Łysa Góra (594 m n.p.m.) - swiety krzyz stara slupia dw751
Łysa Góra (594 m n.p.m.) - 20180630 okolice nowej slupi swietokrzyskie 1549 5363 dxo
Łysa Góra (594 m n.p.m.) - puszcza jodlowa droga krolewska
Łysa Góra (594 m n.p.m.) - pola rzepaku ze swietym krzyzem lysa gora w tle 20220515 1408 5963
Łysa Góra (594 m n.p.m.) - lysa gora polana bielnik 20120430 2408
Łysa Góra (594 m n.p.m.) - poganski wal kultowy
Łysa Góra (594 m n.p.m.) - swiety krzyz lysa gora widok ze wschodu 20220514 1631 5874
Opis

Łysa Góra (594 m n.p.m.) znana także jako Święty Krzyż lub Łysiec, to jeden z najbardziej rozpoznawalnych szczytów w Polsce i drugi pod względem wysokości w Górach Świętokrzyskich. Położona jest w Nowej Słupi, w części miasta zwanej Święty Krzyż, na terenie Świętokrzyskiego Parku Narodowego.

To wyjątkowe miejsce łączy historię, religię, przyrodę i legendę – od przedchrześcijańskiego ośrodka kultu Słowian po znane w całym kraju Sanktuarium Relikwii Drzewa Krzyża Świętego.

Charakterystyka i położenie

Łysa Góra wznosi się na wysokość 594 metrów n.p.m. i stanowi jeden z głównych punktów widokowych regionu. Masyw zbudowany jest z piaskowców kwarcytowych i łupków kambryjskich, które tworzą charakterystyczne gołoborza – kamienne rumowiska typowe dla krajobrazu Gór Świętokrzyskich.

Na szczycie znajduje się ścisły rezerwat przyrody z lasem jodłowo-bukowym oraz liczne obiekty o znaczeniu historycznym i przyrodniczym:

Z gołoborza pod szczytem można przy dobrej pogodzie dostrzec panoramę sięgającą nawet Warszawy.

Wał kultowy i dawne miejsce kultu Słowian

Łysa Góra była w czasach przedchrześcijańskich prawdopodobnie ośrodkiem kultu Słowian. Do dziś zachowały się pozostałości wału kultowego otaczającego wierzchołek góry. Ma on około 1,5 kilometra długości i do 2 metrów wysokości, a jego budowę datuje się na IX–X wiek.

Wał został usypany z bloków kwarcytu, a jego budowę przerwano po przyjęciu chrześcijaństwa. Z miejscem tym wiąże się wiele legend, w tym o odbywających się na szczycie sabatach czarownic.

Sanktuarium na Świętym Krzyżu

Na szczycie Łysej Góry znajduje się Sanktuarium Relikwii Drzewa Krzyża Świętego prowadzone przez Zgromadzenie Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej. To najstarsze sanktuarium w Polsce, którego początki sięgają XI wieku.

Według tradycji relikwie fragmentu Krzyża, na którym umarł Chrystus, trafiły na Łysą Górę za sprawą królewicza Emeryka. Od wieków miejsce to przyciąga pielgrzymów z całego kraju.

Muzeum Przyrodnicze Świętokrzyskiego Parku Narodowego

W dawnych zabudowaniach opactwa benedyktynów mieści się Muzeum Przyrodnicze Świętokrzyskiego Parku Narodowego. Prezentuje ono bogactwo fauny, flory i geologii regionu oraz historię ochrony przyrody w Górach Świętokrzyskich.

Wstęp do Świętokrzyskiego Parku Narodowego (ŚPN)

 

Opłata za wstęp do Świętokrzyskiego Parku Narodowego, na szlaki i trasy udostępnione jest pobierana w okresie całorocznym. Po terenie parku można poruszać się od świtu do zmierzchu.

 

Opłata dodatkowa jest pobierana za wstęp:

 

Bilety można zakupić na kilka sposobów:

 

1. Pieszo
Turystyka piesza może odbywać się wyłącznie po oznakowanych szlakach pieszych oraz ścieżkach edukacyjnych.

 

2. Rower
Turystyka rowerowa może odbywać się wyłącznie po odpowiednio oznakowanych i przeznaczonych do tego celu szlakach rowerowych.

 

3. Pies
Z psem na smyczy można wędrować po Świętokrzyskim Parku Narodowym na odcinku szlaku czerwonego Huta Szklana – Łysa Góra, biegnącym wzdłuż drogi asfaltowej na Święty Krzyż oraz na ścieżce pieszo-rowerowej między Świętą Katarzyną a Podgórzem (wzdłuż drogi wojewódzkiej 752) . Obie trasy znajdują w strefie ochrony krajobrazowej.

