Szlak Niebieski Świętokrzyskiego Parku Narodowego
Szlak Niebieski Świętokrzyskiego Parku Narodowego to jedna z najbardziej rozpoznawalnych i najczęściej uczęszczanych tras w Górach Świętokrzyskich. Łączy Nową Słupię ze Świętym Krzyżem, prowadząc słynną Drogą Królewską, po której niegdyś pielgrzymowali polscy władcy. Trasa jest krótka, ale niezwykle bogata w historię, przyrodę i legendy — stanowi doskonały wybór dla turystów, pielgrzymów i miłośników górskich wędrówek.
Droga Królewska – śladami polskich monarchów
Szlak niebieski prowadzi legendarną Drogą Królewską, której nazwa wzięła się od licznych pielgrzymek władców Polski do relikwii Drzewa Krzyża Świętego przechowywanych w klasztorze na szczycie Łysej Góry.
Tędy przechadzali się m.in.:
Władysław Jagiełło, Kazimierz Jagiellończyk, Zygmunt Stary z królową Boną, Jan Kazimierz, Władysław IV, Michał Korybut Wiśniowiecki, a nawet Zygmunt III Waza.
Król Władysław Jagiełło odbył pielgrzymkę tą drogą aż 11 razy, co czyni go prawdziwym rekordzistą królewskich wędrówek.
Przyrodnicze skarby szlaku
Trasa prowadzi przez serce Puszczy Jodłowej, której potężne buki i jodły tworzą klimat niczym z baśni. Wędrując po piaskowcach kwarcytowych sprzed ponad 500 milionów lat, stąpamy po jednych z najstarszych skał w Polsce.
Na trasie można zobaczyć m.in.:
bramę wejściową do Świętokrzyskiego Parku Narodowego,
buk „Jagiełły” – potężne drzewo, które pamięta legendy sprzed wieków,
kamienne schody prowadzące przez leśne zbocze,
czarci krąg – miejsce pełne tajemnic i podań,
wał kultowy z czasów pogańskich (VII–XI w.),
kopiec Adama Czartoryskiego,
Grotę Matki Bożej i kapliczkę Dąbrówki.
Grota Matki Bożej i cmentarz jeńców radzieckich
Pod koniec wędrówki, tuż przed wejściem na teren klasztoru, można zobaczyć Grotę Matki Bożej Niepokalanej— miejsce modlitwy i ciszy zbudowane przez Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej.
Nieco dalej, zbaczając delikatnie ze szlaku, znajduje się cmentarz jeńców radzieckich, pomordowanych w czasie II wojny światowej przez Niemców w obozie funkcjonującym w latach 1941–1943. Cmentarz powstał częściowo na miejscu dawnego cmentarza więziennego z końca XIX wieku.
Wstęp do Świętokrzyskiego Parku Narodowego (ŚPN)
Opłata za wstęp do Świętokrzyskiego Parku Narodowego, na szlaki i trasy udostępnione jest pobierana w okresie całorocznym. Po terenie parku można poruszać się od świtu do zmierzchu.
Opłata dodatkowa jest pobierana za wstęp:
Bilety można zakupić na kilka sposobów:
- online: https://swpn.gov.pl/kup-bilet
- stacjonarnie:
- przy wejściu do ŚPN w Nowej Słupi;
- przy wejściu do ŚPN w Świętej Katarzynie;
- przy wejściu do Galerii widokowej na gołoborzu na Łysej Górze;
- w kasie Dyrekcji ŚPN w Bodzentynie.
1. Pieszo
Turystyka piesza może odbywać się wyłącznie po oznakowanych szlakach pieszych oraz ścieżkach edukacyjnych.
2. Rower
Turystyka rowerowa może odbywać się wyłącznie po odpowiednio oznakowanych i przeznaczonych do tego celu szlakach rowerowych.
3. Pies
Z psem na smyczy można wędrować po Świętokrzyskim Parku Narodowym na odcinku szlaku czerwonego Huta Szklana – Łysa Góra, biegnącym wzdłuż drogi asfaltowej na Święty Krzyż oraz na ścieżce pieszo-rowerowej między Świętą Katarzyną a Podgórzem (wzdłuż drogi wojewódzkiej 752) . Obie trasy znajdują w strefie ochrony krajobrazowej.
Na pozostałych odcinkach szlaków pieszych, wszystkich ścieżkach edukacyjnych oraz we wszystkich obiektach edukacyjnych na terenie Parku obowiązuje zakaz wprowadzania psów.
4. Niepełnosprawni
Ze względu na górski charakter i zróżnicowaną rzeźbę terenu Świętokrzyskiego Parku Narodowego, jego zwiedzanie dla osób poruszających się przy pomocy wózków inwalidzkich jest utrudnione bądź niemożliwe.
