Diabli Kamień
Diabli Kamień to imponująca grupa skał stanowiących cenny pomnik przyrody. Ten niezwykły obiekt znajduje się na malowniczym skraju obszaru, jakim jest Magurski Park Narodowy. Terytorialnie leży on na południu kraju, a obejmuje go województwo podkarpackie. Skały te są majestatycznie usytuowane na stromym zboczu góry o nazwie Góra Kosma. Administracyjnie obiekt zlokalizowany jest w znanej miejscowości Folusz, która znajduje się w granicach powiatu jasielskiego oraz gminy Dębowiec. Geologicznie jest to w rzeczywistości dosyć liczna grupa bardzo dużych głazów zbudowanych z twardego, gruboziarnistego piaskowca magurskiego. Najwyższy z tych potężnych bloków dumnie wybija się w górę na wysokość ponad dziesięciu metrów. Wszystkie bloki skalne są tam niezwykle oryginalnie ukształtowane przez wielowiekowe procesy geologiczne, a do tego są gęsto poprzedzielane licznymi, głębokimi szczelinami.
Fascynująca legenda o diabelskim głazie
Z tym niezwykłym miejscem od pokoleń wiąże się pewna bardzo stara legenda. Dawno, dawno temu, gdy w urokliwej okolicy miejscowości Folusz nie było jeszcze żadnej świątyni, głęboko wierzący ludzie bardzo cierpieli z tego powodu. Z takiego obrotu spraw niezmiernie cieszyły się za to diabły. W okolicy nie było bowiem słychać donośnych dzwonów, na dźwięk których te złe istoty bardzo bolały brzuchy i w popłochu musiały uciekać z powrotem do piekła. Lokalne diabły rozzuchwaliły się wkrótce do tego stopnia, że ciągle i bezkarnie kusiły dobrych ludzi do złego. Sytuacja stała się tak tragiczna, że przestraszeni mieszkańcy po prostu bali się z domu wychodzić po zmroku.
Początek budowy świątyni i podstępny plan
Zrozpaczeni ludzie wreszcie postanowili sprzeciwić się złu. Bardzo szybko zapadła ostateczna decyzja o tym, że wspólnymi siłami wybudują piękny kościół w niedalekim Cieklinie, a na jego wysokiej dzwonnicy osadzą dzwony wytopione z najczystszego srebra. Wszyscy chętnie zabrali się do ciężkiej pracy. Chłopi sprawnie ścięli drzewa i zebrali z okolicznych potoków najodpowiedniejsze kamienie, a także zaopatrzyli się w niezbędny piach i wapno. Bardzo szybko wybudowano wspaniałą świątynię, a srebrne dzwony do niej zamówiono aż w dalekim Przemyślu. Były one tak ogromne i niesamowicie ciężkie, że do ich bezpiecznego przewiezienia potrzeba było aż ośmiu par silnych koni. Dumny lud osadził dzwony na wieży nowego kościoła i z niecierpliwością czekał już tylko na uroczysty przyjazd biskupa, który miał to wiekopomne dzieło oficjalnie poświęcić.
Sprytny szewc z Folusza ratuje sytuację
W tym samym czasie diabły okrutnie się zbuntowały, bo ich dotychczasowy, spokojny los rysował się w bardzo ciemnych barwach. Poszły więc do najstarszego i najbardziej doświadczonego ze swojego rodu po poradę. Ten poskrobał się po rogatej głowie i poradził tak, niech najsilniejszy z nich wejdzie na wysoką górę z najcięższym kamieniem i z całych sił ciśnie nim prosto w nowy kościół. Zniszczy go całkowicie i na zawsze będzie po problemie. Aby jednak tak mroczna i magiczna sztuka w ogóle się udała, wybrany diabeł musiał to zrobić zanim o poranku kury zapieją, bo tuż po tym straciłby swą całą diabelską moc. Złe duchy wybrały więc spośród siebie tego zdecydowanie najsilniejszego, który od razu chwycił ciężki kamień i pospiesznie ruszył przed siebie.
