Pieniński Przełom Dunajca
Pieniński Przełom Dunajca – przełom rzeki Dunajec przez pasmo górskie Pienin (Pieniny Właściwe), na długości ok. 8 km pomiędzy Sromowcami Niżnymi a Szczawnicą. Jest to miejsce niezwykłe pod względem krajobrazowym – rzeka tworzy na tym odcinku wiele malowniczych zakoli, a otaczające ją wapienne ściany skalne osiągają imponującą wysokość około 300 metrów. Dzięki tym walorom spływ tym odcinkiem rzeki uznawany jest za atrakcję turystyczną na skalę europejską.
Geneza
Skalne ściany, które podziwiają turyści, zbudowane są głównie z tzw. wapieni pienińskich. Są to białe wapienie rogowcowe, bogate w szczątki mikroorganizmów, które formowały się na dnie morza na przełomie jury i kredy (ok. 145–120 mln lat temu).
Choć naukowcy przeprowadzili szeroko zakrojone badania, geneza powstania przełomu wciąż budzi dyskusje. Najpopularniejsza teoria zakłada, że jest to przełom antecedentno-strukturalny. Oznacza to, że Pieniny wypiętrzały się na tyle wolno, że meandrująca rzeka zdążyła wciąć się w skały, wykorzystując ich pęknięcia i uskoki. Proces ten trwał od miocenu po pliocen. Warto wiedzieć, że Dunajec przecina pasmo górskie dwukrotnie – wcześniej przepływa przez Przełomy Czorsztyński i Niedzicki (obecnie zalane wodami Jeziora Czorsztyńskiego).
Tradycje spławiania towarów Dunajcem sięgają wieków. Najstarsze wizerunki spływu pochodzą z 1589 roku (polichromia w Krościenku) oraz z XVII wieku (ikonografia w Czerwonym Klasztorze). Początkowo rzeka służyła celom gospodarczym – transportowano nią drewno z Tatr i Gorców aż do Gdańska.
Turystyczny charakter spływu zapoczątkował około 1831 roku Józef Szalay, twórca uzdrowiska w Szczawnicy. Organizował on huczne wycieczki dla kuracjuszy, podczas których górale w regionalnych strojach wozili gości na dłubanych w topoli łódkach. Atrakcji towarzyszyła muzyka i wystrzały z moździerzy dla wywołania echa. Historia rzeki ma też swoje tragiczne karty – w czerwcu 1960 roku doszło do wypadku poniżej Białej Skały, w którym zginęło 16 uczniów i flisak. To wydarzenie wpłynęło na zaostrzenie zasad bezpieczeństwa.
Współczesny spływ jest w pełni bezpieczny – odbywa się na stabilnych tratwach złączonych z czółen, a nie na wywrotnych dłubankach. Miejsce startu, które dawniej znajdowało się pod zamkami w Czorsztynie i Niedzicy, zostało przeniesione po budowie zapory.
Obecnie turyści mają do wyboru dwie przystanie początkowe:
Sromowce Wyżne (Kąty) – główna przystań z pawilonem Pienińskiego Parku Narodowego.
Sromowce Niżne – przystań naprzeciwko Czerwonego Klasztoru.
Spływ można zakończyć w dwóch miejscach:
Szczawnica – trasa o długości 15 km, czas trwania ok. 2 godz. 30 min.
Krościenko – trasa o długości 18,5 km, czas trwania ok. 2 godz. 45 min.
Alternatywą jest spływ z flisakami słowackimi, który jest nieco krótszy (kończy się u ujścia Leśnickiego Potoku).
Aktywne zwiedzanie przełomu
Pieniński Przełom Dunajca to nie tylko tratwy flisackie. Dla osób szukających mocniejszych wrażeń dostępny jest rafting, czyli spływ pontonami, oraz spływy kajakowe. Z kolei miłośnicy turystyki lądowej mogą podziwiać kanion z perspektywy Drogi Pienińskiej. Ten malowniczy trakt prowadzi ze Szczawnicy do Czerwonego Klasztoru wzdłuż prawego brzegu Dunajca (prawie w całości po stronie słowackiej) i jest idealny na wycieczkę pieszą lub rowerową.
Opłaty
- Spływy Dunajcem - łodzie flisackie - bilety na stronie flisacy.pl
- Spływy Dunajcem - pontony i kajaki - bilety na stronie bilety.flisacy.pl
Spływ Przełomem Dunajca na terenie Pienińskiego Parku Narodowego może odbywać się od 1 kwietnia do 31 października.
Inne obiekty znajdujące się w:
Pieniński Park Narodowy
- Czerwony Klasztor
- Droga Pienińska
- Dyrekcja Pienińskiego Parku Narodowego
- Grajcarek w Szczawnicy
- Grota Zyblikiewicza
- Kapliczka św. Kingi w Krościenku nad Dunajcem
- Kładka "Zerwany Most" Krościenko nad Dunajcem
- Nad Ogródki (940 m n.p.m.)
- Niżnia Okrąglica (946 m n.p.m.)
- Palenica (722 m n.p.m)
- Pańska Skała (920 m n.p.m.)
- Parking elektrownia wodna Niedzica
- Parking pod Palenicą
- Parking Pod Sokolicą
- Parking przy Dunajcu
- Parking przy kładce w Krościenku nad Dunajcem
- Parking przy Zaporze Niedzica
- Parking Sromowce Niżne
- Parking Szczawnica ul. Flisacka
- Parking u stóp Trzech Koron Sromowce Niżne
- Parking ul. Widokowa w Niedzicy
- Parking Velo w Czorsztynie
- Pawilon Edukacyjny w Czorsztynie
- Pawilon Edukacyjny w Sromowcach Niżnych
- Pawilon Edukacyjny w Sromowcach Wyżnych
- Pawilon Edukacyjny w Szczawnicy
- Pieniński Przełom Dunajca
- Platforma widokowa na Okrąglicy (Trzy Korony)
- Płaska Skała (950 m n.p.m.)
- Schronisko PTTK "Orlica" w Szczawnicy
- Schronisko PTTK „Trzy Korony”
- Sokola Perć
- Sokolica (747 m n.p.m.)
- Szlak Krościenko nad Dunajcem-Sokolica pętla
- Szlak rowerowy Krościenko nad Dunajcem-Czerwony Klasztor
- Szlak rowerowy Krościenko-Przełęcz Sosnów
- Szlak rowerowy Szczawnica-Czerwony Klasztor
- Szlak Sokolica ze Szczawnicy (z przeprawą)
- Szlak Trzy Korony z Krościenka nad Dunajcem - pętla
- Szlak Trzy Korony ze Sromowiec Niżnych - pętla
- Trzy Korony (982 m n.p.m.)
- Wąwóz Szopczański
- Zamek Niedzica
- Zamek Pieniński
- Zamek w Czorsztynie
