Szlak żółty Folusz-Konieczna

Szlak żółty Folusz-Konieczna to wyjątkowa propozycja dla każdego miłośnika pieszych wędrówek, który pragnie odkryć najdziksze i najbardziej tajemnicze zakątki, jakie oferuje turystom województwo podkarpackie. Całkowita długość tego zróżnicowanego odcinka wynosi aż 31,4 km, co czyni go ambitnym wyzwaniem nawet dla nieco bardziej doświadczonych piechurów. Trasa, w dużej mierze prowadząca przez obszar chroniony, doskonale łączy w sobie surowe piękno karpackiej przyrody z fascynującą, nierzadko tragiczną historią dawnej Łemkowszczyzny. Jest to szlak w całości przeznaczony dla ruchu pieszego, oznaczony wyraźnym, żółtym kolorem, który poprowadzi nas od tętniącego życiem ośrodka, aż do spokojnej i przygranicznej miejscowości Konieczna.

Granice ochrony przyrody na szlaku

Warto zwrócić szczególną uwagę na to, w jaki sposób ścieżka przecina granice obszarów chronionych. Omawiany odcinek jedynie fragmentami wkracza w najcenniejsze rejony. Przez ścisły teren, jakim zarządza Magurski Park Narodowy, szlak przebiega wyłącznie na początkowym fragmencie prowadzącym z miejscowości Folusz na zalesiony grzbiet pasma znanego jako Magura Wątkowska. W dalszej części swojej trasy żółte znaki prowadzą turystów wręcz poza oficjalną strefę otuliny parku. Dopiero od momentu dotarcia do cichej wioski Wołowiec, szlak powraca na tereny chronione, biegnąc malowniczo wzdłuż zachodniej granicy parku narodowego, aż do dawnej, opustoszałej wsi Czarne.

Wymagający początek w dolinie Kłopotnicy

Oficjalny początek wędrówki znajduje się w samym centrum wsi Folusz. Z tego miejsca droga kieruje się stanowczo w górę, podążając wzdłuż wartkiego nurtu potoku, przez malowniczą dolinę Kłopotnicy. Po pewnym czasie maszerowania asfaltowymi lub szutrowymi odcinkami, docieramy do niezwykle ważnego rozstaju starych dróg leśnych. Znajduje się tam widoczne rozgałęzienie szlaków, zlokalizowane na zalesionej polanie, tuż w rejonie dawnej leśniczówki. Od tego punktu orientacyjnego żółte znaki prowadzą nas konsekwentnie w kierunku południowo-zachodnim.

Wkraczamy tutaj na starą, historyczną dróżkę leśną, która zaczyna dość stromo i nieustępliwie piąć się w górę. Podejście to może stanowić solidny sprawdzian dla kondycji, gdyż miejscami jest naprawdę bardzo strome. Wysiłek ten zostaje jednak nagrodzony w momencie dotarcia na główny, zalesiony grzbiet Wątkowej. W tym właśnie miejscu nasza żółta trasa krzyżuje się ze znakami szlaku zielonego, tworząc popularny węzeł turystyczny, od którego można wyruszyć w stronę słynnego rezerwatu skalnego Kornuty.

Przebieg trasy:

Zejście do wsi Bartne i opuszczenie obszaru chronionego

Po zdobyciu wierzchowiny nie ma zbyt wiele czasu na długi odpoczynek na płaskim terenie, ponieważ szlak gwałtownie zmienia swój charakter. Zaczynamy równie stromo zbiegać w dół, zmierzając prosto w wilgotną dolinę, którą płynie potok Bartnianka. Ścieżka, często usłana śliskimi kamieniami i grubymi korzeniami drzew, doprowadza wędrowców prosto do pierwszych zabudowań historycznej wsi Bartne. Miejscowość ta słynie w całym regionie z bogatych tradycji kamieniarskich oraz wspaniałych zabytków unikalnej architektury drewnianej.

To właśnie w obrębie wsi Bartne omawiany szlak pieszy na pewien czas całkowicie opuszcza wytyczoną strefę otuliny parku narodowego, pozwalając na swobodne poznawanie lokalnego folkloru i zachowanej, wiejskiej zabudowy. Nie jest to jednak ostateczny koniec wyzwań, ponieważ przed nami piętrzą się kolejne, zalesione wzniesienia charakterystyczne dla tego rozległego pasma górskiego.

