Kapliczka św. Kingi w Krościenku nad Dunajcem

Kapliczka św. Kingi w Krościenku nad Dunajcem to jeden z najbardziej tajemniczych i malowniczych obiektów sakralnych, jakie skrywają w sobie polskie góry. Ten niewielki, ale pełen historii zabytek, stał się nieodłącznym elementem krajobrazu Pienińskiego Parku Narodowego, przyciągając zarówno pielgrzymów, jak i turystów wędrujących po górskich szlakach. Usytuowana w cieniu drzew, stanowi miejsce zadumy i przypomina o dawnych legendach, które od wieków krążą wśród miejscowej ludności. Jest to punkt obowiązkowy dla każdego, kto odwiedza Krościenko nad Dunajcem i pragnie zgłębić duchowe dziedzictwo tego regionu.

Lokalizacja i otoczenie przyrodnicze

Obiekt ten położony jest w niezwykle urokliwym miejscu, w samym sercu pasma górskiego Pieniny. Kapliczkę odnajdziemy, podążając zielonym szlakiem turystycznym, który bierze swój początek w centrum Krościenka i prowadzi w kierunku Przełęczy Sosnów, a dalej, poprzez Sokolą Perć, na szczyt słynnej Sokolicy. Budowla została wzniesiona na solidnej, kamiennej podmurówce, co zapewnia jej stabilność na górskim zboczu. Znajduje się ona poniżej doliny Pod Ociemne, w bezpośrednim sąsiedztwie Ociemnego Potoku, którego szum dodaje temu miejscu specyficznego, kojącego klimatu.

Historia i architektura zabytku

Kapliczka św. Kingi jest obiektem starym, a dokładna data jej wybudowania ginie w mrokach dziejów i nie jest znana współczesnym historykom. Pewne jest jednak, że jej istnienie zostało odnotowane na mapach pochodzących z początku XIX wieku, co świadczy o jej długiej obecności w świadomości mieszkańców i przyjezdnych. Na przestrzeni lat budowla była poddawana renowacjom, z których najważniejsze miały miejsce w 1905 oraz 1949 roku, co pozwoliło jej przetrwać do czasów dzisiejszych w dobrym stanie. Na czołowej ścianie kapliczki widnieje wymowny napis: „Na chwałę Bogu, pomyślność ludu, opamiętanie wrogów”, który stanowi swego rodzaju przesłanie fundatorów dla przyszłych pokoleń.

Wnętrze kapliczki kryje w sobie unikalne pamiątki przeszłości. Znajdują się tam wiersze autorstwa Gorzkowskiego, pochodzące z około 1900 roku, które są świadectwem lokalnej twórczości i pobożności. Całość założenia architektonicznego doskonale wpisuje się w surowy, a zarazem piękny krajobraz Pienin, stanowiąc harmonijne połączenie dzieła rąk ludzkich z naturą.

Legenda o ucieczce świętej Kingi

Miejsce posadowienia kapliczki nie jest przypadkowe i wiąże się z jedną z najważniejszych legend regionu. Według podań ludowych, to właśnie w tym miejscu święta Kinga, uciekając wraz z zakonnicami przed nawałą Tatarów, przebyła rzekę Dunajec, by znaleźć bezpieczne schronienie w swojej kryjówce na Zamku Pienińskim. Opowieść ta jest żywa w tradycji ustnej i dodaje miejscu aury świętości.

Jak pisał Szczęsny Morawski w 1863 roku, opisując to cudowne wydarzenie: „A u stóp Pienin, zaraz na brzegu Dunajca wysiadłszy, gdy stąpiła na wielki kamień, opoka twarda zmiękła i pozostał ślad stopy jej wyraźnie wyciśnięty, a spod kamienia, na którym gorzko zapłakała, wytrysło źródełko gorzkawej wody”. Kamień z odciśniętą stopą świętej stał się relikwią i został później przewieziony do klasztoru w mieście Stary Sącz, gdzie Kinga założyła klasztor klarysek.

Tajemnica cudownego źródełka

Z legendą o świętej Kindze nierozerwalnie związana jest historia cudownego źródełka, które miało wytrysnąć w miejscu jej płaczu. Woda z tego źródła słynęła z niezwykłych właściwości leczniczych – wierzono, że skutecznie leczy ona wszelkie choroby oczu, przywracając wzrok i ulgę cierpiącym. Niestety, dziś po źródełku nie ma już śladu.

Według miejscowych podań, źródło wyschło na skutek profanacji. Miał się jej dopuścić włoski robotnik, który pracował przy budowie gościńca prowadzącego do drewnianego mostu. Most ten znajdował się dawniej przy Zawiesach i łączył brzegi rzeki, umożliwiając przeprawę na drodze prowadzącej z Krościenka do miejscowości Szczawnica. Zbezczeszczenie świętego miejsca spowodowało zanik wody, pozostawiając jedynie legendę o jej uzdrawiającej mocy.

Szlak turystyczny i dostępność

Dotarcie do kapliczki nie stanowi dużego wyzwania nawet dla mniej wprawnych turystów. Czas dojścia od rynku w Krościenku do samego obiektu zajmuje około 20 minut spokojnego marszu. Jest to pierwszy etap popularnej wycieczki górskiej.

Dalszy przebieg zielonego szlaku prezentuje się następująco:

• Krościenko nad Dunajcem (start)
• Kapliczka św. Kingi
• Zawiesy
• Kras
• Mały Sosnów
• Przełęcz Sosnów

Z Przełęczy Sosnów turyści mogą kontynuować wędrówkę na szczyt Sokolicy. Całkowity czas przejścia z Krościenka na Sokolicę szacowany jest na około 1 godzinę i 40 minut podejścia, natomiast droga powrotna w dół zajmuje około 1 godziny i 20 minut. Trasa ta oferuje niezapomniane widoki i jest doskonałą propozycją na aktywny wypoczynek w Pieninach.