Beskid Niski

Beskid Niski to dzika kraina Łemków i niezwykłych krajobrazów, jedno z najbardziej tajemniczych i dzikich pasm górskich w Polsce, położone między przełęczą Łupkowską na wschodzie a Tylicką na zachodzie. To najniższa, ale zarazem najrozleglejsza część Beskidów, która zachwyca swoją różnorodnością krajobrazów, bogatą historią i unikalną kulturą łemkowską. Beskid Niski to idealne miejsce dla tych, którzy szukają spokoju, bliskości natury i chcą odkryć miejsca, gdzie czas jakby się zatrzymał.

Położenie i charakterystyka Beskidu Niskiego

Beskid Niski graniczy od wschodu z Bieszczadami, od północnego wschodu z Pogórzem Bukowskim, od zachodu z Kotliną Sądecką, a od południa z Beskidem Sądeckim. Najwyższym szczytem po stronie polskiej jest Lackowa (997 m n.p.m.), a po słowackiej Busov (1002 m n.p.m.). Region ten charakteryzuje się łagodnymi, zalesionymi wzgórzami, malowniczymi dolinami i licznymi rzekami, takimi jak Wisłok, Jasiołka czy Ropa.

W centrum Beskidu Niskiego znajduje się Magurski Park Narodowy, który chroni unikalne ekosystemy leśne i bogactwo przyrody. Na wschodzie regionu leży Jaśliski Park Krajobrazowy, który również oferuje piękne krajobrazy i cenne przyrodniczo tereny.

Historia i kultura Łemków

Beskid Niski to historyczna kraina Łemków – grupy etnicznej, która przez wieki kształtowała kulturę i tradycje tego regionu. Łemkowie, potomkowie pasterzy wołoskich, pozostawili po sobie liczne ślady, takie jak drewniane cerkwie, kapliczki i tradycyjne chyże. Niestety, po II wojnie światowej większość Łemków została wysiedlona w ramach akcji „Wisła”, a ich wioski opustoszały. Dziś można tu znaleźć opuszczone cerkwie, które są świadectwem burzliwej historii tego regionu.

Warto odwiedzić Skansen Łemkowski w Zyndranowej, gdzie można poznać tradycyjną kulturę łemkowską, a także wziąć udział w corocznym festiwalu „Łemkowska Watra”, który przyciąga Łemków z całego świata.

Przyroda i ochrona środowiska

Beskid Niski to prawdziwy raj dla miłośników przyrody. Większość obszaru pokrywają lasy, głównie buczyna karpacka, z domieszką jodły i jaworu. Występują tu rzadkie gatunki roślin, takie jak kosodrzewina na Magurze Wątkowskiej, która jest izolowanym stanowiskiem oddalonym od Tatr o 150 km.

W Magurskim Parku Narodowym można spotkać wiele chronionych gatunków zwierząt, takich jak niedźwiedzie, wilki, rysie czy orły przednie. Park oferuje liczne szlaki turystyczne, które prowadzą przez malownicze doliny i grzbiety górskie.

Turystyka i atrakcje

Beskid Niski to idealne miejsce dla turystów poszukujących spokoju i kontaktu z naturą. Region oferuje:

• Szlaki turystyczne – w tym słynny Główny Szlak Beskidzki, który przebiega przez najważniejsze szczyty i przełęcze.
• Uzdrowiska – Wysowa-Zdrój, Iwonicz-Zdrój, Rymanów-Zdrój i Wapienne to miejsca, gdzie można skorzystać z leczniczych wód mineralnych i relaksujących zabiegów.
• Cerkwie i zabytki – drewniane cerkwie w Kwiatoniu, Owczarach czy Bartnem to prawdziwe perły architektury, wpisane na listę UNESCO.
• Cmentarze wojenne – z okresu I wojny światowej, zaprojektowane przez słynnego architekta Dušana Jurkoviča, to niezwykłe miejsca pamięci.

