Aleja Podróżników, Odkrywców i Zdobywców

Aleja Podróżników, Odkrywców i Zdobywców to unikalna inicjatywa, która wzbogaca kulturalną i edukacyjną mapę jednego z najpopularniejszych uzdrowisk w południowej Polsce. To miejsce, gdzie historia wielkich wypraw splata się z pięknem pienińskiej przyrody, tworząc przestrzeń do refleksji nad ludzką ciekawością świata i odwagą w pokonywaniu barier. Usytuowana w malowniczej scenerii, stała się ważnym punktem spacerowym dla turystów odwiedzających miasto Szczawnica, oferując nie tylko wypoczynek, ale także lekcję geografii i historii w plenerze.

Lokalizacja i charakterystyka miejsca

Atrakcja ta znajduje się w jednym z najbardziej urokliwych zakątków kurortu, ciągnąc się wzdłuż malowniczego potoku Grajcarek. Jest to obszar tętniący życiem, położony bezpośrednio przy popularnej ścieżce pieszo-rowerowej, która łączy centrum uzdrowiska z granicą państwa i Drogą Pienińską. Szum wody, bliskość gór oraz zadbana zieleń tworzą idealne tło dla upamiętnienia osób, które swoje życie poświęciły odkrywaniu nieznanych lądów. Każdy element alei został starannie przemyślany – ku pamięci uhonorowanego podróżnika sadzone jest żywe drzewko, które symbolizuje wzrost, trwałość i życie. Tuż obok rośliny ustawiany jest pamiątkowy głaz. Do kamienia przytwierdzona jest estetyczna tabliczka, na której spacerowicze mogą zobaczyć wizerunek danego bohatera oraz zapoznać się z krótką notką biograficzną, opisującą jego najważniejsze osiągnięcia i wyprawy.

Geneza powstania i inicjatorzy

Pomysł stworzenia tego wyjątkowego panteonu podróżników narodził się z inicjatywy pasjonatów zrzeszonych w organizacji Klub Podróżników Śródmieście, która swoją siedzibę ma w mieście Kraków. Celem tego przedsięwzięcia jest trwała gloryfikacja i przypominanie społeczeństwu o wybitnych Polakach, którzy swoimi dokonaniami wpisali się w światową historię eksploracji. Co istotne, aleja nie jest zamkniętym projektem, a o wyborze kolejnych postaci decydują sami odbiorcy. Wyboru najważniejszych polskich podróżników, zarówno tych współczesnych, jak i tych, którzy już odeszli, dokonują internauci w drodze głosowania. Dzięki temu aleja żyje i rozwija się zgodnie z pamięcią i uznaniem społecznym.

Uroczysta inauguracja i postać Tony'ego Halika

Oficjalne otwarcie alei miało miejsce w szczególnych okolicznościach, co nadało wydarzeniu wysoką rangę. Dnia 17 sierpnia 2013 roku, w ramach hucznych obchodów 120-lecia założenia pienińskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego (PTTK), odbyła się pierwsza uroczystość. Tego dnia odsłonięto kamień poświęcony legendzie polskiego dziennikarstwa podróżniczego – Toniemu Halikowi. Był on nie tylko podróżnikiem, ale także operatorem filmowym, fotografem i autorem programów, które wychowały całe pokolenia odkrywców. Rangę wydarzenia podniosła obecność gościa honorowego – w uroczystości wzięła udział Elżbieta Dzikowska, wieloletnia partnerka życiowa i towarzyszka podróży Halika, która wspólnie z nim przemierzała świat. Posadzenie pierwszego drzewka stało się symbolicznym kamieniem węgielnym pod dalszy rozwój tej inicjatywy.

Uhonorowani odkrywcy i badacze

Do chwili obecnej w alei upamiętniono szereg wybitnych postaci, których życiorysy mogłyby posłużyć za scenariusz niejednego filmu przygodowego. Wśród wyróżnionych znaleźli się ludzie o różnorodnych specjalizacjach, których łączyła pasja do poznawania świata. Spacerując aleją, można natknąć się na tablice poświęcone następującym osobistościom:

• Kazimierz Nowak – postać niezwykła, podróżnik, który w latach 1931–1936 dokonał rzeczy niemożliwej jak na tamte czasy. Przebył on samotnie kontynent afrykański z północy na południe i z powrotem, poruszając się głównie rowerem, a także pieszo, konno i czółnem. Jego reportaże stanowią bezcenne źródło wiedzy o Afryce lat 30. XX wieku.
• Olgierd Budrewicz – znany dziennikarz, varsavianista i niestrudzony podróżnik, który w trakcie swojego życia dotarł do ponad 160 krajów. Jego barwne reportaże i książki przybliżały Polakom egzotyczne kultury w czasach, gdy podróżowanie było utrudnione.
• Bronisław Malinowski – światowej sławy naukowiec, którego badania zrewolucjonizowały antropologię społeczną. Jako podróżnik, etnolog i socjolog prowadził pionierskie badania terenowe, spędzając wiele czasu wśród tubylczych ludów na terenie Australii i Oceanii (m.in. na Wyspach Trobrianda) oraz w Afryce Południowej.
• Arkady Fiedler – prozaik, reportażysta i przyrodnik, autor 32 książek, które zostały przetłumaczone na wiele języków. Jego plastyczne opisy przyrody, krajów oraz spotkanych ludzi, powstałe podczas 30 wielkich podróży, rozbudzały wyobraźnię czytelników i zachęcały do marzeń o dalekich lądach.

Edukacja i turystyka w sercu gór

Dla osób odwiedzających Pieniny, przejście tym traktem to doskonała okazja do połączenia aktywności fizycznej z edukacją. Tablice informacyjne są zredagowane w sposób przystępny, co sprawia, że z historią polskich odkrywców chętnie zapoznają się zarówno dorośli, jak i dzieci. Lokalizacja przy ścieżce rowerowej sprawia, że jest to popularny przystanek podczas wycieczek jednośladami wzdłuż potoku. Inicjatywa ta stale przypomina, że ciekawość świata jest cechą narodową Polaków, a ich wkład w światową eksplorację jest niezaprzeczalny i wart upamiętnienia w tak pięknych okolicznościach przyrody.