Jezioro Klimkowskie

Jezioro Klimkowskie, powszechnie i potocznie nazywane przez wielu turystów po prostu Klimkówką, to wspaniały i niezwykle malowniczy zbiornik zaporowy, który został uroczyście utworzony i oddany do użytku w 1994 roku. Jego krystalicznie czyste, spiętrzone wody zalewają szeroką dolinę ukształtowaną na rzece Ropie. Ten interesujący i bardzo ważny dla regionu obiekt hydrologiczny znajduje się w wyjątkowo pięknej okolicy, w bezpośrednim pobliżu takich znanych, urokliwych miejscowości jak Klimkówka, historyczne Łosie oraz stanowiące centrum gminy Uście Gorlickie, a wszystko to terytorialnie obejmuje rozległy powiat gorlicki. Co niezwykle istotne, ogromna masa wody, która jest na bieżąco zretencjonowana w opisywanym zbiorniku, bywa bardzo efektywnie wykorzystywana do ekologicznych celów energetycznych. Należy jednak pamiętać, że poza swoimi oczywistymi, niezaprzeczalnymi funkcjami przyrodniczymi i krajobrazowymi, omawiany zbiornik posiada również nadrzędne, bardzo strategiczne znaczenie przeciwpowodziowe. Jest on ponadto bardzo popularnym, wakacyjnym ośrodkiem turystyczno-rekreacyjnym oraz stanowi niezbędne, życiodajne wręcz źródło wody pitnej i przemysłowej dla takich dużych, okolicznych miast jak Gorlice i położone kilkadziesiąt kilometrów dalej Jasło.

Szczegółowe wymiary i pojemność wodnego zbiornika

Dla każdego miłośnika nowoczesnej inżynierii i hydrologii liczby opisujące z bliska ten zalew robią naprawdę spore wrażenie. Całkowita, maksymalna pojemność tego ogromnego zbiornika wynosi imponujące 42,59 mln metrów sześciennych. W tej ogromnej wartości zawiera się również bardzo ważna dla bezpieczeństwa, tak zwana rezerwa powodziowa, która w porze letniej, narażonej na gwałtowne burze, wynosi 8 mln metrów sześciennych wody, natomiast w mroźnym okresie zimowym ulega ona planowej zmianie i sięga 6,45 mln metrów sześciennych. Opisywany zalew wodny charakteryzuje się dość zróżnicowaną, nieregularną szerokością, która w zależności od naturalnego ukształtowania i przewężeń górskiego terenu waha się średnio od około 300 do nawet 800 metrów.

Z kolei ogólna powierzchnia błyszczącego w słońcu lustra wody obejmuje aż 306 hektarów, a całkowita długość rozciąga się na odległość 6,5 kilometra. Dla osób wypoczywających nad wodą i korzystających z uroków żeglarstwa ważną informacją jest fakt, że maksymalna głębokość akwenu może dochodzić w skrajnych miejscach nawet do 31 metrów, chociaż uśredniona wartość wynosi w tym konkretnym przypadku zazwyczaj około 13 metrów. Taka przytłaczająca, wręcz potężna masa wody musi być bezustannie i skutecznie powstrzymywana, dlatego też wybudowana z betonu wysokość zapory wynosi równe 37 metrów, zaś jej łączna rozpiętość u podstawy to aż 210 metrów. Należy dodać, że bezpośrednio przy tej potężnej zaporze mieści się i bardzo sprawnie funkcjonuje mała, zautomatyzowana szczytowa elektrownia wodna o zainstalowanej mocy wynoszącej 1,1 MW.