Aktywność fizyczna i rekreacja

Beskid Niski to także raj dla miłośników aktywności fizycznej. Można tu uprawiać turystykę pieszą, rowerową, a zimą narciarstwo biegowe. Popularne szlaki rowerowe, takie jak Karpacko-Galicyjski Szlak Naftowy, prowadzą przez malownicze doliny i wioski, oferując niezapomniane widoki.

Mapa z najpopularniejszymi atrakcjami w Beskidzie Niskim

Cerkiew Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Rozdzielu

Rozdziele

Drewniana cerkiew Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Gładyszowie

Gładyszów

Drewniana cerkiew Opieki Matki Bożej w Owczarach

Owczary

Drewniana cerkiew Opieki Matki Bożej w Wołowcu

Wołowiec

Drewniana cerkiew Opieki Matki Bożej w Zdyni

Zdynia

Drewniana cerkiew prawosławna Opieki Matki Bożej w Bielance

Bielanka

Drewniana cerkiew prawosławna pw. śś. Kosmy i Damiana w Bartnem

Bartne

Drewniana cerkiew prawosławna pw. św. Dymitra w Bodakach

Bodaki

Drewniana cerkiew prawosławna pw. Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny w Szczawnem

Szczawne

Drewniana cerkiew Przeniesienia Relikwii św. Mikołaja w Olchowcu

Olchowiec

Drewniana cerkiew pw. Opieki Matki Bożej w Hańczowej

Hańczowa

Drewniana cerkiew pw. Opieki Matki Bożej w Komańczy

Komańcza

Drewniana cerkiew pw. św. Archanioła Michała w Wysowej-Zdroju

Wysowa-Zdrój

Drewniana cerkiew pw. św. Bazylego Wielkiego w Koniecznej

Konieczna

Drewniana Cerkiew pw. św. Dymitra w Nowym Sączu

Nowy Sącz

Drewniana cerkiew pw. św. Łukasza Apostoła w Kunkowej

Kunkowa

Drewniana cerkiew pw. św. Łukasza Ewangelisty w Leszczynach

Leszczyny

Drewniana cerkiew pw. św. Paraskewy w Pętnej

Małastów

Drewniana cerkiew pw. św. Paraskewy w Uściu Gorlickim

Uście Gorlickie

Drewniana cerkiew pw. Wniebowstąpienia Pańskiego w Gładyszowie

Gładyszów

Drewniana cerkiew śś. Kosmy i Damiana w Banicy

Banica

Drewniana cerkiew śś. Kosmy i Damiana w Bartnem

Bartne

Drewniana cerkiew św. Dymitra w Śnietnicy

Śnietnica

Drewniana cerkiew św. Michała Archanioła w Przysłupie

Przysłop

Drewniana cerkiew św. Mikołaja Cudotwórcy w Rzepedzi

Rzepedź

Drewniana cerkiew św. Paraskewy w Nowicy

Nowica

Drewniany kościół pw. Matki Boskiej Królowej Polski w Męcinie Wielkiej

Męcina Wielka

Drewniany kościół pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy w Bereście

Berest

Drewniany kościół pw. Matki Bożej Różańcowej w Piorunce

Piorunka

Drewniany kościół pw. Najświętszej Marii Panny Wniebowziętej w Brunarach

Brunary

Drewniany kościół pw. Najświętszej Marii Panny Wniebowziętej w Wysowej-Zdroju

Wysowa-Zdrój

Drewniany kościół pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Chyrowej

Chyrowa

Drewniany kościół pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Szymbarku

