Willa "Szarotka" w Konstancinie-Jeziornie
A-845 z 26.03.2009
Willa "Szarotka" w Konstancinie-Jeziornie to zabytkowy budynek letniskowy z początku XX wieku, zlokalizowany przy ulicy Jana Matejki 18 w mieście Konstancin-Jeziorna, położonym w regionie, jakim jest województwo mazowieckie, na południe od stolicy kraju, którą stanowi Warszawa. Obiekt, znany dawniej pod nazwą „Stokrotka”, stanowi cenny element historycznej zabudowy willowej podwarszawskiego letniska oraz uzdrowiska.
Historia i datowanie zabytkowego budynku
Powstanie obiektu wiąże się z okresem dynamicznego rozwoju Konstancina jako ekskluzywnego letniska podmiejskiego na początku XX wieku. W dokumentacji rejestru zabytków czas wzniesienia budynku przy ulicy Jana Matejki 18 określany jest na 1909 rok lub około 1914 roku, co odzwierciedla ówczesny etap intensywnej rozbudowy parceli letniskowych w strefie leśnej kurortu.
Najważniejsze fakty dotyczące dziejów i toponimii obiektu obejmują:
- Pierwotną nazwę willi, która w początkowym okresie funkcjonowania brzmiała „Stokrotka”.
- Późniejszą zmianę nazwy na „Szarotka”, pod którą budynek został utrwalony w ewidencji konserwatorskiej oraz lokalnej topografii.
- Funkcję letniskowo-mieszkalną, charakterystyczną dla wczesnych realizacji budowlanych powstających na zalesionych działkach dawnego majątku Obory.
Charakterystyka zabudowy letniskowej przy ulicy Jana Matejki
Ulica Jana Matejki należy do najstarszych i najbardziej reprezentacyjnych ciągów komunikacyjnych historycznego Konstancina. Wznoszone wzdłuż niej budynki w pierwszych dekadach XX wieku projektowano w harmonii z sosnowym drzewostanem oraz kameralnym, ogrodowym układem działek.
Willa „Szarotka” wpisuje się w typologię konstancińskiej architektury letniskowej tego okresu poprzez następujące cechy:
- Usytuowanie na obszernej, zadrzewionej parceli przy ulicy Jana Matejki 18, zapewniającej izolację od zgiełku miejskiego i warunki sprzyjające wypoczynkowi.
- Kameralną skalę zabudowy dostosowaną do potrzeb sezonowych letników oraz stałych mieszkańców miejscowości uzdrowiskowej.
- Zachowanie historycznej substancji budowlanej z początku XX wieku, dokumentującej kształtowanie się podwarszawskiego ruchu letniskowego przed I wojną światową.
Ochrona konserwatorska i znaczenie dla dziedzictwa kurortu
Ze względu na wartości historyczne oraz udział w kształtowaniu pierwotnego krajobrazu kulturowego miejscowości Willa „Szarotka” została objęta ochroną konserwatorską i figuruje w rejestrze zabytków. Ochrona prawna służy zabezpieczeniu oryginalnej bryły, historycznych podziałów elewacji oraz otoczenia zieleni przed niekontrolowanymi przekształceniami.
Budynek stanowi istotne ogniwo zachowanego zespołu zabytkowych willi konstancińskich, które tworzą unikatowy w skali regionu zespół urbanistyczno-architektoniczny z przełomu XIX i XX wieku.
Położenie i atrakcje w bezpośrednim sąsiedztwie
Lokalizacja przy ulicy Jana Matejki 18 sprawia, że obiekt znajduje się w centralnej części historycznej strefy uzdrowiskowej Konstancina-Jeziorny. Podczas zwiedzania tej części kurortu można łatwo dotrzeć do pobliskich przestrzeni rekreacyjnych oraz tras turystycznych:
- Zabytkowy Park Zdrojowy w Konstancinie-Jeziornie, stanowiący główny obszar spacerowy i wypoczynkowy miasta.
- Kompleks leczniczy Uzdrowisko Konstancin-Jeziorna wraz z infrastrukturą sanatoryjną oraz parkową.
- Tematyczna trasa turystyczna prowadząca przez najcenniejsze zabytki rezydencjonalne kurortu, jaką jest Szlak Śladami Sławnych Rodów w Konstancinie-Jeziornie.
Obiekty znajdujące się w:
Uzdrowisko Konstancin-Jeziorna
- Amfiteatr w Parku Zdrojowym w Konstancinie-Jeziornie
- Centrum Terapii Narządu Ruchu. Biały Dom
- Hotel Uzdrowiskowy Konstancja w Konstancinie-Jeziornie
- Park Zdrojowy w Konstancinie-Jeziornie
- Szlak pieszy czarny w Konstancinie-Jeziornie
- Szlak pieszy zielony w Konstancinie-Jeziornie
- Szlak pieszy żółty w Konstancinie-Jeziornie
- Szlak Śladami Sławnych Rodów w Konstancinie-Jeziornie
- Szlaki spacerowe Stefana Żeromskiego w Konstancinie-Jeziornie
- Szpital Rehabilitacyjny - Uzdrowisko Konstancin-Zdrój
- Tężnia solankowa w Konstancinie-Jeziornie
- Willa "Irena" w Konstancinie-Jeziornie
- Willa "Maryla" w Konstancinie-Jeziornie
- Willa "Muszka" w Konstancinie-Jeziornie
- Willa "Quo Vadis" w Konstancinie-Jeziornie
- Willa "Szarotka" w Konstancinie-Jeziornie
- Willa "Zameczek" w Konstancinie-Jeziornie
- Willa „Anna” w Konstancinie-Jeziornie
- Willa „Biruta” w Konstancinie-Jeziornie
- Willa „Świt” Dom Stefana Żeromskiego w Konstancinie-Jeziornie
- Willa Dworek Polski w Konstancinie-Jeziornie
- Willa Fraszka w Konstancinie-Jeziornie
- Willa Izyhali w Konstancinie-Jeziornie
- Willa Julia w Konstancinie-Jeziornie
- Willa Natemi w Konstancinie-Jeziornie
- Willa Pod Dębem w Konstancinie-Jeziornie
- Willa Szwajcarka w Konstancinie-Jeziornie
- Willa Ustronie w Konstancinie-Jeziornie


