Ratusz w Jeleniej Górze
A/5042/624/J z 3.04.1980 i z 31.12.1997
Ratusz w Jeleniej Górze to jeden z najważniejszych i najbardziej charakterystycznych zabytków stolicy Karkonoszy. Usytuowany w centralnym punkcie Placu Ratuszowego, stanowi serce historycznego układu urbanistycznego miasta. Ten barokowo-klasycystyczny gmach, będący siedzibą władz miejskich, jest nie tylko symbolem samorządności, ale także niemym świadkiem burzliwych dziejów regionu. Dla turystów odwiedzających miasto Jelenia Góra, Ratusz jest obowiązkowym punktem programu zwiedzania, zachwycając swoją elegancją, detalami architektonicznymi oraz unikalnym połączeniem z dawnymi kramami kupieckimi.
Historia powstania i architektura
Pierwotny ratusz, wzniesiony prawdopodobnie w XIV wieku, był budowlą drewnianą, która wielokrotnie padała ofiarą pożarów trawiących miasto. Obecny murowany gmach powstał w latach 1744–1749, po tym jak poprzednia siedziba rady miejskiej zawaliła się w wyniku katastrofy budowlanej. Projekt nowego ratusza powierzono architektowi C.G. Hedemannowi, który nadał mu formę typową dla barokowego klasycyzmu. Budynek jest trzykondygnacyjny, zwieńczony mansardowym dachem oraz smukłą wieżą z zegarem, hełmem i galeryjką. Nad głównym wejściem widnieje łacińska inskrypcja "Urbem animumque regat" ("Miastem i duchem niech rządzi"), która przypomina o moralnych obowiązkach włodarzy. W latach międzywojennych wnętrza ratusza przeszły gruntowną modernizację, a w latach 70. XX wieku odnowiono elewację, przywracając jej dawny blask.
Siedem Domów – unikalny aneks
Ciekawostką architektoniczną, wyróżniającą jeleniogórski ratusz na tle innych dolnośląskich magistratów, jest przylegający do niego zespół kamieniczek zwany "Siedmioma Domami". Te wąskie, urokliwe budynki powstały w miejscu dawnych ław chlebowych i mięsnych, gdzie w średniowieczu odbywał się handel. Z czasem drewniane kramy zastąpiono murowanymi domami, które włączono w kompleks ratuszowy. Dziś stanowią one malownicze tło dla placu, jakim jest jeleniogórski rynek, i mieszczą w sobie punkty usługowe oraz instytucje. To rozwiązanie urbanistyczne jest rzadkością i dodaje całemu założeniu niezwykłego kolorytu.
Wnętrza i funkcje
Choć Ratusz jest budynkiem użyteczności publicznej i na co dzień służy urzędnikom oraz mieszkańcom, jego wnętrza kryją wiele historycznych detali. Najważniejszym pomieszczeniem jest Sala Rajców, zdobiona boazerią i herbami miasta, gdzie odbywają się sesje rady miejskiej oraz uroczystości państwowe. W holu głównym można zobaczyć tablice pamiątkowe poświęcone ważnym wydarzeniom z życia miasta. W podziemiach ratusza zachowały się fragmenty dawnych piwnic, które niegdyś służyły jako magazyny kupieckie.
Otoczenie Ratusza – serce miasta
Ratusz nie istnieje w próżni – jest integralną częścią rynku, który tętni życiem o każdej porze roku. Tuż obok południowej ściany magistratu stoi barokowa fontanna Neptuna, będąca symbolem dawnych kontaktów handlowych jeleniogórskich kupców z zamorskimi krajami. W pobliżu znajduje się także zabytkowy tramwaj, pełniący funkcję kiosku z pamiątkami, przypominający o tramwajowej przeszłości miasta. Spacerując wokół ratusza, warto zwrócić uwagę na otaczające plac kamienice z podcieniami, które tworzą niepowtarzalny klimat.
Punkt wyjścia do dalszego zwiedzania
Wizyta w ratuszu to doskonały wstęp do eksploracji dalszych zakątków Jeleniej Góry. Zaledwie kilka minut spaceru dzieli nas od pozostałości murów obronnych, takich jak Baszta i Brama Wojanowska. Dla miłośników sakraliów, w pobliżu wznosi się monumentalna Bazylika pw. śś. Erazma i Pankracego. Zmotoryzowani turyści mogą stąd łatwo wyruszyć do dzielnicy uzdrowiskowej, gdzie czeka Uzdrowisko Cieplice, lub udać się na szlaki w pobliskie Karkonosze. Dla osób planujących dłuższą wycieczkę, Ratusz może być jednym z przystanków na trasie obejmującej również stolicę Dolnego Śląska – miasto Wrocław.
