Szlak Czerwony Świętokrzyskiego Parku Narodowego

Szlak Czerwony Świętokrzyskiego Parku Narodowego to najbardziej rozpoznawalna i najdłuższa trasa piesza Gór Świętokrzyskich. Ten fragment Głównego Szlaku Świętokrzyskiego im. Edmunda Massalskiego prowadzi z Świętej Katarzyny do Trzcianki, mierząc 17,8 km długości. To właśnie tu można zdobyć dwa najważniejsze szczyty regionu – Łysicę (614 m n.p.m.) oraz Łysą Górę (595 m n.p.m.), a po drodze podziwiać jedne z najpiękniejszych widoków w całym Świętokrzyskim Parku Narodowym.

Atrakcje na szlaku

Wędrując Szlakiem Czerwonym Świętokrzyskiego Parku Narodowego, można zobaczyć wiele miejsc o wyjątkowych walorach przyrodniczych, kulturowych i historycznych.

Kapliczka i źródełko św. Franciszka

Tuż po wejściu na teren Parku z miejscowości Święta Katarzyna, wędrowcy napotykają kapliczkę i źródełko św. Franciszka – patrona ekologów. Kapliczka została zbudowana w 1641 roku przez bernardyńskich braci świeckich. Według lokalnych legend, woda ze źródełka ma właściwości lecznicze, szczególnie przy chorobach oczu. Temperatura wody utrzymuje się przez cały rok w okolicach 7°C, dzięki czemu źródełko nigdy nie zamarza.

Łysica – najwyższy szczyt Gór Świętokrzyskich

Po kilkudziesięciu minutach marszu szlak doprowadza na Łysicę (613,3 m n.p.m.) – najwyższy punkt w całych Górach Świętokrzyskich i jeden z 28 szczytów Korony Gór Polski. Ze szczytu rozpościera się panorama Puszczy Jodłowej i doliny Świętej Katarzyny. Wokół znajdują się charakterystyczne gołoborza – rumowiska skalne z bloków piaskowca kwarcytowego, które są jednym z symboli regionu.

Kapliczka św. Mikołaja

Kolejnym ważnym punktem na trasie jest kapliczka św. Mikołaja – pierwotnie wzniesiona w 1876 roku przy starym trakcie handlowym. Miała chronić podróżnych przed dzikimi zwierzętami. Współczesny obiekt to rekonstrukcja po pożarze z 1996 roku. W tym miejscu szlak czerwony krzyżuje się ze szlakiem niebieskim, prowadzącym przez Bieliny na Wał Małacentowski.

Kakonin i chata zbója Kaka

Schodząc z grzbietu Pasma Łysogórskiego, wędrowcy docierają do miejscowości Kakonin, której nazwa pochodzi od legendarnego zbója Kaka – świętokrzyskiego odpowiednika Janosika. Warto tu zobaczyć zabytkową drewnianą chałupę z XIX wieku, wzniesioną w tradycyjnym stylu wiejskim.

Szklana Huta i Droga Przewodników Świętokrzyskich

Za Kakoninem szlak ponownie wchodzi na teren Świętokrzyskiego Parku Narodowego w okolicy miejscowości Daljanka, a następnie prowadzi przez Szklaną Hutę – dawny ośrodek hutnictwa szkła. Tutaj zaczyna się Droga Przewodników Świętokrzyskich, biegnąca w stronę Łysej Góry. To również miejsce, w którym zbiegają się dwie ścieżki edukacyjne:

• „Śladem czarownic, pogańskich kultów i powstańczych kryjówek”

• „Pośród szumu świętokrzyskich jodeł i buków”

W Szklanej Hucie znajduje się też punkt odpoczynku, idealny przed finałowym podejściem na Łysą Górę.

Łysa Góra i Święty Krzyż

Ostatni etap szlaku to wejście na Łysą Górę (595 m n.p.m.) – drugi co do wysokości, ale najbardziej znany szczyt Gór Świętokrzyskich. Na szczycie mieści się klasztor benedyktynów na Świętym Krzyżu, jedno z najstarszych sanktuariów w Polsce. Warto odwiedzić muzealną ekspozycję przyrodniczą ŚPN, a także wejść na galerię widokową, z której rozpościera się panorama gołoborza i Pasma Łysogórskiego.

Przyroda i krajobraz

Szlak Czerwony przecina serce Puszczy Jodłowej, będącej jednym z najcenniejszych kompleksów leśnych w Polsce. Występują tu potężne jodły, buki, jawory i świerki, a także rzadkie gatunki roślin i zwierząt, w tym salamandra plamista, bocian czarny czy puchacz.

Na trasie można również zobaczyć potok Słonej Wody, a także słynne mamucie jodły – drzewa o imponujących rozmiarach, które pamiętają jeszcze czasy dawnych puszczy świętokrzyskich.

Ciekawostki o szlaku

• Szlak Czerwony jest częścią Głównego Szlaku Świętokrzyskiego o długości 93 km, będącego najdłuższym szlakiem w całych Górach Świętokrzyskich.

• Odcinek Święta Katarzyna – Łysica pokrywa się z trasą przyrodniczej ścieżki edukacyjnej „Jeden ze szczytów Korony Gór Polski”.

• Wędrując nim, przemierzasz obszar o wyjątkowych walorach przyrodniczych i kulturowych, łączący sacrum i dziką naturę.

Ciekawostki historyczne

• Historia Głównego Szlaku Świętokrzyskiego sięga 1926 roku, kiedy to Edmund Massalski i Kazimierz Kaznowski wytyczyli pierwszy szlak w Górach Świętokrzyskich – z Kielc do Nowej Słupi.

• Dawniej trasa Głównego Szlaku Świętokrzyskiego przebiegała przez środek pasma Łysogór, między Przełęczą św. Mikołaja a Przełęczą Hucką. Od 1 lipca 1977 roku przebieg zmieniono, tworząc obejście przez Kakonin i Hutę Podłysicę. Dlaczego? Odpowiedź pozostaje tajemnicą dla wędrowców. 

•  Od stycznia 2016 roku turyści mogą zdobyć odznakę Głównego Szlaku Świętokrzyskiego PTTK. Szczegóły znajdziesz na stronie: www.cotg.pttk.pl/gsl