Sokolica (747 m n.p.m.)
Sokolica (747 m n.p.m.) – szczyt w północno-wschodniej części Pienin Środkowych, w tzw. Pieninkach, na obszarze Pienińskiego Parku Narodowego, w granicach Krościenka nad Dunajcem, w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim. Jest to, obok Trzech Koron, najpopularniejszy cel wycieczek turystycznych w tym paśmie górskim, oferujący spektakularne widoki na Przełom Dunajca, Tatry oraz Magurę Spiską.
Geologia
Sokolica stanowi geologicznie część Pienińskiego Pasa Skałkowego. Zbudowana jest z odpornych na wietrzenie wapieni rogowcowych. Od sąsiedniego szczytu Czertezik, leżącego w tej samej grani, oddziela ją przełęcz Sosnów. Najbardziej charakterystyczną cechą góry są jej południowe, skalne ściany, które opadają uskokami niemal pionowo w 310-metrową przepaść, wprost do nurtu Dunajca. Najwyższy z uskoków pod szczytem to niemal pionowa ściana o wysokości 100 metrów. Poniżej znajduje się ostro zakończona skała zwana Głową Cukru, która prezentuje się szczególnie okazale z perspektywy Drogi Pienińskiej.
Przyroda i słynna sosna na Sokolicy
Północne stoki góry porasta las bukowo-jodłowy, jednak to szczyt przyciąga największą uwagę przyrodników i turystów. Rosną tam nieliczne reliktowe sosny. Badania z lat 1995–1996 wykazały, że okazy te miały wówczas około 550 lat, co czyniło je najstarszymi sosnami w Polsce. Jedna z nich, rosnąca na samej grani nad przepaścią, stała się nieformalnym symbolem Pienin, często uwiecznianym na fotografiach. Niestety, w 2018 roku to ikoniczne drzewo zostało uszkodzone przez pęd powietrza wytworzony przez śmigłowiec ratunkowy.
Na wapiennych ścianach Sokolicy występuje bogata roślinność naskalna, w tym gatunki takie jak smagliczka skalna, aster alpejski czy złocień Zawadzkiego. Można tu również spotkać rzadkie w skali kraju rośliny: kokorycz żółtawą, omana plamistego czy wiechlinę styryjską. Urwiska te są także domem dla ptaków, m.in. pomurników i pustułek.
Nazwa "Sokolica" wywodzi się od gniazdujących tu dawniej sokołów. Góra od dawna fascynowała turystów i artystów – już w 1867 roku powstał jej pierwszy album fotograficzny autorstwa Franciszka Wyspiańskiego, a wcześniej malował ją Józef Szalay. W XIX wieku uchodziła za cel trudny; prasa z 1880 roku donosiła, że wchodzą na nią tylko "osoby silne, umiejące dobrze chodzić po górach".
Południowa ściana Sokolicy zapisała się również w historii taternictwa. Pierwszego wejścia wspinaczkowego dokonali 23 lipca 1960 roku Roman Łazarski i Jerzy Potocki, pokonując trudną i eksponowaną drogę techniką hakową.
Pieniński Park Narodowy nie pobiera opłat za wstęp.
W Pienińskim Parku Narodowym opłaty pobierane są za udostępnienie niektórych obiektów i obszarów, tj.:
- Spływ Dunajcem - łodzie flisackie - spływ Przełomem Dunajca na terenie Pienińskiego Parku Narodowego może odbywać się od 1 kwietnia do 31 października.
- Spływ Dunajcem - kajaki i pontony - spływ Przełomem Dunajca na terenie Pienińskiego Parku Narodowego może odbywać się od 1 kwietnia do 31 października.
- Trzy Korony i Sokolica - opłaty pobierane są w okresie od 1 kwietnia do 15 listopada. Bilet (paragon) wykupiony na Trzech Koronach jest ważny w tym samym dniu na Sokolicy i odwrotnie. Nie uprawnia do wejścia na szczyt bez kolejki. W okresie od 16 listopada do 31 marca nie pobiera się opłat.
- Zamek Czorsztyn - bilety na Zamek Czorsztyn do nabycia w nowym punkcie kasowym przy wejściu do zamku.
- Wystawa przyrodnicza w Krościenku
Szlaki turystyczne
Obecnie wejście na szczyt jest zabezpieczone i dostępne dla przeciętnego turysty. Końcowy odcinek to boczna ścieżka odchodząca od szlaku, ubezpieczona metalowymi poręczami (około 7 minut podejścia).