Inne obiekty znajdujące się w:
Kotlina Jeleniogórska
- Aquapark "Sandra" w Karpaczu
- Aquapark Termy Cieplickie
- Bazylika pw. śś. Erazma i Pankracego w Jeleniej Górze
- Dom Kata w Kowarach
- Dom modlitwy z Rząśnika w Łomnicy
- Dom Zdrojowy I w Cieplicach
- Dwór Dom Wdowy w Łomnicy
- Góra Grodna (506 m n.p.m.)
- Góra Witosza (484 m n.p.m.)
- Góry Sokole
- Grota kuta w skale w Bukowcu
- Huta Szkła Kryształowego "Julia" w Piechowicach
- Jaskinia Pustelnia w Witoszy
- Jaskinia Skalna Komora
- Jaskinia Ucho Igielne
- Karkonoski Park Ducha Gór "Gigantei" w Piechowicach
- Klasztor Ojców Franciszkanów w Kowarach
- Kościół pw. Imienia Najświętszej Maryi Panny w Kowarach
- Kościół pw. św. Jana Chrzciciela w Jeleniej Górze-Cieplicach
- Krzyżna Góra (654 m n.p.m.)
- Krzyżowa Góra (445 m n.p.m.)
- Miasteczko "Western City" w Ścięgnach koło Karpacza
- Muzeum Przyrodnicze w Jeleniej Górze
- Pałac Miłków
- Pałac na Wodzie w Staniszowie
- Pałac Paulinum w Jeleniej Górze
- Pałac Schaffgotschów w Cieplicach (Jelenia Góra)
- Pałac w Bukowcu
- Pałac w Ciszycy
- Pałac w Kowarach
- Pałac w Łomnicy
- Pałac w Mysłakowicach
- Pałac w Pakoszowie
- Pałac w Staniszowie
- Pałac w Wojanowie
- Pałace i parki krajobrazowe Kotliny Jeleniogórskiej
- Pałacowa Bawialnia w Kowarach
- Park krajobrazowy w Bukowcu
- Park krajobrazowy w Staniszowie
- Park Miniatur Zabytków Dolnego Śląska w Kowarach
- Park Norweski w w Cieplicach Śląskich-Zdroju
- Park pałacowy w Łomnicy
- Park pałacowy w Wojanowie
- Park Zdrojowy w Cieplicach Śląskich-Zdroju
- Punkt widokowy na Góry Sokole w Karpnikach
- Ratusz w Jeleniej Górze
- Ratusz w Kowarach
- Ruiny zamku myśliwskego Georga von Hoyma w Ciszycy
- Schronisko PTTK "Szwajcarka"
- Sokolik (642 m n.p.m.)
- Sołtysia Góra w Kotlinie Jeleniogórskiej
- Starówka w Kowarach
- Stawy Podgórzyńskie
- Stawy w Sosnówce
- Time Gates w Jeleniej Górze
- Uzdrowisko Cieplice Śląskie-Zdrój
- Wieża widokowa (d. kościelna) w Radomierzu
- Wieża widokowa na Sołtysiej Górze w Cieplicach
- Wieża widokowa w Bukowcu
- Wieża widokowa w Maciejowej
- Zamek Księcia Henryka na Górze Grodna
- Zamek w Karpnikach
- Zbiornik wodny Sosnówka
- Zespół folwarczny w Łomnicy
Inne obiekty znajdujące się w:
Rynek jeleniogórski (Plac Ratuszowy)
- Fontanna Neptuna w Jeleniej Górze
- Ratusz w Jeleniej Górze
- Szczudlarz Jeleniogórski
Inne obiekty znajdujące się w:
Stare Miasto w Jeleniej Górze
- Baszta i Brama Wojanowska w Jeleniej Górze
- Bazylika pw. śś. Erazma i Pankracego w Jeleniej Górze
- Dawna łaźnia miejska w Jeleniej Górze
- Figura św. Jana Nepomucena w Jeleniej Górze
- Fontanna Neptuna w Jeleniej Górze
- Kaplica św. Anny w Jeleniej Górze
- Mury obronne w Jeleniej Górze
- Najstarsze domy w Jeleniej Górze
- Ratusz w Jeleniej Górze
- Rynek jeleniogórski (Plac Ratuszowy)
- Upamiętnienie nieistniejącej synagogi w Jeleniej Górze


