Szlak czarny Folusz-Ferdel

Szlak czarny Folusz-Ferdel to jedna z najbardziej fascynujących, choć kondycyjnie wymagających tras pieszych, jakie oferuje turystom urokliwe województwo podkarpackie. Ten specyficzny, znakowany na czarno odcinek o całkowitej długości 6,5 kilometra łączy ze sobą popularną i gwarną w sezonie miejscowość Folusz z wybitnym, zalesionym wierzchołkiem zwanym Ferdel. W nomenklaturze turystycznej kolor czarny wyznacza najczęściej najkrótsze podejścia lub szybkie dojścia do głównych węzłów szlaków. Wędrówka tą ambitną trasą to wspaniała i niezapomniana okazja, aby głęboko zanurzyć się w dziką i pierwotną przyrodę, jaką od lat troskliwie chroni Magurski Park Narodowy.

Początek trasy w dolinie potoku Kłopotnica

Swoją górską przygodę rozpoczynamy w samym centrum osady, skąd szlak prowadzi początkowo bardzo wygodną i szeroką drogą w górę zielonej doliny. Przez jej środek bystro przepływa krystalicznie czysty potok Kłopotnica. Na tym wczesnym, rozgrzewkowym etapie nasza trasa biegnie zupełnie równolegle z innymi ścieżkami, a mianowicie podąża w tym samym kierunku, podobnie jak szlaki żółty i zielony. Spacerując powoli dnem chłodnej doliny, mijamy słynną, lokalną hodowlę pstrągów, powyżej której szlak przechodzi zgrabnie na prawą stronę wartkiego nurtu Kłopotnicy. Od tego momentu wędrówka staje się odczuwalnie bardziej dzika i wymagająca, a górska trasa umiejętnie wykorzystuje starą, kamienistą dróżkę leśną. Prowadzi ona wędrowców dalej, trawersując strome zbocza majestatycznej góry Kosma, wznoszącej się dumnie na wysokość 672 m n.p.m., kierując się nieustannie na południe.

Przebieg szlaku:

Spotkanie z mroczną legendą przy formacji skalnej

Po około 30 minutach rześkiego marszu od centrum, niepozorne odgałęzienie czarnego szlaku doprowadza zaintrygowanych turystów do niezwykle ciekawego i mrocznego miejsca. Mowa tutaj o imponującym zgrupowaniu potężnych skał piaskowcowych, które powszechnie znane jest jako Diabli Kamień. Ten niezwykły obiekt, stanowiący dawnego pomnika przyrody, jest owiany licznymi, lokalnymi legendami o mocach nieczystych, które rzekomo porzuciły tu ogromny głaz. To fascynujące miejsce w samym sercu lasu stanowi wprost doskonały punkt na zjedzenie szybkiej kanapki, krótki odpoczynek i zrobienie pamiątkowych fotografii krajobrazowych. Po zregenerowaniu nadwątlonych sił szlak schodzi z powrotem w zacienioną dolinę, przechodząc tuż obok rozległej polany, gdzie znajdowała się nieistniejąca już dzisiaj leśniczówka.

Wspinaczka na główny grzbiet przez rezerwat

Od wspomnianej wyżej polany trasa kieruje się zarośniętą drogą leśną na zachód, mozolnie pnąc się w górę wzdłuż koryta kolejnego, tym razem bezimiennego strumienia. Na wyraźnym załomie drogi szlak gwałtownie skręca w prawo, zmuszając piechurów do wzmożonego wysiłku fizycznego. Wykorzystując bardzo stare i miejscami mocno rozmyte leśne dróżki, ścieżka podchodzi powoli lecz bardzo długo w górę, rzetelnie sprawdzając kondycję wędrowców. Dociera ona ostatecznie na szerokie i zalesione siodło położone na wysokości 662 m n.p.m., które zlokalizowane jest w bocznym ramieniu potężnego masywu zwanego Magura Wątkowska. Warto w tym miejscu mocno podkreślić, że od samej wsi na bardzo znacznym swoim odcinku szlak ten prowadzi przez bezcenne przyrodniczo tereny, wchodzące w skład obszaru ochrony ścisłej "Magura Wątkowska". Oznacza to, że panuje tu niczym niezmącona cisza, a bukowy las rządzi się swoimi własnymi, odwiecznymi prawami natury bez większej ingerencji człowieka.

Zakończenie wędrówki i połączenie ze szlakiem zielonym

Po pokonaniu długiego i wyczerpującego podejścia, czarny szlak ostatecznie wyprowadza utrudzonego wędrowca na wietrzny, główny grzbiet całego pasma górskiego. Dzieje się to w urokliwym i niezwykle dzikim miejscu zwanym Barwinok, które wznosi się na wysokość 670 m n.p.m. Ten topograficzny punkt zlokalizowany jest zaledwie nieco na wschód od zalesionego szczytu Ferdel. To właśnie w tym górzystym rejonie, po około godzinie i czterdziestu pięciu minutach intensywnego marszu od skalnej formacji, nasza wymagająca trasa dobiega definitywnego końca. Kończy się ona dokładnie w fizycznym miejscu połączenia ze szlakiem zielonym, który swoimi początkami sięga tak odległego miasta jak Gorlice. Stąd turyści mogą kontynuować swoją górską eskapadę w wielu różnych, niezwykle atrakcyjnych kierunkach beskidzkich.

Podsumowanie czasów przejścia i profil trasy

Dla osób odpowiedzialnie planujących swoją wycieczkę tym malowniczym, 6,5-kilometrowym odcinkiem, niezwykle ważne jest zapoznanie się z oficjalnymi i szacowanymi czasami przejść dla poszczególnych etapów leśnej trasy.

• Pierwszy odcinek na trasie z centrum wsi przez dolinę, aż po Diabli Kamień zajmuje piechurowi średnio 30 minut.
• Drugi, zdecydowanie bardziej stromy i wymagający etap Diabli Kamień – Ferdel wymaga poświęcenia 1 godziny i 45 minut.

Sumaryczny czas przejścia całej trasy w jednym kierunku wynosi zatem dwie godziny i piętnaście minut, co przy znacznej różnicy wzniesień czyni ten szlak doskonałą propozycją na solidny, kondycyjny trening w przepięknym otoczeniu karpackiej przyrody.