Bies męczył się strasznie, bo kamień był niesamowicie ciężki, a droga prowadziła stromo pod górę. Sapał i dyszał, ale uparcie kamienia z rąk nie upuścił. Gdy tak mozolnie przechodził obok Folusza, spostrzegł go ukradkiem pewien miejscowy, bystry szewc. Od razu zauważył on, że w okolicy szykuje się coś naprawdę niedobrego. A że doskonale znał stare zwyczaje diabłów i wiedział, że istoty te kompletnie nie są odporne na pianie kogutów i nienawidzą dnia, to czym prędzej pobiegł do najbliższego kurnika. Tam bez wahania dźgnął ostrym szydłem największego koguta, jakiego tylko znalazł w ciemnościach. Zaskoczony ptak zapiał wniebogłosy, a diabeł naraz, w ułamku sekundy, stracił całą swą nadnaturalną moc. Potężny kamień natychmiast mu wypadł z rąk i z wielkim łoskotem potoczył się prosto do foluskiego lasu. Niedługo później przybyły biskup uroczyście poświęcił nowy kościół i diabły na dobre musiały wyprowadzić się z tej pięknej okolicy. Pozostał po nich tylko ten ogromny, rozłupany głaz, na którym ponoć do dzisiaj można jeszcze odnaleźć wyraźne ślady pazurów najsilniejszego z nich, który sromotnie uległ mądremu rzemieślnikowi.
Informacje turystyczne i dojazd na miejsce
Dla wszystkich osób pragnących na własne oczy zobaczyć ten wyjątkowy pomnik przyrody i poczuć magię starej legendy, przygotowano odpowiednią infrastrukturę spacerową. Planując wycieczkę, warto wziąć pod uwagę następujące wskazówki praktyczne:
- Do obiektu można bez problemu dojść Ścieżką przyrodniczą Folusz.
- Czas spokojnego dojścia pod same skały wynosi przeważnie od dwudziestu do trzydziestu minut, choć niektórym spacerowiczom marsz może zająć nawet do pięćdziesięciu minut.
- Droga prowadzi niemal wyłącznie przez zacieniony las, a podłoże to w głównej mierze ubita, leśna ścieżka.
- Charakterystyka trasy jest bardzo przyjemna, gdyż wiedzie ona wzdłuż szumiącej rzeki Kłopotnica, prosto na zbocze zalesionej Góry Kosma, która wznosi się na wysokość siedmiuset jedenaście metrów nad poziomem morza.
Inne obiekty znajdujące się w:
Magurski Park Narodowy
- Bacówka PTTK w Bartnem
- Baranie (754 m n.p.m.)
- Cmentarz łemkowski w Żydowskim
- Cmentarz wojskowy na wzgórzu Łokieć
- Diabli Kamień
- Dom Ludowy w Olchowcu
- Drewniana cerkiew Przeniesienia Relikwii św. Mikołaja w Olchowcu
- Drewniany kościół pw. św. Maksymiliana Kolbe w Krempnej
- Kamienny most w Olchowcu
- Kościół pw. św.Jana z Dukli i św.Huberta w Hucie Polańskiej
- Magura Wątkowska (846 m n.p.m.)
- Ośrodek Edukacyjno - Muzealny MPN im. Jana Szafrańskiego
- Parking Folusz 1
- Parking Folusz 2
- Parking Mrukowa
- Parking Olchowiec
- Parking przy cmentarzu łemkowskim
- Parking przy Ośrodku Edukacyjno-Muzealnym im. Jana Szafrańskiego w Krempnej
- Parking Rostajne
- Parking Świerzowa Ruska
- Parking Wapienne
- Parking Wapienne 2
- Parking zatoczka w Żydowskim
- Przełęcz Hałbowska
- Przełęcz Majdan (625 m n.p.m.)
- Rezerwat przyrody Kornuty
- Ścieżka przyrodnicza „Buczynowa”
- Ścieżka przyrodnicza Folusz
- Ścieżka przyrodnicza Hałbów - Kamień
- Ścieżka przyrodnicza Kiczera im prof. Jana Rafińskiego
- Ścieżka przyrodniczo - historyczna Olchowiec
- Ścieżka przyrodniczo – kulturowa Świerzowa Ruska
- Szlak czarny Folusz-Ferdel
- Szlak żółty Folusz-Konieczna
- Szlak żółty Krempna-Bartne
- Szlak żółty Mrukowa-Trzy Kopce
- Szlak żółty Przełęcz Mazgalica-Huta Polańska
- Szlak żółty Tylawa-Baranie
- Wieża widokowa Ferdel
- Wodospad Magurski
- Wysokie (657 m n.p.m.)
- Zabytkowa Chyża Łemkowska
- Zbiorowa mogiła Żydowska na Przełęczy Hałbowskiej


