Osiedle „Mirków” wraz z zespołem budowlanym

Nr w rejestrze zabytków:
A-1319 z 2.11.2015
Osiedle „Mirków” wraz z zespołem budowlanym - poland konstancin jeziorna 092
Osiedle „Mirków” wraz z zespołem budowlanym - konstancin jeziorna kosciol sw jozefa
Osiedle „Mirków” wraz z zespołem budowlanym - poland konstancin jeziorna jaworskiego 001
Osiedle „Mirków” wraz z zespołem budowlanym - poland konstancin jeziorna jaworskiego 005
Osiedle „Mirków” wraz z zespołem budowlanym - metsa1dsc 1157
Osiedle „Mirków” wraz z zespołem budowlanym - metsa17dsc 1166

Osiedle „Mirków” wraz z zespołem budowlanym to zabytkowy kompleks urbanistyczno-architektoniczny z przełomu XIX i XX wieku, położony w północno-wschodniej części miasta Konstancin-Jeziorna w regionie, jakim jest województwo mazowieckie. Mirków – dawniej określany jako Jeziorna Bankowa oraz Jeziorna Fabryczna – jest nieoficjalną nazwą obszaru niewystępującą w rejestrze TERYT, stanowiącą część Jeziorny przy granicy z Habdzinem. Osiedle leży pomiędzy rzeką Jeziorką a kanałem przemysłowym doprowadzającym wodę do dawnego zakładu papierniczego, natomiast od południa otaczają je łąki oborskie.

Historia osiedla – od Jeziorny Bankowej do Mirkowa

Współczesne osiedle powstało na rozłogach dawnej wsi Jeziorna Bankowa, należącej od 1867 roku do gminy Jeziorna w powiecie warszawskim. Końcowy człon jej historycznej nazwy wywodzi się od przejęcia w 1830 roku miejscowej papierni przez Bank Polski. Przełomowy moment nastąpił w 1889 roku, gdy z Mirkowa położonego w regionie, jakim jest województwo łódzkie, przeniesiono tutaj Mirkowską Fabrykę Papieru, założoną przez Edwarda Natansona. Wraz z relokacją maszyn sprowadzono wykwalifikowanych robotników, dla których wzniesiono patronackie domy mieszkalne i zaplecze socjalne, a wśród mieszkańców upowszechniła się nazwa Mirków.

Od okresu międzywojennego miejscowość nosiła urzędową nazwę Jeziorna Fabryczna. 20 października 1933 roku w granicach gminy Jeziorna utworzono gromadę Jeziorna Fabryczna, w skład której weszły osada Jeziorna Fabryczna, osada Amelin oraz osada Edwardów. Podczas II wojny światowej teren ten znajdował się w Generalnym Gubernatorstwie (w dystrykcie warszawskim), a według danych z 1943 roku Jeziorna Fabryczna liczyła 706 mieszkańców.

Przynależność administracyjna po 1945 roku

Powojenne reformy podziału terytorialnego kilkukrotnie zmieniały status administracyjny osiedla:

  • 1 lipca 1952 roku obszar włączono do nowo utworzonego powiatu piaseczyńskiego.
  • Jesienią 1954 roku, w ramach reorganizacji administracji wiejskiej, Jeziorna Fabryczna weszła w skład gromady Jeziorna Królewska wraz z Gawrońcem, Jeziorną Królewską, Klarysewem, Konstancinkiem, parcelą Obory oraz fragmentem miasta Skolimów-Konstancin.
  • 1 stycznia 1956 roku gromadę Jeziorna Królewska przekształcono w osiedle o nazwie Jeziorna, które 18 lipca 1962 roku uzyskało prawa miejskie.
  • 1 stycznia 1969 roku miasto Jeziorna połączono ze Skolimowem-Konstancinem (posiadającym prawa miejskie od 1952 roku), tworząc nowy ośrodek miejski o nazwie Konstancin-Jeziorna.

Zabytkowy układ urbanistyczny i zespół budowlany

Układ urbanistyczny osiedla „Mirków” wraz z zespołem budowlanym w rejonie ulicy Mirkowskiej i ulicy Jaworskiego, datowany na koniec XIX i początek XX wieku, został wpisany do rejestru zabytków pod numerem A-1319 decyzją z 2 listopada 2015 roku. W skład chronionego zespołu wchodzą następujące obiekty historyczne:

  • Domy mieszkalne dla pracowników papierni przy ulicy Jaworskiego 20, 22, 23, 25, 26 oraz przy ulicy Mirkowskiej 58.
  • Dawny dom ludowy przy ulicy Jaworskiego 18.
  • Dawna szkoła fabryczna przy ulicy Jaworskiego 24.
  • Dawna przychodnia zakładowa przy ulicy Mirkowskiej 56.

Ważnym zabytkiem sakralnym osiedla jest Kościół pw. Świętego Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny w Jeziornie Fabrycznej-Mirkowie przy ulicy Jaworskiego 1a, wzniesiony w latach 1907–1909 i wpisany do rejestru zabytków pod numerem 918-A z 10 listopada 1977 roku. Funkcjonująca przy nim parafia do dziś zachowuje historyczną nazwę Jeziorna Fabryczna-Mirków.

Współczesność i infrastruktura osiedla

Współczesną zabudowę Mirkowa tworzą głównie budynki wielorodzinne, wznoszone pierwotnie dla pracowników Warszawskich Zakładów Papierniczych. Reprezentują one różne epoki architektoniczne: od ceglanych domów z przełomu XIX i XX wieku, przez bloki z wielkiej płyty, aż po współczesne budynki mieszkalne powstałe przed dekadą. Przez teren osiedla przebiega również nieczynna bocznica kolejowa łącząca Piaseczno z dawnym kompleksem przemysłowym, jaki stanowi Zespół Budowlany Papierni „Dolnej” w Konstancinie-Jeziornie.

Dawniej na osiedlu funkcjonował ośrodek sportowy z basenem, przy którym działał klub sportowy RKS Mirków. Obecnie mieszkańcy oraz turyści korzystają z lokalnej przychodni lekarskiej, przedszkola oraz placówki kulturalnej w dawnym domu ludowym, gdzie działa Muzeum Wycinanki w Konstancinie-Jeziornie stanowiące filię Konstancińskiego Domu Kultury.

Źródło: wikipedia.pl

Zaktualizowano dzisiaj

Dane teleadresowe

Mirkowska 60
00-001 Konstancin-Jeziorna
place
52.096374, 21.135258Skopiowano do schowka
N52º5'46.946", E21º8'6.929"Skopiowano do schowka

Cechy i udogodnienia

Niziny Środkowopolskie
Niż Środkowoeuropejski
Pozaalpejska Europa Środkowa
Nizina Środkowomazowiecka

Inne w kategorii: Architektura To najbliższe atrakcje w tej samej kategorii.

Najbliższe atrakcje W najbliższej okolicy znajduje się wiele ciekawych atrakcji. Oto niektóre z nich.

Facebook logoYouTube logo

Korzystając z tej strony akceptujesz, że w Twoim urządzeniu końcowym zostaną zainstalowane pliki cookies, które umożliwiają nam świadczenie usług. Brak zgody na pliki cookies oznacza, że pewne funkcjonalności strony mogą być niedostępne. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Cookies.

expand_less