Ścieżka przyrodniczo – kulturowa Świerzowa Ruska
Ścieżka przyrodniczo – kulturowa Świerzowa Ruska to niezwykła propozycja dla każdego miłośnika spokojnych, pouczających wędrówek, który pragnie odwiedzić malownicze województwo podkarpackie. Ta starannie wytyczona, piesza trasa turystyczna oferuje wspaniałą okazję do obcowania z pięknem dziewiczej przyrody oraz odkrywania zapomnianych kart historii tutejszego regionu. Jest to miejsce, w którym majestatyczna natura nierozerwalnie splata się z dawnym, ludzkim losem, tworząc niepowtarzalny i pełen ukrytej refleksji krajobraz.
Podstawowe informacje o trasie turystycznej
Z punktu widzenia rekreacji i pieszej turystyki jest to ścieżka o wyjątkowo przyjemnym, niemal spacerowym charakterze. Całkowita długość tego interesującego odcinka wynosi ok 3,6 km. Ze względu na bardzo łagodny przebieg oraz całkowity brak stromych, wyczerpujących podejść, marsz w jedną stronę można swobodnie pokonać w czasie około 2h. Swój oficjalny początek trasa bierze w znanej, urokliwej miejscowości Świątkowa Wielka, a kończy się bezpośrednio na zacisznym i otoczonym gęstym lasem miejscu zwanym Majdan. To absolutnie doskonała opcja na popołudniowy lub weekendowy wypad z całą rodziną, która z powodzeniem łączy niewymagającą aktywność na świeżym powietrzu z cennymi elementami wciągającej edukacji ekologicznej, przyrodniczej i historycznej.
Przebieg trasy:
Wędrówka dnem dawnej, łemkowskiej doliny
Ścieżka poprowadzona została ze szczególnym poszanowaniem rzeźby terenu, tuż wzdłuż naturalnego koryta, jakim wesoło płynie górski potok Świerzówka. Przebiega ona na dawnym, rozległym terenie, który jeszcze kilkadziesiąt lat temu zajmowała gwarnie tętniąca życiem, a dziś już niestety całkowicie nieistniejąca, tradycyjna łemkowska wieś Świerzowa Ruska. Spacerując w niesamowitej ciszy i głębokim spokoju samym dnem tej zalesionej doliny, na każdym kroku można natknąć się na subtelne, zanikające w gąszczu roślin ślady minionych lat. Należą do nich między innymi dzikie sady owocowe, stare, kamienne podmurówki dawnych chat czy przydrożne krzyże, które są niemymi świadkami lokalnej przeszłości. Dla wygody wędrowców i pełniejszego zrozumienia specyfiki tego magicznego miejsca, na całej trasie wyznaczono i rzetelnie oznakowano aż 8 merytorycznych przystanków edukacyjnych.
- Na wytyczonej trasie wędrowcy mogą bardzo głęboko poznać fascynującą, ale i często tragiczną historię tej wysiedlonej, nieistniejącej już wsi.
- Specjalnie przygotowane tablice informacyjne w interesujący i przystępny sposób przybliżają unikalną kulturę materialną, obrzędy i codzienne życie jej dawnych, niezwykle pracowitych mieszkańców.
- Zwrócono ogromną uwagę na otaczającą przyrodę, a w szczególności na wspaniałe, naturalne procesy ekologiczne, które wciąż nieprzerwanie i niezależnie od człowieka zachodzą w tej wilgotnej dolinie.
- Szczegółowo opisano również zróżnicowaną, miejscową florę i faunę, która z każdym rokiem sukcesywnie opanowuje i pochłania opuszczone niegdyś przez człowieka domostwa i wyjałowione pola uprawne.
Doskonała infrastruktura ułatwiająca zwiedzanie
Z myślą o najwyższym komforcie oraz pełnym bezpieczeństwie wszystkich turystów, którzy tłumnie odwiedzają ten cichy zakątek kraju, cała trasa została bardzo pieczołowicie przygotowana. Przejście edukacyjnej ścieżki prowadzącej wzdłuż szemrzącego potoku w sposób zdecydowany ułatwiają wybudowane i regularnie konserwowane, solidne mostki drewniane. Pozwalają one turystom bez najmniejszego problemu, całkowicie suchą stopą, wielokrotnie przekroczyć bystry nurt strumienia oraz najbardziej podmokłe i grząskie tereny. Ponadto, w specjalnie wyselekcjonowanych, najładniejszych punktach widokowych ustawiono wygodne, drewniane ławki. Stanowią one miejsce wręcz idealne na krótki, regenerujący odpoczynek czy zjedzenie przyniesionego ze sobą posiłku na łonie pięknej natury. Na wypadek nagłego, nieprzewidywalnego załamania się górskiej pogody i silnych opadów deszczu, do dyspozycji zwiedzających oddano też bardzo praktyczny i przestronny deszczochron. Chroni on zziębniętych turystów przed porywistym wiatrem oraz gwałtowną ulewą, pozwalając w komfortowych warunkach na bezpieczne przeczekanie niesprzyjających warunków atmosferycznych.