Dostępne szlaki:
Szlak Niebieski: Prowadzi ze Szczawnicy (przez przeprawę promową Nowy Przewóz) tzw. Sokolą Percią. Czas wejścia: ok. 1 godz. 15 min. Szlak ten biegnie dalej granią Pieninek przez Czertezik na Trzy Korony.
Szlak Zielony: Prowadzi z Krościenka nad Dunajcem przez Zawiesy i Kras na przełęcz Sosnów (czas: ok. 1 godz. 40 min), skąd niebieskim szlakiem wchodzi się na szczyt (ok. 20 min).
Inne obiekty znajdujące się w:
Pieniński Park Narodowy
- Droga Pienińska
- Dyrekcja Pienińskiego Parku Narodowego
- Grota Zyblikiewicza
- Nad Ogródki (940 m n.p.m.)
- Niżnia Okrąglica (946 m n.p.m.)
- Palenica (722 m n.p.m)
- Pańska Skała (920 m n.p.m.)
- Parking Pod Sokolicą
- Parking Velo w Czorsztynie
- Pawilon Edukacyjny w Czorsztynie
- Pawilon Edukacyjny w Sromowcach Niżnych
- Pawilon Edukacyjny w Sromowcach Wyżnych
- Pawilon Edukacyjny w Szczawnicy
- Pieniński Przełom Dunajca
- Platforma widokowa na Okrąglicy (Trzy Korony)
- Płaska Skała (950 m n.p.m.)
- Schronisko PTTK "Orlica" w Szczawnicy
- Schronisko PTTK „Trzy Korony”
- Sokola Perć
- Sokolica (747 m n.p.m.)
- Szlak Krościenko nad Dunajcem-Sokolica pętla
- Szlak Sokolica ze Szczawnicy (z przeprawą)
- Szlak Trzy Korony z Krościenka nad Dunajcem - pętla
- Szlak Trzy Korony ze Sromowiec Niżnych - pętla
- Trzy Korony (982 m n.p.m.)
- Wąwóz Szopczański
- Zamek Niedzica
- Zamek Pieniński
- Zamek w Czorsztynie
Inne obiekty znajdujące się w:
Pieniny
- Bacówka "Pod Durbaszką"
- Budynek administracji dóbr (tzw. Leśniczówka) w Niedzicy
- Drewniana zabudowa na Polanie Sosny w Niedzicy
- Drewniany kościół pw. św. Katarzyny w Sromowcach Niżnych
- Droga Pienińska
- Dunajec w Szczawnicy
- Dwór Szalayów w Szczawnicy
- Grajcarek w Szczawnicy
- Jezioro Sromowskie
- Nad Ogródki (940 m n.p.m.)
- Niżnia Okrąglica (946 m n.p.m.)
- Palenica (722 m n.p.m)
- Pańska Skała (920 m n.p.m.)
- Park Dolny w Szczawnicy
- Pieniński Park Narodowy
- Platforma widokowa na Okrąglicy (Trzy Korony)
- Płaska Skała (950 m n.p.m.)
- Punkt widokowy przy Bacówce Bukowinki
- Rafting przełomem Dunajca (Sromowce Wyżne - Szczawnica)
- Rezerwat "Wąwóz Homole” im. Jana Wiktora
- Rezerwat przyrody "Biała Woda"
- Schronisko PTTK "Orlica" w Szczawnicy
- Schronisko PTTK „Trzy Korony”
- Sokola Perć
- Sokolica (747 m n.p.m.)
- Spływ Przełomem Dunajca (Sromowce Niżne - Szczawnica/Krościenko)
- Spływ Przełomem Dunajca (Sromowce Wyżne - Szczawnica/Krościenko)
- Stacja narciarska Palenica-Szafranówka w Szczawnicy
- Szlak Trzy Korony z Krościenka nad Dunajcem - pętla
- Szlak Trzy Korony ze Sromowiec Niżnych - pętla
- Trzy Korony (982 m n.p.m.)
- Wąwóz Szopczański
- Wieża widokowa Żar (Zor, Branisko)
- Willa Chata Spiska
- Wozownia przy zamku w Niedzicy
- Wysoka /Wysokie Skałki/ (1050 m n.p.m.)
- Zamek Niedzica
- Zamek Pieniński
- Zamek w Czorsztynie
- Źródło "Szymon" w Szczawnicy
