Pieniński Park Narodowy

Historia ochrony tego terenu jest znacznie dłuższa niż formalne istnienie parku. Już w XVII wieku starości czorsztyńscy, w tym Stanisław Lubomirski, wydawali dokumenty ograniczające wyrąb lasów i polowania, co można uznać za pierwsze przejawy świadomości ekologicznej. Dokument z 1625 roku wyraźnie nakazywał "zostawić las w pokoju".

Kluczowe daty w historii parku to:

• 1921 r.: Z inicjatywy prof. Władysława Szafera powstaje rezerwat na terenie prywatnym Stanisława K. Drohojowskiego wokół ruin zamku w Czorsztynie.

• 1932 r.: Podpisanie rozporządzenia o utworzeniu "Parku Narodowego w Pieninach". Był to efekt pionierskiej współpracy międzynarodowej – równolegle powstał park po stronie czechosłowackiej.

• Lata powojenne: Sukcesywne powiększanie obszaru parku (m.in. w 1955 i 1996 roku) poprzez wykup gruntów prywatnych, które stanowią obecnie około 47% powierzchni.

Pieniński Park Narodowy charakteryzuje się najwyższym wskaźnikiem nasilenia ruchu turystycznego w Polsce. Mimo niewielkich rozmiarów oferuje atrakcje na światowym poziomie.

1. Szczyty widokowe:

   • Trzy Korony (Okrąglica): Najsłynniejszy punkt widokowy z metalową platformą, oferujący panoramę na Przełom Dunajca i Tatry.

   • Sokolica: Szczyt słynący z reliktowej sosny (obecnie uszkodzonej), będący symbolem Pienin.

2. Przełom Dunajca:

   • Spływ tratwami: Tradycja flisacka sięgająca XIX wieku. To jedna z największych atrakcji krajobrazowych Europy.

   • Droga Pienińska: Trakt prowadzący wzdłuż rzeki, idealny do turystyki pieszej i rowerowej, pozwalający podziwiać przełom z perspektywy brzegu (częściowo po stronie słowackiej).

3. Zamki: W bezpośrednim sąsiedztwie parku znajdują się ruiny Zamku w Czorsztynie oraz Zamek w Niedzicy, strzegące dawnej granicy państwowej.

Najpopularniejsze cele wycieczek pieszych

Turyści odwiedzający Pieniny najczęściej wybierają trasy prowadzące na dwa najbardziej charakterystyczne szczyty oraz do zabytków architektury. Oto klasyki regionu:

• Zamek w Czorsztynie: Krótki spacer do ruin, idealny na początek przygody.

• Sokolica ze Szczawnicy: Trasa atrakcyjna ze względu na konieczność skorzystania z przeprawy flisackiej przez Dunajec.

• Sokolica i Pieninki z Krościenka nad Dunajcem: Pętla oferująca wspaniałe widoki na przełom rzeki.

• Trzy Korony z Krościenka nad Dunajcem: Klasyczna pętla prowadząca na najwyższy szczyt Pienin Właściwych.

• Trzy Korony ze Sromowiec Niżnych: Alternatywna pętla startująca z serca wsi, często wybierana przez turystów szukających stromych podejść, w tym przez Wąwóz Szopczański.

Oznakowane szlaki piesze po polskiej stronie

Dla osób planujących samodzielne komponowanie tras, Pieniński Park Narodowy przygotował precyzyjnie oznaczone odcinki. Czasy przejść są orientacyjne i zależą od kondycji turysty.

• Szlak żółty: Krościenko Rynek – Bajków Groń – Przełęcz Szopka (czas przejścia ok. 1 godz. 45 min) – Sromowce Niżne (łącznie ok. 2 godz. 45 min). To popularna trasa łącząca dwie główne miejscowości turystyczne.

• Szlak zielony:

  • Sromowce Niżne – polana Kosarzyska (ok. 1 godz. 30 min).

  • Krościenko Rynek – Kras – Przełęcz Sosnów (ok. 1 godz.).

  • Krościenko Rynek – polana Burzana (1 godz.) – Czertezik (łącznie 1 godz. 15 min).

  • Czorsztyn – zamek Czorsztyn (bardzo krótki odcinek, ok. 15 min).

• Szlak czerwony: Przystań flisacka Sromowce Wyżne Kąty – Trzy Kopce (ok. 1 godz. 15 min).

Wyprawy na słowacką stronę (PIENAP)

Pieniny nie kończą się na granicy. Słowacka część gór oferuje równie spektakularne widoki i ciekawe trasy edukacyjne.

Droga Pienińska (Szlak Czerwony) To jedna z najważniejszych arterii turystycznych regionu. Prowadzi ze Szczawnicy (przystań/pawilon wejściowy PPN) do przejścia granicznego, a następnie wzdłuż Dunajca przez Leśnicki potok do Czerwonego Klasztoru (Červený Klastor).

• Dalszy przebieg szlaku czerwonego na Słowacji: Červený Klastor – Cerla (3 godz.) – Plasna (4 godz.) – Veľký Lipnik (5 godz.).

Pozostałe szlaki słowackie:

• Szlak niebieski: Pętla widokowa: Leśnicki potok – pawilon wejściowy PIENAP – Lesnica centrum (30 min) – Vyhliadka (1 godz.) – Cerla (1 godz. 30 min) – Červený Klastor (2 godz.).

• Szlak żółty: Łącznik Huta – Vyhliadka (ok. 45 min).

• Szlak zielony: Malownicza trasa przez skały: Lesnica – Plasna (1 godz.) – Haligovske skaly – Haligovce (1 godz. 45 min).

Turystyka rowerowa 

Pieniny to nie tylko piesze wędrówki. Region jest przyjazny rowerzystom, choć ze względu na ukształtowanie terenu i ochronę przyrody, ruch rowerowy jest skanalizowany na wyznaczonych trasach.

1. Szlak czerwony (Droga Pienińska): Najpopularniejsza trasa rowerowa o długości 10,5 km, prowadząca ze Szczawnicy (pawilon PPN) przez przejście graniczne i Leśnicki potok aż do Czerwonego Klasztoru na Słowacji. Jest to trasa łatwa i niezwykle widokowa.

2. Szlak zielony: Krótki, 2,5-kilometrowy odcinek dla rowerzystów górskich: Krościenko (ul. św. Kingi, brama PPN) – kapliczka św. Kingi – Zawiesy – Kras (do odejścia ścieżki pieszej na Sokolicę).

Pieniński Park Narodowy nie pobiera opłat za wstęp.

W Pienińskim Parku Narodowym opłaty pobierane są za udostępnienie niektórych obiektów i obszarów, tj.:

• Spływ Dunajcem - łodzie flisackie  - spływ Przełomem Dunajca na terenie Pienińskiego Parku Narodowego może odbywać się od 1 kwietnia do 31 października.
• Spływ Dunajcem - kajaki i pontony - spływ Przełomem Dunajca na terenie Pienińskiego Parku Narodowego może odbywać się od 1 kwietnia do 31 października.
• Trzy Korony i Sokolica - opłaty pobierane są w okresie od 1 kwietnia do 15 listopada. Bilet (paragon) wykupiony na Trzech Koronach jest ważny w tym samym dniu na Sokolicy i odwrotnie. Nie uprawnia do wejścia na szczyt bez kolejki. W okresie od 16 listopada do 31 marca nie pobiera się opłat.
• Zamek Czorsztyn - bilety na Zamek Czorsztyn do nabycia w nowym punkcie kasowym przy wejściu do zamku.
• Wystawa przyrodnicza w Krościenku