Węzły komunikacyjne i przedłużenie górskiej wycieczki
Ta bardzo pouczająca trasa dydaktyczna, ze względu na swoje dogodne i strategiczne usytuowanie na mapie całego pasma górskiego, stanowi również wspaniałą i bardzo chętnie wybieraną bazę wypadową do dalszych, nieco bardziej wymagających wędrówek. Jak wspomniano wcześniej, ścieżka oficjalnie kończy się na rozległym Majdanie. To właśnie z tego urokliwego miejsca zapaleni i bardziej zaawansowani piechurzy w zaledwie kilkanaście minut mogą bez żadnego problemu dojść, idąc znakowanym, żółtym szlakiem turystycznym, wprost na miejsce znane jako Przełęcz Majdan. To niepozorne, górskie siodło, które położone jest stosunkowo blisko powszechnie znanej i lubianej miejscowości Bartne, stanowi jedno z ważniejszych skrzyżowań lokalnych, pieszych traktów.
Przez tę malowniczą i gęsto zalesioną przełęcz przebiega bowiem bardzo uczęszczany i długi fragment dalekobieżnego szlaku czerwonego. Dla osób mogących pochwalić się nieco lepszą kondycją fizyczną, otwiera on prostą drogę na leśny, wznoszący się nieopodal i majestatyczny szczyt, jakim jest niewątpliwie Magura Wątkowska. Z kolei wędrując w przeciwnym, południowym kierunku, wyraźne znaki czerwone łagodnie prowadzą wędrowców w dół stoku, schodząc prosto do gościnnego schroniska turystycznego zlokalizowanego w samej wsi Bartne. Dzięki takiej świetnej siatce połączeń, od razu po zakończeniu naszego edukacyjnego, relaksującego spaceru dawną doliną, można bez wahania z powodzeniem kontynuować swoją wspaniałą, wielokilometrową górską przygodę w sercu gór.
Wstęp na teren Magurskiego Parku Narodowego od 1 maja do 31 października jest płatny.
Bilety wstępu na szlak można kupić:
- za pośrednictwem strony https://magurskipn.eparki.pl
- w Ośrodku Edukacyjno-Muzealnym im. J.Szafrańskiego w Krempnej
- sprzedających bilety przy szlakach (Folusz, Ferdel, Żydowskie, Nieznajowa, Świątkowa Wielka, Huta Polańska).
Parking znajduje się przed wejściem na ścieżkę.
Inne obiekty znajdujące się w:
Magurski Park Narodowy
- Bacówka PTTK w Bartnem
- Baranie (754 m n.p.m.)
- Cmentarz łemkowski w Żydowskim
- Cmentarz wojskowy na wzgórzu Łokieć
- Diabli Kamień
- Dom Ludowy w Olchowcu
- Drewniana cerkiew Przeniesienia Relikwii św. Mikołaja w Olchowcu
- Drewniany kościół pw. św. Maksymiliana Kolbe w Krempnej
- Kamienny most w Olchowcu
- Kościół pw. św.Jana z Dukli i św.Huberta w Hucie Polańskiej
- Magura Wątkowska (846 m n.p.m.)
- Ośrodek Edukacyjno - Muzealny MPN im. Jana Szafrańskiego
- Parking Folusz 1
- Parking Folusz 2
- Parking Mrukowa
- Parking Olchowiec
- Parking przy cmentarzu łemkowskim
- Parking przy Ośrodku Edukacyjno-Muzealnym im. Jana Szafrańskiego w Krempnej
- Parking Rostajne
- Parking Świerzowa Ruska
- Parking Wapienne
- Parking Wapienne 2
- Parking zatoczka w Żydowskim
- Przełęcz Hałbowska
- Przełęcz Majdan (625 m n.p.m.)
- Rezerwat przyrody Kornuty
- Ścieżka przyrodnicza „Buczynowa”
- Ścieżka przyrodnicza Folusz
- Ścieżka przyrodnicza Hałbów - Kamień
- Ścieżka przyrodnicza Kiczera im prof. Jana Rafińskiego
- Ścieżka przyrodniczo - historyczna Olchowiec
- Ścieżka przyrodniczo – kulturowa Świerzowa Ruska
- Szlak czarny Folusz-Ferdel
- Szlak żółty Folusz-Konieczna
- Szlak żółty Krempna-Bartne
- Szlak żółty Mrukowa-Trzy Kopce
- Szlak żółty Przełęcz Mazgalica-Huta Polańska
- Szlak żółty Tylawa-Baranie
- Wieża widokowa Ferdel
- Wodospad Magurski
- Wysokie (657 m n.p.m.)
- Zabytkowa Chyża Łemkowska
- Zbiorowa mogiła Żydowska na Przełęczy Hałbowskiej


