Baranie (754 m n.p.m.)

Baranie (754 m n.p.m.), znane na Słowacji jako Stávok, to jeden z ciekawszych szczytów położonych w pasmie Beskidu Dukielskiego, będącego częścią rozległego regionu, jakim jest Beskid Niski. Wzniesienie to znajduje się na samej granicy polsko-słowackiej i stanowi ważny punkt na mapie turystycznej dla osób odwiedzających województwo podkarpackie oraz tereny, które obejmuje Magurski Park Narodowy.

Historia wież widokowych na szczycie Baranie

Szczyt ten przez dziesięciolecia kojarzony był z charakterystycznymi konstrukcjami umożliwiającymi podziwianie panoramy karpat. Pierwsza istotna budowla na wierzchołku miała charakter militarny. Była to stalowa wieża obserwacyjna, którą wznieśli niemcy w czasie II wojny światowej. Konstrukcja ta służyła celom strategicznym przez wiele lat, jednak nie wytrzymała próby czasu i trudnych warunków atmosferycznych – ostatecznie runęła zimą na przełomie 1999 i 2000 roku.

Po kilku latach przerwy podjęto inicjatywę odbudowy obiektu, tym razem z myślą o turystach. Od jesieni 2005 do wiosny 2006 roku trwały intensywne prace nad nową konstrukcją. Nowa wieża widokowa była wykonana z drewna i osiągała wysokość około 17 metrów. Za jej budowę odpowiadali słowaccy turyści ze stowarzyszenia „Nizke Beskydy”, pochodzący z miejscowości Svidník i okolic.

Panorama i walory krajobrazowe

W okresie funkcjonowania drewnianej wieży, Baranie było jednym z najlepszych punktów widokowych w tej części gór. Przy sprzyjającej aurze i wysokiej przejrzystości powietrza, turyści mogli podziwiać następujące pasma:

• Tatry – majaczące na horyzoncie szczyty najwyższych polskich gór,
• Bieszczady – dzikie pasma położone na wschód od Beskidu Niskiego,
• Połonina Równa – charakterystyczny masyw znajdujący się na terenie dzisiejszej Ukrainy.

Niestety, drewno jako materiał budowlany w wysokich partiach gór szybko ulega niszczeniu. Z uwagi na zły stan techniczny i postępujące butwienie elementów nośnych, wieża przestała być bezpieczna. Pod koniec kwietnia 2019 roku konstrukcja została celowo podcięta i przewrócona, aby zapobiec niekontrolowanemu zawaleniu się na przebywających w pobliżu ludzi.

Natomiast na szczycie znajduje się drewniana wiata turystyczna oraz pieczątka, z której mogą skorzystać turyści odwiedzający to miejsce. To dobre miejsce na krótki odpoczynek po spacerze, schronienie przed słońcem lub deszczem, a także okazja do potwierdzenia wizyty w swoim dzienniku turystycznym.

Piesze szlaki turystyczne prowadzące na Baranie

Mimo braku wieży, szczyt wciąż przyciąga wędrowców szukających spokoju i kontaktu z naturą. Przez wierzchołek przebiegają ważne szlaki turystyczne, które pozwalają na zaplanowanie ciekawej pętli lub dłuższego przejścia granicznego:

Szlak niebieski – trasa graniczna

Niebieski szlak prowadzi wzdłuż granicy państwowej, łącząc następujące punkty:

Ożenna – Przełęcz Mazgalica – Baranie (754 m n.p.m.) – Barwinek – Przełęcz Dukielska (500 m n.p.m.).

Szlak żółty – podejście z dolin

Dla osób startujących z malowniczych miejscowości Beskidu Niskiego, idealną propozycją jest szlak żółty, który przebiega przez opuszczone i zamieszkane doliny:

Baranie – Olchowiec – Wilsznia – Smereczne – Tylawa.