Szlak Orlich Gniazd

Szlak Orlich Gniazd to niezwykle malowniczy szlak turystyczny w Polsce, położony w zachodniej części regionu. Przebiega on przez terytorium obecnych województw: małopolskiego i śląskiego (ściślej mówiąc, przez małopolską część, jaką obejmuje województwo śląskie). Szlak ten łączy ze sobą miasto Kraków oraz miejscowość Częstochowa, prowadząc poprzez większość tak zwanych orlich gniazd. Są to majestatyczne, średniowieczne zamki i warownie, które zostały wybudowane na potężnych skałach wapiennych, dochodzących nierzadko do trzydziestu metrów wysokości. Cała trasa oznaczona jest w terenie kolorem czerwonym i posiada całkowitą długość wynoszącą ponad sto sześćdziesiąt kilometrów. Warto wiedzieć, że bardzo podobną trasą biegnie również jurajski rowerowy szlak orlich gniazd.

Przebieg trasy Kraków-Częstochowa:

Podstawowe informacje o trasie

Początek tego urokliwego, krótszego odcinka wyznaczono w Krakowie, a ściślej mówiąc w rejonie miejscowości Prądnik Korzkiewski, tuż na skraju chronionego obszaru. Z kolei oficjalny koniec pełnej trasy znajduje się w mieście Częstochowa, chociaż fragment obejmujący park kończy się w osadzie Sułoszowa. Długość tego specyficznego odcinka wynosi kilkanaście kilometrów, a jego nawierzchnia jest w zdecydowanej większości utwardzona i asfaltowa, co znacząco ułatwia wędrówkę.

Przebieg szlaku czerwonego i najważniejsze etapy

Podróżując od strony południowej, trasa rozpoczyna się w Krakowie, a następnie mija Giebułtów i wchodzi w piękny, leśny teren. Dalej prowadzi przez Prądnik Korzkiewski, popularny Ojców, ciche Grodzisko, osadę Młynnik, docierając ostatecznie pod zamek w Pieskowej Skale oraz do Sułoszowej. W późniejszym etapie szlak kieruje się dalej na północ przez Rabsztyn, spokojne Klucze, Ogrodzieniec i kończy swój bieg u bram Częstochowy.

Będąc na tym terenie, szlak biegnie urokliwym dnem doliny wyrzeźbionej przez naturę, znanej powszechnie jako Dolina Prądnika. Należy zauważyć, że na odcinku od wielkiej formacji skalnej zwanej Brama Krakowska aż do Grodziska podąża on wspólnie z innym, szlakiem oznaczonym kolorem niebieskim. Wchodzi on na ten zalesiony obszar od strony południowo-wschodniej.

Ciekawe obiekty i naturalne atrakcje w okolicy

Na opisywanym fragmencie można podziwiać wiele interesujących miejsc. Wśród nich na szczególną uwagę zasługuje ukryta w zieleni chata pustelnika wzniesiona w skałce Sukiennice. Nieopodal znajduje się owiane legendą Źródło Miłości oraz krystalicznie czyste Źródło św. Jana. Spacerując, warto również zwrócić uwagę na okazałą willę pod koroną, bardzo izolowaną i smukłą skałkę noszącą nazwę Igła Deotymy oraz pobliską plantację unikalnej brzozy ojcowskiej. Podążając przed siebie, dotrzemy do historycznej budowli, jaką jest zamek w Ojcowie, wybudowany jeszcze za czasów króla Kazimierza. Kolejnym przystankiem jest wyjątkowa, zabytkowa kaplica "Na Wodzie", a na pobliskiej skale długiej wznosi się kościół oraz pustelnia bł. Salomei. Najbardziej symbolicznymi elementami krajobrazu są potężna Maczuga Herkulesa oraz imponujący zamek w Pieskowej Skale. Pomiędzy Ojcowem a wspomnianą Pieskową Skałą zachowały się także stare zabudowania kilku dawnych młynów, pochodzących jeszcze z końca dziewiętnastego wieku.

Historia powstania trasy i jej pomysłodawcy

Pierwotnie szlak stanowił bardzo przemyślaną organizację licznych, wojskowych obiektów obronnych. Te imponujące warownie zbudowano głównie z pozyskanego lokalnie wapienia na przełomie czternastego wieku. Po wielu stuleciach, pomysł wytyczenia rekreacyjnej ścieżki wiodącej przez te niezwykłe wzniesienia zaproponował w 1927 roku w czasopiśmie "Ziemia" Stanisław Leszczycki. Trzy lata później, w 1930 roku wyznaczono jej historyczny bieg, który obfitował w niesamowite walory krajobrazowe. Niestety, ponieważ znaki nie były wcale konserwowane ani odnawiane, bardzo szybko przestały być widoczne dla pieszych.

Projekt nowego szlaku ogłosił ponownie w 1948 roku znany i ceniony turysta, Kazimierz Sosnowski. Faktyczne wyznaczenie nowej wersji nastąpiło niedługo potem, mianowicie w 1950 roku, głównie dzięki środkom pozyskanym z ówczesnego ministerstwa komunikacji. Trasa ta była od tamtego czasu jeszcze wielokrotnie zmieniana i nieznacznie korygowana, aby optymalnie poprowadzić wędrowców przez najbardziej zachwycające tereny skalistej wyżyny.

Tradycyjne obiekty, warownie i zamki na szlaku

Podążając w kierunku od Krakowa w stronę Częstochowy, turyści mają okazję zwiedzić lub chociaż zobaczyć z bliska następujące zamki oraz malownicze ruiny zamków:

• Korzkiew – starannie odrestaurowany zamek.
• Ojców – zachowane ruiny dawnego zamku królewskiego na złotej górze.
• Sułoszowa – dumnie prezentujący się zamek królewski w Pieskowej Skale.
• Rabsztyn – górujące nad okolicą ruiny zamku.
• Bydlin – skryte w lesie ruiny zamku.
• Smoleń – imponujące ruiny zamku ze smukłą wieżą.
• Pilica – pozostałości dawnych zabudowań obronnych.
• Podzamcze – słynne ruiny zamku Ogrodzieniec.
• Morsko – intrygujące ruiny zamku Bąkowiec.
• Bobolice – kompleksowo odbudowany zamek królewski.
• Mirów – romantyczne ruiny zamku.
• Olsztyn – górujące nad okolicą ruiny zamku królewskiego.

Co więcej, niektóre z przewodników oraz nowsze źródła na tej długiej trasie umieszczają powszechnie również inne, zapierające dech w piersiach budowle. Zaliczyć można do nich miejscowość Rudno i ruiny zamku Tenczyn, wieś Babice chroniącą ruiny zamku biskupów krakowskich Lipowiec, a na dalszym odcinku ruiny w Siewierzu, masywny zamek królewski w Będzinie oraz najwspanialszy ze wszystkich Zamek Królewski na Wawelu znajdujący się w historycznym centrum Krakowa.