Przełęcz Hałbowska

Przełęcz Hałbowska to niezwykle malownicza, a zarazem przepełniona ogromnym ładunkiem historycznym przełęcz górska. Zlokalizowana jest w zachodniej części pasma, jakim jest Beskid Niski, wznosząc się dokładnie na wysokość 540 metrów nad poziomem morza. W jej bezpośrednim sąsiedztwie góruje zalesiony masyw góry Kamień oraz nieco mniejszy, nieposiadający oficjalnej nazwy szczyt o wysokości 567 metrów nad poziomem morza. Przez samo siodło przełęczy przebiega bardzo wygodna asfaltowa droga. Szlak ten jest swoistym oknem na świat dla tutejszych mieszkańców, ponieważ łączy on ze sobą większe ośrodki, takie jak Nowy Żmigród i Kąty, z urokliwą miejscowością Krempna, do której każdego roku zmierza ogromna rzesza zapalonych turystów.

Tragiczna historia z czasów drugiej wojny światowej

Na tym urokliwym odcinku beskidzkiej drogi wydarzyła się jednak ogromna tragedia, o której przypominają współczesne pomniki. Na przełęczy znajduje się zbiorowa mogiła, w której spoczywa 1250 Żydów przywiezionych z dawnego getta w mieście Nowy Żmigród. Zostali oni brutalnie i bezdusznie zamordowani w tym właśnie miejscu przez uzbrojonych hitlerowców w dniu 7 lipca 1942 roku. Przez długie lata to miejsce naznaczone wojennym okrucieństwem powoli zarastało lasem. Dopiero w latach osiemdziesiątych dwudziestego wieku zapomniana, leśna mogiła została starannie odnowiona. Działania te odbyły się głównym staraniem i dzięki bezpośredniemu zaangażowaniu ocalałej rodziny Beerów, którzy przybyli z państwa, jakim są Niemcy. Dziś jest to przede wszystkim miejsce głębokiej zadumy, przy którym na krótką chwilę zatrzymuje się niemal każdy przechodzący tędy pieszy wędrowiec oraz zaciekawiony turysta samochodowy.

Piesze szlaki turystyczne w zalesionym rejonie przełęczy

Oprócz swojego niewątpliwego znaczenia historycznego, omawiany węzeł komunikacyjny stanowi niesamowicie ważny punkt na turystycznej mapie całego, południowego regionu. Krzyżują się tutaj bardzo popularne, piesze szlaki turystyczne, które prowadzą w najdziksze i zdecydowanie najbardziej fascynujące zakątki górskie. Dzięki wyjątkowo dogodnemu dojazdowi autem, zmotoryzowani turyści bardzo często obierają to zielone siodło górskie za idealny punkt startowy do swoich całodniowych, kondycyjnych eskapad w teren.

Odcinek turystyczny znakowany na żółto

Jedną z najczęściej wybieranych tras przez osoby stawiające na spokojną rekreację jest szlak turystyczny żółty. Prowadzi on zaciekawionych wędrowców z miejscowości Mrukowa, bezpośrednio przez Kaplicę pod Trzema Kopcami, a następnie swobodnie przecina starą wieś, jaką jest Kotań. Stamtąd wąska ścieżka łagodnie wznosi się na wspomnianą wcześniej przełęcz, by ostatecznie skierować zmęczone kroki turystów w dół, prosto do centrum administracyjnego pobliskiego parku narodowego. Ten konkretny, żółty odcinek charakteryzuje się brakiem wyjątkowo stromych i wyczerpujących podejść. Czyni go to wprost idealnym wyborem dla rodzin wędrujących z małymi dziećmi lub dla starszych osób poszukujących niezbyt forsownego spaceru w czystym otoczeniu karpackiej przyrody.

Główny szlak beskidzki znakowany na czerwono

Dla najbardziej wytrwałych, wyćwiczonych i żądnych wielkich przygód piechurów, przez opisywany teren przebiega również wymagający i dalekobieżny szlak turystyczny czerwony. Trasa ta jest kluczowym, górskim odcinkiem o zasięgu ogólnokrajowym, z którego słynie zresztą cały region. Trasa czerwona prowadzi cierpliwych turystów przez niezwykle malownicze wierzchołki, rwące potoki i zacienione doliny.

• Wędrówka ta ambitnie obejmuje wejście na stromy szczyt Świerzowa, który dumnie wznosi się na imponującą wysokość 801 metrów nad poziomem morza.
• Kolejnym, zalesionym etapem wycieczki jest szczyt Kolanin o wysokości 705 metrów nad poziomem morza oraz rozległy i skalisty masyw Kamień wznoszący się na 714 metrów nad poziomem morza.
• Po zejściu w dolinę i minięciu cichej wsi, szlak podrywa się ponownie, z wielkim trudem atakując strome wzniesienia, takie jak Grzywacka Góra i Łysa Góra.
• Ostatnim na tym długim i wyczerpującym etapie punktem docelowym jest historyczna miejscowość Polana, skąd zawsze można z zapałem kontynuować marsz dalej na nieznany wschód.

Z punktu widzenia szeroko pojętej turystyki krajoznawczej, warto z całą pewnością odwiedzić to urokliwe i ciche miejsce o każdej możliwej porze roku. Łączy ono w sobie wielkie piękno ojczystego krajobrazu z niezwykle doniosłymi lekcjami skomplikowanej historii. Uczy ono zatem ogromnego szacunku zarówno do potęgi i nieprzewidywalności dzikiej natury, jak i do samej pamięci o tragicznie zmarłych, dawnych mieszkańcach tych terytoriów.