Źródło Miłości w Ojcowie

Źródło Miłości w Ojcowie to urokliwe i pełne tajemniczości miejsce, które na stałe wpisało się w trasę zwiedzania najpiękniejszych zakątków Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Ten niezwykle wydajny wypływ wód podziemnych zlokalizowany jest w samym sercu zachwycającego kanionu, jakim jest Dolina Prądnika. Cały ten cenny przyrodniczo i historycznie obszar leży w ścisłych granicach najmniejszego w naszym kraju rezerwatu przyrody, którym jest Ojcowski Park Narodowy. Dokładniej rzecz ujmując, źródło to odnajdziemy spacerując główną drogą turystyczną, tuż poniżej majestatycznej formacji skalnej zwanej w przewodnikach jako Brama Krakowska (Dolina Prądnika) oraz charakterystycznej, obszernej pieczary, którą jest Jaskinia Krowia. Od strony hydrologicznej, to właśnie ten ciek wodny naturalnie odwadnia rozległy, ukryty obszar zalesionych dolinek bocznych ciągnących się bezpośrednio za wapiennymi filarami Bramy Krakowskiej.

Zaskakująca historia i zmiana lokalizacji

Historia tego z pozoru niewielkiego, urokliwego strumienia skrywa bardzo ciekawe fakty, świadczące o silnej ingerencji człowieka w tutejszy krajobraz. Przed laty, w swoim całkowicie pierwotnym i nienaruszonym stanie, woda naturalnie wypływała bezpośrednio spod ziemi tuż przy lewym, potężnym bloku skalnym tworzącym kolumnę Bramy Krakowskiej. Sytuacja ta uległa drastycznej zmianie w dynamicznym okresie dwudziestolecia międzywojennego. Wówczas to wyjątkowo czystą wodę z tego właśnie ujęcia zaczęła na skalę przemysłową pobierać i butelkować lokalna wytwórnia wód mineralnych. Aby zoptymalizować proces wydobycia, zakład ten dokonał głębokiego przekopu i sztucznie przesunął pierwotne ujęcie wody w dół zbocza, bliżej traktu komunikacyjnego.

Kres tej działalności nastąpił po II wojnie światowej, kiedy to podjęto kroki zmierzające do ochrony ojcowskiej przyrody. Wspomniana wytwórnia wód mineralnych została ostatecznie zlikwidowana około 1960 roku. Po tym wydarzeniu nowo powstały wypływ nie wrócił już do swojego naturalnego biegu, lecz został trwale i estetycznie obudowany dla wygody coraz liczniej przybywających turystów. Z tego właśnie, czysto historycznego powodu, na oficjalnej tablicy informacyjnej zainstalowanej przez dyrekcję parku tuż przy ujęciu wody, umieszczony jest precyzyjny, dwuczłonowy napis: "Źródło Miłości wtórne", co stanowi ukłon w stronę prawdy o pochodzeniu tego zjawiska.

Skąd wzięła się romantyczna nazwa?

Wielu turystów, zachwyconych magią tego miejsca, zastanawia się nad etymologią tak chwytliwej, pobudzającej wyobraźnię nazwy. Wbrew pozorom i krążącym szeptem miejscowym anegdotom, miano to nie wywodzi się z żadnej starodawnej, ludowej legendy o nieszczęśliwych kochankach, jak to często bywa w przypadku górskich atrakcji. Nazwa "Źródło Miłości" jest w rzeczywistości wytworem stosunkowo nowym. Została ona wymyślona i zręcznie rozpropagowana już w XX wieku przez zaradnych, lokalnych przewodników. Ich celem było podniesienie atrakcyjności tego punktu podczas rutynowego oprowadzania licznych grup turystów po urokliwych i zacienionych ścieżkach, jakie oferuje Ojców. Taki prosty zabieg marketingowy sprawił, że strumyk ten do dziś przyciąga zakochane pary pragnące skosztować "cudownej" wody, wierząc, że przyniesie im ona szczęście i trwałość uczuć.

Właściwości fizykochemiczne i unikalna fauna

Od strony ściśle hydrologicznej mamy do czynienia z tak zwanym źródłem grawitacyjnym, swobodnie wypływającym na powierzchnię. Zlokalizowane jest ono na wysokości 308 metrów nad poziomem morza. Charakteryzuje się zmienną, lecz stabilną wydajnością rzędu od 0,7 do około 2 litrów na sekundę, w zależności od pory roku i ilości opadów zasilających podziemny zbiornik krasowy. Krystalicznie czysta woda jest wyjątkowo orzeźwiająca, a jej temperatura utrzymuje się na stałym, dość niskim poziomie wynoszącym dokładnie 9,2 °C, co sprawia, że latem przynosi turystom ogromną ulgę, a zimą nie zamarza. Pomiary fizykochemiczne wskazują, że mineralizacja tego strumienia wynosi około 400 mg na litr, a woda ma bardzo łagodny w smaku, lekko zasadowy odczyn wynoszący 7,3 pH.

Kierując wzrok do wnętrza zbiornika z rześką wodą, trudno dostrzec bujne życie roślinne – brak tu wyższych form roślinności wodnej ze względu na całkowite zacienienie i niską temperaturę. Niemniej jednak, pod mikroskopem dno tętni życiem jednokomórkowych glonów, zwłaszcza licznych kolonii okrzemek. Prawdziwym skarbem tego zimnego środowiska jest jednak fascynujący świat fauny. W chłodnych, bystrych wodach źródła na stałe żyje i doskonale się rozmnaża bardzo rzadki, ślepy skorupiak, nazywany w systematyce jako studniczek tatrzański (łac. Niphargus tatrensis). Jest to drobny, całkowicie pozbawiony pigmentu bezkręgowiec, stanowiący cenny element fauny wód podziemnych, którego obecność jest niepodważalnym dowodem na doskonałą czystość tutejszego środowiska.