Historia budowy i naturalna rzeźba terenu

Początki myśli o trwałym ujarzmieniu tej rwącej, kapryśnej górskiej rzeki były bardzo śmiałe i wymagały wielkich nakładów finansowych. Wstępne prace inżynieryjne, a w konsekwencji samą, długotrwałą budowę zapory, z wielkim rozmachem i determinacją rozpoczęto jeszcze w latach 70. XX wieku. Solidna, żelbetowa zapora wodna ostatecznie przegrodziła dziką dolinę w jej zdecydowanie najwęższym, naturalnym i skalistym punkcie. To właśnie w tym strategicznym miejscu rzeka bezustannie przebija się między dwoma zalesionymi i stromymi szczytami. Na słonecznym zachodzie wznosi się góra Kiczera-Żdżar o ostatecznej wysokości 610 m n.p.m., a z kolei na wschodzie dumnie góruje wzniesienie o nazwie Ubocz sięgające równe 623 m n.p.m. Z naukowego i geograficznego punktu widzenia należą one do tak zwanych Pienin Gorlickich, będących przecież naturalną i historyczną częścią rozległego, zalesionego Beskidu Gorlickiego.

Sam malowniczy i cichy zalew nieprzerwanie ciągnie się na dystansie przekraczającym swobodnie 5 kilometrów. Jego bujnie zarośnięta cofka dochodzi swym ostatecznym zasięgiem niemal pod same ludzkie zabudowania znajdujące się w pobliskim Uściu Gorlickim. Cała uformowana linia brzegowa jeziora jest na szczęście dość mocno urozmaicona, a wzdłuż samego brzegu znajduje się cudowny, malowniczy szereg małych, zacisznych zatoczek dających latem błogi cień i upragniony relaks wędkarzom. Brzegi leżące po stronie północno-wschodniej są z zasady stosunkowo strome i w swojej przytłaczającej większości dziko zalesione. Z kolei naturalne ukształtowanie wybrzeża zlokalizowanego po przeciwnej, południowo-zachodniej stronie jest znacznie bardziej przyjazne i gładkie, a w konsekwencji bardzo łatwo dostępne dla wszystkich przyjezdnych wczasowiczów bezpośrednio z asfaltowej szosy prowadzącej z Gorlic do Uścia Gorlickiego.

Trudne losy dawnej wsi i nowa infrastruktura drogowa

Warto pamiętać o melancholijnej i nieco smutnej, lokalnej historii, jaka wiąże się nierozerwalnie z powstaniem tego urokliwego miejsca. Zimne wody stale spiętrzonego i błyskawicznie powiększającego się jeziora ostatecznie zalały i bezpowrotnie pochłonęły całość tradycyjnego terenu zabudowanego niegdysiejszej, łemkowskiej wsi Klimkówka. Pod ciemną i spokojną taflą wody zniknęła z map także cała, wiekowa i bardzo ważna droga handlowa, która niegdyś prowadziła mieszkających tu gospodarzy z Ropy wprost do Uścia Gorlickiego. Żeby skutecznie zapobiec wykluczeniu i w pełni zapewnić niezbędną ciągłość lokalnej komunikacji kołowej, całkowicie nowa, poszerzona szosa została bardzo mądrze poprowadzona po stromym, lewym brzegu zielonej doliny. Wije się ona stosunkowo wysoko ponad samą błękitną taflą wody, co gwarantuje wszystkim jadącym nią kierowcom niezapomniane i wprost obłędne, pocztówkowe widoki zza szyb ich samochodów.

Turystyka, wypoczynek na łonie natury i wodne rekreacje

Ostateczne, bezproblemowe i szczęśliwe powstanie tak szerokiego zalewu wiąże się od samego początku z jego zupełnie nowymi, jakże potrzebnymi dla ludzi i gospodarki funkcjami turystyczno-rekreacyjnymi. Znacząco ożywiły one absolutnie wszystkie otaczające tereny wokół cichego jeziora oraz niesłychanie skutecznie wypromowały na nowo cały, cudowny region, jakim od zawsze jest Beskid Niski. Południowe i dobrze nasłonecznione wybrzeże, które znajduje się bezpiecznie pomiędzy biegnącą szosą a samym, delikatnie pofalowanym jeziorem, jest od kilkunastu lat stopniowo, acz bardzo konsekwentnie zagospodarowywane dla bieżących potrzeb stale rosnącego, krajowego i zagranicznego ruchu turystycznego.

