- Parking Nasiczne
- Parking pod Tarnicą w Wołosatem
- Parking Przełęcz Wyźniańska
- Parking Ustrzyki Górne
- Parking w Terebowcu
- Połonina Caryńska (1297 m n.p.m.)
- Połonina Wetlińska (1255 m n.p.m.)
- Schronisko PTTK "Chatka Puchatka" na Połoninie Wetlińskiej
- Ścieżka przyrodnicza "Bukowe Berdo"
- Ścieżka przyrodnicza "Rozsypaniec – Krzemień"
- Ścieżka przyrodnicza "W dolinie górnego Sanu"
- Ścieżka przyrodnicza „Połonina Caryńska”
- Ścieżka przyrodnicza „Połonina Wetlińska”
- Ścieżka przyrodnicza „Suche Rzeki – Smerek”
- Ścieżka przyrodnicza „Ustrzyki Górne – Szeroki Wierch”
- Ścieżka przyrodnicza „Ustrzyki Górne – Wołosate”
- Ścieżka przyrodnicza „Wielka Rawka”
- Ścieżka przyrodnicza przez dolinę Caryńskiego
- Ścieżka przyrodniczo-historyczna „Tarnawa Niżna – Dźwiniacz Górny”
- Ścieżka przyrodniczo-historyczna „Wołosate – Tarnica”
- Tarnica (1346 m n.p.m.)
- Wieża widokowa na Górze Korbania


