Dworzec kolejowy w Kaliszu
Dworzec kolejowy w Kaliszu to historyczna i czynna stacja zlokalizowana w mieście, jakim jest Kalisz, na terenie obszaru województwo wielkopolskie. Według klasyfikacji PKP obiekt ten posiada prestiżową kategorię dworca wojewódzkiego. Reprezentacyjny, docelowy budynek stacyjny został zaprojektowany przez wybitnego architekta Czesława Domaniewskiego. Obecnie stacja odgrywa kluczową rolę w regionalnym i krajowym transporcie, obsługując rosnący ruch pasażerski, który według szacunków z 2025 roku wynosi około 2400 osób na dobę.
Historia i rozwój stacji
Pierwszy, tymczasowy budynek stacyjny oddano do użytku w 1902 roku w ramach budowy szerokotorowej Kolei Warszawsko-Kaliskiej. Trasa ta połączyła miejscowość z takimi ośrodkami jak Warszawa, Łowicz, Łódź oraz Sieradz. Historyczny, dziewiczy kurs do stolicy wyruszył 15 listopada 1902 roku, a pociągi osiągały wówczas średnią prędkość 25 km/h. W 1905 roku oddano do użytku ostateczny gmach dworca. Zaledwie rok później stację połączono z pruskim systemem kolejowym poprzez transgraniczny, normalnotorowy odcinek prowadzący do miejscowości Nowe Skalmierzyce. Dzięki temu rozwinięto siatkę połączeń, uruchamiając bezpośrednie relacje do takich miast jak Ostrów Wielkopolski, Wrocław i Poznań, a także międzynarodowe trasy do Moskwy, Paryża, Drezna czy Pragi.
Fot. Widok dworca kolejowego w Kaliszu z 1915 roku.
Zniszczenia wojenne i okres międzywojenny
Reprezentacyjny budynek z 1905 roku uległ poważnym zniszczeniom na początku I wojny światowej na skutek działań cofających się wojsk rosyjskich. Mimo to stacja wznowiła działanie jeszcze podczas niemieckiej okupacji. Dnia 11 listopada 1918 roku obiekt został przejęty przez Polaków. Ważnym wydarzeniem w historii dworca było spotkanie Józefa Piłsudskiego z generałami Józefem Dowborem-Muśnickim oraz Józefem Hallerem, które odbyło się tu 27 maja 1919 roku, kładąc podwaliny pod utworzenie Wojska Polskiego. Znaczenie stacji jako głównego węzła komunikacyjnego osłabło w 1922 roku po otwarciu linii Kutno – Strzałkowo. W 1933 roku przeprowadzono remont gmachu, modyfikując jego wewnętrzny układ pomieszczeń.
Powojenne plany i modernizacje
W latach 1952-1955 dworzec przeszedł generalny remont, obejmujący między innymi całkowitą wymianę dachu. W 1956 roku pojawiły się śmiałe plany przebudowy całego węzła, zakładające przeniesienie dworca pasażerskiego w rejon dzielnicy Chmielnik, a towarowego w okolice Winiar i miejscowości Opatówek. Projekt zakładał także nowe linie w kierunku Pleszewa, Inowrocławia i Częstochowy. Ministerstwo Kolei ostatecznie porzuciło te koncepcje jeszcze w tym samym roku. Swój obecny, odnowiony wygląd obiekt zawdzięcza gruntownej modernizacji zrealizowanej w latach 2012-2015. Prace zakończone uroczystym otwarciem 27 listopada 2015 roku objęły odnowienie elewacji, renowację zabytkowych detali, wymianę dachu, okien, drzwi oraz pełne dostosowanie infrastruktury do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.
Współczesny ruch pasażerski i powiązania komunikacyjne
Obecnie przez stację przejeżdżają pociągi czołowych przewoźników: PKP Intercity, Polregio, Kolei Wielkopolskich oraz Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej. Letni rozkład jazdy z 2025 roku oferuje bezpośrednie połączenia do głównych polskich miast, takich jak Białystok, Kraków, Szczecin, Świnoujście, Lublin czy Zakopane. Co więcej, w sezonie 2025/2026 po latach powróciły połączenia międzynarodowe – w rozkładzie uwzględniono bezpośrednie wagony do Berlina. Funkcjonalność dworca uzupełnia Centrum Przesiadkowe zlokalizowane przy ulicy Dworcowej, skąd odjeżdżają autobusy miejskie linii 5 i 6. W bliskim sąsiedztwie operuje również dworzec PKS, zapewniający transport do pobliskich miejscowości regionu.
Źródło: Waldemar Rusek, wikipedia
Fot. Waldemar Rusek, wikimedia
