Galeria widokowa na Gołoborzu
Galeria widokowa na Gołoborzu to jeden z najbardziej rozpoznawalnych punktów turystycznych Świętokrzyskiego Parku Narodowego. Znajduje się na Łysej Górze (595 m n.p.m.), znanej również jako Łysiec lub Święty Krzyż. To właśnie tutaj można podziwiać niezwykłe gołoborze, czyli kamienne rumowisko będące symbolem Gór Świętokrzyskich. Miejsce to zachwyca nie tylko widokami, ale i historią sięgającą czasów pogańskich.
Gołoborze – naturalny symbol Gór Świętokrzyskich
Gołoborze na Łysej Górze to jedna z wizytówek regionu świętokrzyskiego. Tworzą je potężne zwały skalne, głównie z piaskowców kambryjskich, które powstały w wyniku wietrzenia i erozji. To unikalne zjawisko przyrodnicze ma nie tylko znaczenie geologiczne, ale także kulturowe – przez wieki było owiane legendami o sabatach czarownic i dawnych wierzeniach pogańskich.
W bezpośrednim sąsiedztwie gołoborza znajduje się pogański wał kultowy z VII–XI wieku, będący jednym z najstarszych obiektów archeologicznych w Polsce. To pozostałość po dawnych miejscach kultu Słowian, co czyni ten teren wyjątkowym w skali kraju.
Architektura
Galeria widokowa została zaprojektowana tak, by w pełni wkomponować się w naturalny krajobraz Łysej Góry. Wykonana z drewna i stali, posiada solidne barierki oraz antypoślizgową nawierzchnię. Z platformy roztacza się malowniczy widok na kamienne rumowisko gołoborza i okoliczne pasma Gór Świętokrzyskich.
Dzięki przemyślanej konstrukcji turyści mogą bezpiecznie obserwować przyrodę, nie naruszając naturalnych procesów zachodzących w ekosystemie. Galeria pełni także funkcję edukacyjną – umieszczono przy niej tablice informacyjne opisujące geologię, florę i faunę regionu.
W przeszłości turyści schodzili bezpośrednio po luźnych głazach do punktu widokowego. Było to rozwiązanie niebezpieczne i szkodliwe dla delikatnego ekosystemu gołoborza. Ruch turystyczny prowadził do niszczenia roślin i siedlisk zwierząt oraz degradacji fragmentu wału kultowego.
W 2003 roku, z inicjatywy Świętokrzyskiego Parku Narodowego, podjęto decyzję o ochronie i rewitalizacji tego miejsca. Projekt „Ochrona i odtworzenie zniszczonego ekosystemu gołoborza na Łyścu”, autorstwa dr inż. arch. Mirosława Holewińskiego, zakładał stworzenie bezpiecznej, drewnianej galerii widokowej, która umożliwi turystom podziwianie krajobrazu bez ingerencji w przyrodę.
Opłata pobierana jest za wstęp na Galerię Widokową na Gołoborzu na Łysej Górze.
Bilety można zakupić na kilka sposobów:
- online: https://swpn.gov.pl/kup-bilet
- stacjonarnie:
- przy wejściu do ŚPN w Nowej Słupi;
- przy wejściu do ŚPN w Świętej Katarzynie;
- przy wejściu do Galerii widokowej na gołoborzu na Łysej Górze;
- w kasie Dyrekcji ŚPN w Bodzentynie.
Dojście do galerii możliwe jest szlakiem niebieskim, prowadzącym z Huty Szklanej na Święty Krzyż. Trasa jest stosunkowo łatwa, a widoki wynagradzają każdy krok. To miejsce chętnie odwiedzane przez rodziny z dziećmi, miłośników przyrody oraz fotografów krajobrazu.
Z galerii można podziwiać zarówno panoramę Gór Świętokrzyskich, jak i sam klasztor na Świętym Krzyżu – jedno z najstarszych sanktuariów w Polsce.
Wstęp do Świętokrzyskiego Parku Narodowego (ŚPN)
Opłata za wstęp do Świętokrzyskiego Parku Narodowego, na szlaki i trasy udostępnione jest pobierana w okresie całorocznym. Po terenie parku można poruszać się od świtu do zmierzchu.