Na pozostałych odcinkach szlaków pieszych, wszystkich ścieżkach edukacyjnych oraz we wszystkich obiektach edukacyjnych na terenie Parku obowiązuje zakaz wprowadzania psów.

 

4. Niepełnosprawni
Ze względu na górski charakter i zróżnicowaną rzeźbę terenu Świętokrzyskiego Parku Narodowego, jego zwiedzanie dla osób poruszających się przy pomocy wózków inwalidzkich jest utrudnione bądź niemożliwe.

Oglądanie walorów przyrodniczych i kulturowych ŚPN jest możliwe dla osób niepełnosprawnych w następujących miejscach:

  • Na odcinku szlaku czerwonego prowadzącego z Huty Szklanej na szczyt Łysej Góry – ok. 2,0 km. Teren wznosi się łagodnie a szlak biegnie drogą asfaltową.
  • Na górnej platformie widokowej na Łysej Górze umożliwiającej zobaczenie fragmentu wału kultowego, gołoborza oraz północne przedpole Łysogór.
  • W Muzeum Przyrodniczym Świętokrzyskiego Parku Narodowego na Łysej Górze – parter
  • Dla niepełnosprawnych dostępny jest też budynek dyrekcji ŚPN, na parterze i piętrze, gdzie znajdują się sale do zajęć.
  • Świętokrzyski Park Narodowy przeprowadza również zajęcia dla zorganizowanych grup niepełnosprawnych na trasie Huta Szklana – Galeria widokowa na gołoborzu – Muzeum ŚPN.

 

5. Parkingi
Parkingi Świętokrzyskiego Parku Narodowego:

Zwiedzanie

Opłata za wstęp do Świętokrzyskiego Parku Narodowego, na szlaki i trasy udostępnione jest pobierana w okresie całorocznym.

Bilety można zakupić na kilka sposobów:

  • online: https://swpn.gov.pl/kup-bilet
  • stacjonarnie
    • przy wejściu do ŚPN w Nowej Słupi;
    • przy wejściu do ŚPN w Świętej Katarzynie;
    • przy wejściu do Galerii widokowej na gołoborzu na Łysej Górze;
    • w kasie Dyrekcji ŚPN w Bodzentynie.

Szlaki turystyczne

Łysa Góra stanowi ważny węzeł szlaków turystycznych w Górach Świętokrzyskich. Przebiegają tędy:

Najpopularniejsze dojścia na szczyt to trasa z Nowej Słupi przez Drogę Królewską (około 2,5 km) oraz z Huty Szklanej Drogą Przewodników Świętokrzyskich (około 2 km).

Ciekawostki 
  • Gołoborze na Łysej Górze jest jednym z największych w kraju.

  • Wieża RTV Święty Krzyż ma 157 metrów wysokości i stanowi ważny punkt nadawczy dla regionu.

  • Nazwa „Łysa Góra” pochodzi od ludowych podań o sabatach czarownic.

  • Pierwszy klasztor benedyktynów powstał tu już w XI wieku

Zaktualizowano 2 miesiące temu

Inne obiekty znajdujące się w:
Góry Świętokrzyskie

Dane teleadresowe

26-006 Nowa Słupia
place
50.86048995625652, 21.046862124059135Skopiowano do schowka
N50º51'37.764", E21º2'48.704"Skopiowano do schowka

Cechy i udogodnienia

Wstęp płatny
Miejsce/obiekt, z którego korzystanie, zwiedzanie wymaga uiszczenia opłat.
Możliwość zwiedzania
Miejsce/obiekt, który jest udostępniany do zwiedzania.
Ogólnodostępny
Obiekt ogólnodostępny dla wszystkich w określonych dniach i godzinach. (np. instytucja publiczna lub kościół czynne w określonych godzinach).
Góry Świętokrzyskie
Wyżyna Kielecka
Wyżyna Małopolska
Wyżyny Polskie
Pozaalpejska Europa Środkowa

Najbliższe atrakcje W najbliższej okolicy znajduje się wiele ciekawych atrakcji. Oto niektóre z nich.

Powiązane artykuły W tych artykułach wspomnieliśmy o aktualnie oglądanej przez Ciebie atrakcji

Korzystając z tej strony akceptujesz, że w Twoim urządzeniu końcowym zostaną zainstalowane pliki cookies, które umożliwiają nam świadczenie usług. Brak zgody na pliki cookies oznacza, że pewne funkcjonalności strony mogą być niedostępne. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Cookies.

expand_less