Na głównym cyplu, który bardzo malowniczo jest położony w odległości zaledwie około 1 kilometra od betonowej zapory, z ogromnym powodzeniem funkcjonuje i stale rozwija się nowoczesny ośrodek wypoczynkowy. Jego absolutnie największym, turystycznym atutem jest to, że posiada własną, bezpieczną przystań oraz świetnie zaopatrzoną wypożyczalnię sprzętu wodnego. Należy tutaj jednak zawsze i bezwzględnie pamiętać o tym, że jezioro to na całej swojej powierzchni jest tak zwaną strefą ciszy, co w praktyce oznacza, że głośne używanie jakiegokolwiek hałaśliwego sprzętu motorowodnego jest surowo, pod groźbą bardzo dotkliwej kary finansowej zabronione. W tym wspaniałym miejscu ulokowano również czyste, piaszczyste i systematycznie dozorowane kąpielisko oraz wybudowano niezwykle przydatne dla zgłodniałych wczasowiczów obiekty gastronomiczne serwujące regionalne posiłki. O codzienne bezpieczeństwo beztroskich plażowiczów i początkujących żeglarzy dba solidnie zlokalizowany tam ważny posterunek ratowników WOPR oraz specjalnie wyszkolonej i czujnej policji wodnej.

Patrząc z czysto formalnego i urzędniczego punktu widzenia, tym ogromnym zbiornikiem przeciwpowodziowym oraz jego potężną zaporą przez cały czas sprawnie administruje specjalistyczna, regionalna komórka organizacyjna, jaką jest znane RZGW urzędujące na co dzień w stolicy województwa, czyli w Rzeszowie.

Obecność w masowej kulturze i znanej kinematografii

Niezwykle ciekawym i z całą pewnością nieszablonowym dla turystów wątkiem na kartach najnowszej historii tego majestatycznego akwenu jest jego duma z bycia obecnym na wielu starych i nowszych taśmach filmowych. Jeszcze w trakcie trwania intensywnych, niesamowicie ciężkich prac budowlanych na potężnej zaporze w 1976 roku z ogromnym powodzeniem kręcono tu niektóre wstawki i plenerowe sceny do pierwszego, legendarnego dziś odcinka znanego, telewizyjnego serialu kryminalnego, który był z namaszczeniem zatytułowany Znaki szczególne. W historycznej już produkcji tej w bardzo doskonałej i pamiętnej przez widzów roli głównej zagrał sam niezwykle utalentowany aktor, Bronisław Cieślak.

O wiele większy, wręcz globalny i nieporównywalny z niczym innym rozgłos ten piękny zalew na południu kraju uzyskał dopiero na przełomie wieków w latach dziewięćdziesiątych. Wówczas to wzniesiona Klimkówka została bardzo świadomie i genialnie wykorzystana przez najwybitniejszych, polskich twórców i filmowców podczas niesamowitej, rozbuchanej i wielkoformatowej produkcji historycznego, kultowego już dzisiaj filmu Ogniem i mieczem. To właśnie to niepozorne polskie jezioro idealnie posłużyło jako doskonałe i naturalne tło do niesamowitych, prawdziwie epickich i chwytających za serce kinomana ujęć mających na srebrnym ekranie przedstawiać dziką, szeroką i bezkresną rzekę Dniepr. Wspaniałe dla ekipy filmowej było z pewnością to, że owo kinowe nagranie z użyciem starych łodzi miało miejsce absolutnie bezpośrednio po oficjalnym i końcowym, całkowitym spiętrzeniu i zalaniu wody na tym nowym zalewie. Dzięki takiemu zbiegowi okoliczności piaszczyste i nierówne, a także zalesione brzegi były jeszcze wciąż dzikie, nietknięte ludzką ręką, a cała okolica była po prostu pozbawiona nowoczesnej infrastruktury turystycznej czy linii energetycznych. To wszystko wspaniale i idealnie budowało wiarygodny, mroczny klimat na miarę słynnej, siedemnastowiecznej, historycznej powieści stworzonej przez Henryka Sienkiewicza.