Rudawski Park Krajobrazowy

Rudawski Park Krajobrazowy to jeden z najcenniejszych obszarów chronionych, położony w południowej części, jaką zajmuje województwo dolnośląskie. Jego terytorium rozciąga się na malowniczych terenach należących do gmin: Bolków, Janowice Wielkie, Kamienna Góra, Marciszów oraz Mysłakowice. Ponadto park obejmuje fragmenty terenów administracyjnych miast: Jelenia Góra i Kowary.

Obszar ten został powołany do życia, aby chronić unikalne geokompleksy górskie i rzeczne. W swoich granicach zawiera przede wszystkim masyw Rudaw Janowickich, ale także niezwykle popularne wśród wspinaczy Góry Sokole, malownicze Wzgórza Karpnickie, a także Góry Ołowiane (należące fizjograficznie do pasma Góry Kaczawskie) oraz Góry Lisie w Kotlinie Kamiennogórskiej. Naturalną osią i jedną z największych atrakcji krajobrazowych parku jest rzeka Bóbr, która przepływa przez ten teren spektakularną, przełomową doliną.

Powierzchnia całkowita parku wynosi imponujące 15 705 hektarów, z czego aż 8 884 ha stanowią lasy. Dla pełniejszej ochrony wyznaczono również otulinę o powierzchni 6 600 ha. Teren ten jest niezwykle zróżnicowany geologicznie – turyści mogą tu podziwiać liczne formy skalne zbudowane z granitów, gnejsów, amfibolitów, zieleńców oraz zlepieńców.

Historia i status prawny

Historia ochrony tego terenu sięga końcówki lat 80. XX wieku. Rudawski Park Krajobrazowy został oficjalnie powołany uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w Jeleniej Górze z dnia 16 listopada 1989 roku. Obecnie jego funkcjonowanie reguluje Rozporządzenie Wojewody Dolnośląskiego z 2007 roku. Choć na terenie parku nie ustanowiono rezerwatów przyrody, funkcjonują tu cztery specjalne obszary ochrony siedlisk w ramach europejskiej sieci Natura 2000. Są to: „Góry i Pogórze Kaczawskie”, „Rudawy Janowickie”, „Stawy Karpnickie” oraz „Trzcińskie Mokradła”.

Ciekawostką jest również istnienie stanowiska dokumentacyjnego "Sztolnia Wapienna w Ciechanowicach". Ten niewielki obiekt o powierzchni zaledwie 0,0162 ha znajduje się w północnej części parku, w Górach Ołowianych niedaleko miejscowości Ciechanowice. Chroni on dawne wyrobisko górnicze o długości 90 metrów, które stało się domem dla rzadkich gatunków grzybów oraz zimowiskiem nietoperzy.

Bogactwo flory i fauny

Przyroda parku zachwyca swoją różnorodnością. Na terenie parku oraz jego otuliny stwierdzono występowanie aż 203 gatunków kręgowców. Dominującą grupę stanowią ptaki (127 gatunków, co stanowi 63% fauny kręgowców), ale spotkać można tu również 43 gatunki ssaków, 16 gatunków ryb, 10 gatunków płazów i 5 gatunków gadów. Do najcenniejszych przedstawicieli świata zwierzęcego należą rzadkie i chronione gatunki, takie jak minóg strumieniowy, głowacz białopłetwy, traszka grzebieniasta, salamandra plamista, a wśród ptaków – bocian czarny i sokół wędrowny.

Szata roślinna jest równie imponująca. Botanicy wyróżnili tu 390 gatunków roślin naczyniowych, z czego 54 objęte są ochroną. Największym skarbem florystycznym nie są jednak lasy, lecz ekosystemy nieleśne: łąki, pastwiska, torfowiska i murawy. Szczególnie cenne przyrodniczo są łąki w okolicach Raszowa, Pisarzowic czy Rędzin, a także Hala Krzyżowa położona na wysokości około 700 m n.p.m. Warto również wspomnieć o „Trzcińskich Mokradłach” koło Janowic Wielkich. Wśród rzadkich roślin występują tu m.in. storczyk męski i bzowy, zanokcica serpentynowa, dziewięciornik błotny czy turzyca Davalla.