Przez Magurycz Mały do Wołowca i Nieznajowej

Opuszczając gościnne Bartne, turyści ponownie rozpoczynają podejście, tym razem kierując się przez mało wybitny, zalesiony szczyt znany jako Magurycz Mały, którego najwyższy punkt wznosi się na wysokość 698 m n.p.m. Z tego miejsca ścieżka prowadzi wędrowców w dół, prosto do malowniczej wsi Banica, by zaraz potem dotrzeć szerokimi duktami do osady Wołowiec. Właśnie na południowym krańcu wioski Wołowiec szlak ponownie wkracza w bezpośredni obręb Magurskiego Parku Narodowego.

Od tego momentu rozpoczyna się jeden z najbardziej magicznych i relaksujących etapów całej, całodniowej podróży. Idziemy piękną, odosobnioną doliną, którą wyżłobił krystalicznie czysty potok Zawoja. To właśnie wzdłuż jego krętego koryta prowadzona jest precyzyjnie zachodnia granica parku. Po długim i spokojnym marszu turyści docierają do miejsca ujścia potoku Zawoja do znacznie większej i bardziej rwącej rzeki, jaką jest Wisłoka. W tym strategicznym punkcie leży dawna, dziś już całkowicie wyludniona wieś Nieznajowa. Przechadzając się po jej rozległych łąkach, z łatwością dostrzeżemy zarysy starych podmurówek, dzikie drzewa owocowe i cenne pamiątki w postaci zrujnowanych, przydrożnych krzyży łemkowskich, które są niemymi świadkami powojennej historii.

Bieg wzdłuż rzeki Wisłoki, urok Czarnego i Radocyny

Zostawiając za plecami opuszczoną Nieznajową, żółty szlak obiera kierunek południowy i stanowczo podąża w górę szerokiej doliny rzeki Wisłoki. Wędrujemy tutaj przez obszary o niezwykłych walorach przyrodniczych, cały czas przemieszczając się tuż obok niewidzialnej granicy obszaru chronionego. Wąska droga turystyczna, nierzadko pełna wodnych przepraw i malowniczych, rzecznych meandrów, prowadzi nas prosto do kolejnej nieistniejącej już wsi, jaką jest Czarne. Krajobraz ten, w dużym stopniu ukształtowany przez naturę i liczne bobrowe żeremia, uchodzi za jeden z najpiękniejszych w południowo-wschodniej Polsce.

Z doliny dawnej osady Czarne ścieżka kieruje się niespiesznie w stronę Radocyny, miejsca niemal kultowego dla wielu sympatyków namiotowego obozowania i biwakowania w sercu gęstego lasu. W Radocynie również znajdziemy ocalałe ślady dawnego, tętniącego tu życia, w tym wyjątkowo urokliwy i zadbany cmentarz. Ostatni odcinek naszej wyczerpującej wyprawy stanowi długi, relaksujący marsz z Radocyny prosto do wsi Konieczna, gdzie w pobliżu samej granicy państwowej oficjalnie kończy się trasa naszego pieszego szlaku.

Zestawienie czasów przejścia na trasie

Dla osób odpowiedzialnie planujących pokonanie całości lub wybranych fragmentów tej długiej i wymagającej trasy, przygotowano szacunkowe czasy przejść poszczególnych odcinków. Należy zawsze brać pod uwagę fakt, że podane poniżej wartości są jedynie uśrednione i mogą ulec znacznym zmianom w zależności od aktualnych warunków pogodowych oraz indywidualnej, osobistej kondycji fizycznej wędrowca.

• Folusz – Kornuty: 2 godziny.
• Kornuty – Bartne: 1 godzina.
• Bartne – Banica: 1 godzina i 30 minut.
• Banica – Wołowiec: 1 godzina i 30 minut.
• Wołowiec – Nieznajowa:  1 godzina i 15 minut.
• Nieznajowa – Radocyna: 1 godzina i 20 minut.
• Radocyna – Konieczna: ok 2 godziny.