Opłata dodatkowa jest pobierana za wstęp:
Bilety można zakupić na kilka sposobów:
- online: https://swpn.gov.pl/kup-bilet
- stacjonarnie:
- przy wejściu do ŚPN w Nowej Słupi;
- przy wejściu do ŚPN w Świętej Katarzynie;
- przy wejściu do Galerii widokowej na gołoborzu na Łysej Górze;
- w kasie Dyrekcji ŚPN w Bodzentynie.
1. Pieszo
Turystyka piesza może odbywać się wyłącznie po oznakowanych szlakach pieszych oraz ścieżkach edukacyjnych.
2. Rower
Turystyka rowerowa może odbywać się wyłącznie po odpowiednio oznakowanych i przeznaczonych do tego celu szlakach rowerowych.
3. Pies
Z psem na smyczy można wędrować po Świętokrzyskim Parku Narodowym na odcinku szlaku czerwonego Huta Szklana – Łysa Góra, biegnącym wzdłuż drogi asfaltowej na Święty Krzyż oraz na ścieżce pieszo-rowerowej między Świętą Katarzyną a Podgórzem (wzdłuż drogi wojewódzkiej 752) . Obie trasy znajdują w strefie ochrony krajobrazowej.
Na pozostałych odcinkach szlaków pieszych, wszystkich ścieżkach edukacyjnych oraz we wszystkich obiektach edukacyjnych na terenie Parku obowiązuje zakaz wprowadzania psów.
4. Niepełnosprawni
Ze względu na górski charakter i zróżnicowaną rzeźbę terenu Świętokrzyskiego Parku Narodowego, jego zwiedzanie dla osób poruszających się przy pomocy wózków inwalidzkich jest utrudnione bądź niemożliwe.
Oglądanie walorów przyrodniczych i kulturowych ŚPN jest możliwe dla osób niepełnosprawnych w następujących miejscach:
- Na odcinku szlaku czerwonego prowadzącego z Huty Szklanej na szczyt Łysej Góry – ok. 2,0 km. Teren wznosi się łagodnie a szlak biegnie drogą asfaltową.
- Na górnej platformie widokowej na Łysej Górze umożliwiającej zobaczenie fragmentu wału kultowego, gołoborza oraz północne przedpole Łysogór.
- W Muzeum Przyrodniczym Świętokrzyskiego Parku Narodowego na Łysej Górze – parter
- Dla niepełnosprawnych dostępny jest też budynek dyrekcji ŚPN, na parterze i piętrze, gdzie znajdują się sale do zajęć.
- Świętokrzyski Park Narodowy przeprowadza również zajęcia dla zorganizowanych grup niepełnosprawnych na trasie Huta Szklana – Galeria widokowa na gołoborzu – Muzeum ŚPN.
5. Parkingi
Parkingi Świętokrzyskiego Parku Narodowego:
Inne obiekty znajdujące się w:
Świętokrzyski Park Narodowy
- Bazylika Trójcy Świętej na Świętym Krzyżu
- Centrum Kulturowo–Archeologiczne w Nowej Słupi
- Cmentarz jeńców radzieckich na Świętym Krzyżu
- Droga Przewodników Świętokrzyskich
- Dymarki Świętokrzyskie
- Dyrekcja Świętokrzyskiego Parku Narodowego
- Galeria widokowa na Gołoborzu
- Góra Chełmowa (351 m n.p.m.)
- Grota Matki Bożej na Świętym Krzyżu
- Kaplica i źródełko św. Franciszka w Świętej Katarzynie
- Kapliczka św. Mikołaja w Kakoninie
- Łysa Góra (594 m n.p.m.)
- Łysica (613,31 m n.p.m.)
- Muzeum Przyrodnicze Świętokrzyskiego Parku Narodowego
- Muzeum Starożytnego Hutnictwa Świętokrzyskiego w Nowej Słupi
- Opactwo na Świętym Krzyżu
- Parking Klasztorny
- Parking Święty Krzyż
- Parking w Nowej Słupi
- Szlak Czarny Świętokrzyskiego Parku Narodowego
- Szlak Czerwony Świętokrzyskiego Parku Narodowego
- Szlak Niebieski II Świętokrzyskiego Parku Narodowego
- Szlak Niebieski Świętokrzyskiego Parku Narodowego
- Szlak Zielony Świętokrzyskiego Parku Narodowego
- Szlak Żółty Świętokrzyskiego Parku Narodowego
- Zagroda chłopska w Kakoninie