Lasy zajmują około 57% powierzchni parku. Pierwotna puszcza bukowo-jodłowa została na przestrzeni wieków mocno przekształcona przez człowieka, głównie na potrzeby rozwijającego się górnictwa i hutnictwa. Dziś dominuje świerk, jednak wciąż można odnaleźć cenne fragmenty żyznej buczyny sudeckiej czy nadrzecznej olszyny górskiej.

Największe atrakcje turystyczne

Dla turystów odwiedzających ten region, Rudawski Park Krajobrazowy oferuje niezliczone atrakcje. Sieć szlaków turystycznych liczy ponad 150 kilometrów, prowadząc przez najciekawsze zakątki. Oto miejsca, które koniecznie trzeba zobaczyć:

Kolorowe Jeziorka

To absolutny hit turystyczny regionu. Kolorowe jeziorka w Rudawach Janowickich, położone u podnóża Wielkiej Kopy, powstały w miejscach dawnych wyrobisk kopalni pirytu. Dzięki zróżnicowanemu składowi chemicznemu podłoża, woda w każdym ze zbiorników przybiera inną barwę: od żółtej, przez purpurową i błękitną, aż po zieloną (okresowo zanikającą). To miejsce wygląda niczym wyjęte z innej planety i przyciąga rzesze fotografów.

Zamek Bolczów

Ukryte w lesie, potężne ruiny to Zamek Bolczów. Warownia ta jest wyjątkowa, ponieważ jej mury zostały wkomponowane w naturalne formacje skalne. Zamek powstał w XIV wieku i mimo zniszczeń w czasie potopu szwedzkiego, jego pozostałości wciąż robią ogromne wrażenie, pozwalając na spacer po dawnych dziedzińcach i murach obronnych.

Formacje skalne i punkty widokowe

Park słynie z fantazyjnych skał. Na szczególną uwagę zasługują Starościńskie Skały, tworzące swoiste skalne miasteczko z labiryntem przejść, półek i filarów. Inną znaną formacją jest Skalny Most – majestatyczna skała z naturalnym pęknięciem. Dla poszukiwaczy panoram obowiązkowym punktem jest Skalnik (945 m n.p.m.) – najwyższy szczyt Rudaw Janowickich, a konkretnie znajdująca się na jego zboczu Ostra Mała, z której roztacza się jeden z najpiękniejszych widoków na Sudety, w tym na Karkonosze i Śnieżkę.

Sokolik i Góry Sokole

Wspomniane wcześniej Góry Sokole to mekka wspinaczy, ale też cel wycieczek rodzinnych. Najbardziej znany szczyt, Sokolik, oferuje platformę widokową na szczycie jednej z granitowych turni, skąd widok jest równie spektakularny co ze Skalnika.

Rudawski Park Krajobrazowy to miejsce, gdzie historia splata się z dziką przyrodą. Zabytkowe pałace, jak ten w Ciechanowicach z odkrytymi renesansowymi freskami, dopełniają obrazu tego niezwykłego zakątka Polski. Niezależnie od tego, czy szukasz wyciszenia na leśnych ścieżkach, emocji wspinaczkowych, czy lekcji geologii na żywo – ten park spełni Twoje oczekiwania.

Mapa z najpopularniejszymi atrakcjami w Rudawskim Parku Krajobrazowym

Dwór w Mniszkowie

Mniszków

Husyckie Skały

Karpniki

Kolorowe Jeziorka w Rudawach Janowickich

Wieściszowice

Krzyżna Góra (654 m n.p.m.)

Karpniki

Ostra Mała w Rudawach Janowickich

Czarnów

Pałac w Ciechanowicach

Ciechanowice

Park krajobrazowy w Bukowcu

Bukowiec

Park pałacowy w Łomnicy

Łomnica

Park pałacowy w Wojanowie

Wojanów

Przełęcz Kowarska (727 m n.p.m.)

Kowary

Punkt widokowy pod Rudnikiem

Kowary

Skalnik (945 m n.p.m.)

Czarnów

Sokolik (642 m n.p.m.)

Bobrów

Starościńskie Skały

Strużnica

Tunel pod Przełęczą Kowarską

Kowary

Wielka Kopa (871 m n.p.m.)

Rędziny

Wieża widokowa w Bukowcu

Bukowiec

Zamek Bolczów

Janowice Wielkie

Zamek w Karpnikach

Karpniki