Oglądanie walorów przyrodniczych i kulturowych ŚPN jest możliwe dla osób niepełnosprawnych w następujących miejscach:
- Na odcinku szlaku czerwonego prowadzącego z Huty Szklanej na szczyt Łysej Góry – ok. 2,0 km. Teren wznosi się łagodnie a szlak biegnie drogą asfaltową.
- Na górnej platformie widokowej na Łysej Górze umożliwiającej zobaczenie fragmentu wału kultowego, gołoborza oraz północne przedpole Łysogór.
- W Muzeum Przyrodniczym Świętokrzyskiego Parku Narodowego na Łysej Górze – parter
- Dla niepełnosprawnych dostępny jest też budynek dyrekcji ŚPN, na parterze i piętrze, gdzie znajdują się sale do zajęć.
- Świętokrzyski Park Narodowy przeprowadza również zajęcia dla zorganizowanych grup niepełnosprawnych na trasie Huta Szklana – Galeria widokowa na gołoborzu – Muzeum ŚPN.
5. Parkingi
Parkingi Świętokrzyskiego Parku Narodowego:
Szlak Niebieski to nie tylko spacer po lesie — to żywa lekcja historii i mitologii świętokrzyskiej.
Czartowski krąg według legend był miejscem sabatów czarownic, które przybywały tu na miotłach w noc świętojańską.
Wał kultowy to pozostałość po dawnym miejscu pogańskiego kultu – miał chronić święte wzgórze przed niepowołanymi.
Kopiec Adama Czartoryskiego, odrestaurowany w 2021 roku, upamiętnia wizytę księcia na Świętym Krzyżu w XIX wieku.
Kapliczka Dąbrówki przypomina o czeskiej księżniczce, żonie Mieszka I, która miała przyczynić się do chrystianizacji tych ziem. Według podań stoi w miejscu dawnej romańskiej rotundy z X wieku.
Opłata za wstęp do Świętokrzyskiego Parku Narodowego, na szlaki i trasy udostępnione jest pobierana w okresie całorocznym.
Opłata pobierana jest także za wstęp:
- na Galerię Widokową na Gołoborzu na Łysej Górze
- do Muzeum Przyrodniczego na Świętym Krzyżu
Bilety można zakupić na kilka sposobów:
- online: https://swpn.gov.pl/kup-bilet
- stacjonarnie:
- przy wejściu do ŚPN w Nowej Słupi;
- przy wejściu do ŚPN w Świętej Katarzynie;
- przy wejściu do Galerii widokowej na gołoborzu na Łysej Górze;
- w kasie Dyrekcji ŚPN w Bodzentynie.
Podstawowe informacje o trasie
Początek: Nowa Słupia (płatny parking znajduje się przed wejściem na szlak)
Koniec: Święty Krzyż
Długość odcinka: 1,9 km
Średni czas przejścia w górę: ok. 50 minut
Szczyt do zdobycia: Łysa Góra (595 m n.p.m.)
Mimo krótkiego dystansu, szlak potrafi zaskoczyć — zarówno stromym podejściem, jak i ilością ciekawostek przyrodniczych oraz historycznych.
Inne obiekty znajdujące się w:
Świętokrzyski Park Narodowy
- Bazylika Trójcy Świętej na Świętym Krzyżu
- Centrum Kulturowo–Archeologiczne w Nowej Słupi
- Cmentarz jeńców radzieckich na Świętym Krzyżu
- Droga Przewodników Świętokrzyskich
- Dymarki Świętokrzyskie
- Dyrekcja Świętokrzyskiego Parku Narodowego
- Galeria widokowa na Gołoborzu
- Góra Chełmowa (351 m n.p.m.)
- Grota Matki Bożej na Świętym Krzyżu
- Kaplica i źródełko św. Franciszka w Świętej Katarzynie
- Kapliczka św. Mikołaja w Kakoninie
- Łysa Góra (594 m n.p.m.)
- Łysica (613,31 m n.p.m.)
- Muzeum Przyrodnicze Świętokrzyskiego Parku Narodowego
- Muzeum Starożytnego Hutnictwa Świętokrzyskiego w Nowej Słupi
- Opactwo na Świętym Krzyżu
- Parking Klasztorny
- Parking Święty Krzyż
- Parking w Nowej Słupi
- Szlak Czarny Świętokrzyskiego Parku Narodowego
- Szlak Czerwony Świętokrzyskiego Parku Narodowego
- Szlak Niebieski II Świętokrzyskiego Parku Narodowego
- Szlak Niebieski Świętokrzyskiego Parku Narodowego
- Szlak Zielony Świętokrzyskiego Parku Narodowego
- Szlak Żółty Świętokrzyskiego Parku Narodowego
- Zagroda chłopska w Kakoninie