Szymbark

Drewniany kościół pw. Narodzenia NMP w Królowej Górnej

Królowa Górna

Drewniany kościół pw. Niepokalanego Poczęcia NMP w Krzywej

Krzywa

Drewniany kościół pw. Niepokalanego Serca NMP w Czyrnej

Czyrna

Drewniany kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Czarnej

Czarna

Drewniany kościół pw. śś. Kosmy i Damiana w Skwirtnem

Skwirtne

Drewniany kościół pw. śś. Kosmy i Damiana w Tyliczu

Tylicz

Drewniany kościół pw. św Michała Archanioła w Świśtkowej Wielkiej

Świątkowa Wielka

Drewniany kościół pw. św. Antoniego Padewskiego w Boguszy

Bogusza

Drewniany kościół pw. św. Dymitra w Bodakach

Bodaki

Drewniany kościół pw. św. Maksymiliana Kolbe w Kotani

Kotań

Drewniany kościół pw. św. Maksymiliana Kolbe w Krempnej

Krempna

Drewniany kościół pw. św. Michała Archanioła w Polanach

Polany

Drewniany kościół pw. św. Michała Archanioła w Ropicy Górnej

Ropica Górna

Drewniany kościół pw. św. Michała Archanioła w Ropie

Ropa

Drewniany kościół pw. św. Michała Archanioła w Świątkowej Małej

Świątkowa Mała

Drewniany kościół pw. św. Onufrego w Wisłoku Wielkim

Wisłok Wielki

Drewniany kościół pw. św. Paraskewy i Matki Bożej Królowej w Kwiatoniu

Kwiatoń

Drewniany kościół pw. św. Stanisława Biskupa Męczennika w Binczarowej

Binczarowa

Drewniany kościół pw. św. Wojciecha Biskupa w Kąclowej

Kąclowa

Drewniany kościół pw. św. Wojciecha w Szymbarku

Szymbark

Drewniany kościół pw. Wszystkich Świętych w Ptaszkowe

Ptaszkowa

Jaworze (882 m n.p.m.)

Bogusza

Jezioro Klimkowskie

Klimkówka

Kasztel w Szymbarku

Szymbark

Lackowa (997 m n.p.m.)

Izby

Magurski Park Narodowy

Polany

Maślana Góra (753 m n.p.m.)

Bystra

Ośrodek Wczasowo-Leczniczy w Wapiennem

Wapienne

Platforma widokowa w Komańczy

Komańcza

Sądecki Park Etnograficzny

Nowy Sącz

Skansen Wsi Pogórzańskiej im. prof. Romana Reinfussa w Szymbarku

Szymbark

Stara plebania w Grybowie

Grybów

Uzdrowisko Wapienne

Wapienne

Uzdrowisko Wysowa-Zdrój

Wysowa-Zdrój

Wątkowa (846 m n.p.m.)

Bartne

Wieża widokowa Ferdel

Wapienne

Wieża widokowa na Cergowej

Cergowa

Wieża widokowa na Grzywackiej Górze

Kąty

Wieża widokowa na Jaworzu

Bogusza

Wieża widokowa na Łysuli w Dominikowicach

Dominikowice

Wodospad „Przy Młynie” w Iwli

Iwla

Zagroda Maziarska w Łosiu

Łosie

Zdrój Aleksandra w Wysowej-Zdroju

Wysowa-Zdrój

Zdrój Józef I w Wysowej-Zdroju

Wysowa-Zdrój

Zespół zabudowy wiejskiej (łemkowskiej) w Bartnem

Bartne

Podsumowanie

Beskid Niski to miejsce, które zachwyca swoją dzikością, historią i kulturą. Niezależnie od tego, czy szukasz spokoju wśród górskich krajobrazów, chcesz poznać kulturę łemkowską czy po prostu odpocząć w uzdrowisku, Beskid Niski ma coś dla każdego. To idealne miejsce na wypoczynek o każdej porze roku, które warto odkryć i poznać.

Planując kolejną wyprawę w góry, koniecznie uwzględnij Beskid Niski – dziką krainę Łemków i niezwykłych krajobrazów, która na długo pozostanie w Twojej pamięci.

Źródło: wikipedia.pl / podkarpackie.travel / pttk.pl