Grota Zyblikiewicza

Grota Zyblikiewicza to niezwykle charakterystyczny obiekt przyrodniczy, który mija niemal każdy turysta spacerujący lub jadący rowerem malowniczym przełomem rzeki. Choć w powszechnej świadomości funkcjonuje jako grota, ta obszerna nyża skalna kryje w sobie fascynującą historię, bogactwo procesów geologicznych oraz dawne tajemnice związane z lokalną ludnością. Położona w sercu gór, stanowi doskonały przystanek podczas wycieczki ze znanej miejscowości uzdrowiskowej do słowackiej granicy, oferując schronienie przed niepogodą i lekcję historii regionu.

Lokalizacja przy Drodze Pienińskiej

Omawiany obiekt znajduje się w jednym z najpiękniejszych zakątków południowej Polski, jakim są Pieniny. Dokładne położenie tej atrakcji to zbocze szczytu Kaczego, bezpośrednio przy popularnym szlaku turystycznym zwanym Drogą Pienińską. Trakt ten łączy miasto Szczawnica z miejscowością Czerwony Klasztor na Słowacji. Turyści mogą odnaleźć wnękę na odcinku pomiędzy Nowym Przewozem a pawilonem Pienińskiego Parku Narodowego. Administracyjnie teren ten leży w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, stanowiąc integralną część parku narodowego.

Ewolucja nazewnictwa i rys historyczny

Historia nazwy tego miejsca jest równie ciekawa, jak jego geologia. Pierwotnie i przez długi czas miejsce to określane było mianem Pieca Majki. W lokalnej tradycji funkcjonowała również nazwa Cygańska Grota (lub po prostu Grota Cygańska), co bezpośrednio wiązało się z faktem, że często obozowali w niej Cyganie, wykorzystując naturalne zadaszenie jako dom. Zmiana, która wprowadziła obecnie obowiązującą nazwę, nastąpiła w 1888 roku. Wówczas, z inicjatywy Klubu Szczawnickiego, postanowiono uczcić Mikołaja Zyblikiewicza – postać wybitną, która w znaczący sposób zasłużyła się dla rozwoju pobliskiego uzdrowiska.

Warto wspomnieć, że na początku XX wieku, w latach 1901–1916, w bezpośrednim sąsiedztwie wnęki istniała altana wybudowana przez Towarzystwo Tatrzańskie. Obiekt ten, zwany Schroniskiem Zyblikiewicza, służył turystom wędrującym przełomem, jednak nie przetrwał do naszych czasów.

Budowa geologiczna i procesy krasowe

Z punktu widzenia geologii i speleologii, termin "grota" w odniesieniu do tego obiektu jest nieprawidłowy. Fachowa literatura tatrzańska i speleologiczna klasyfikuje tego typu formacje jako schrony. Powstanie tej imponującej wnęki jest efektem długotrwałych procesów krasowych, które zostały zintensyfikowane przez działalność erozyjną rzeki. Wody rzeki Dunajec przez wieki podmywały zbocze, pogłębiając naturalne zagłębienie.

Obiekt posiada imponujący okap zawieszony na wysokości 13,5 metra, co czyni go doskonale widocznym z dołu. Dno wnęki, zwane namuliskiem, ma charakter próchniczno-gliniasty i jest przemieszane z wapiennym gruzem, co świadczy o ciągłym wietrzeniu skał. Uważne oko dostrzeże wewnątrz zwietrzałą szatę naciekową. Występują tu relikty form takich jak kolumny, nacieki grzybkowe oraz polewy, będące dowodem na dawną aktywność wód krasowych w tym masywie.

Znaczenie użytkowe dawniej i dziś

Przez wieki funkcje tej skalnej nyży ewoluowały. Dawniej, oprócz wspomnianych grup wędrownych, Piec Majki był wykorzystywany przez lokalnych rybaków jako naturalny schron podczas połowów lub niepogody. Współcześnie obiekt pełni bardzo podobną rolę dla ruchu turystycznego. Spacerowicze i rowerzyści przemierzający Drogę Pienińską często zatrzymują się tutaj, by odpocząć lub schronić się przed nagłym deszczem, korzystając z gościnności, jaką oferują wapienne skały Pienin.