Pałace i parki krajobrazowe Kotliny Jeleniogórskiej

Pałace i parki krajobrazowe Kotliny Jeleniogórskiej stanowią unikatowy w skali europejskiej zespół rezydencjonalny, który w 2011 roku został oficjalnie uznany za pomnik historii. Ten zbiór jedenastu wyjątkowych założeń pałacowo-parkowych jest świadectwem niezwykłego rozkwitu architektury i sztuki ogrodowej, jaki miał miejsce w XIX wieku. Region ten, nazywany często Śląskim Elizjum, łączy w sobie wielokulturowe dziedzictwo oraz nieskażone piękno natury u podnóża gór, jakimi są Karkonosze. Dzięki romantycznej fascynacji krajobrazem, najwybitniejsi architekci tamtej epoki stworzyli tu spójną przestrzeń, w której monumentalne budowle harmonijnie współgrają z otaczającymi je parkami i osiami widokowymi skierowanymi na Śnieżkę.

Historia i geneza Śląskiego Elizjum

Dzieje tego regionu są nierozerwalnie związane z panowaniem różnych dynastii – od Piastów świdnicko-jaworskich, przez Habsburgów, aż po czasy pruskie. Prawdziwy przełom nastąpił jednak po 1742 roku, gdy region przeszedł w ręce Królestwa Prus. W XIX wieku na terenie, który obejmuje Kotlina Jeleniogórska, zapanowała moda na budowanie letnich rezydencji wśród europejskich elit. Członkowie pruskiej rodziny królewskiej oraz arystokracja zaczęli wznosić tu swoje posiadłości, zatrudniając takich mistrzów jak Karl Friedrich Schinkel czy Peter Joseph Lenné. Dzięki temu powstała niespotykana koncentracja zabytków, które przetrwały próbę czasu, a po latach zaniedbań w okresie powojennym, dziś znów zachwycają blaskiem dzięki starannej rewitalizacji.

Wyjątkowe rezydencje w Bukowcu i Jeleniej Górze

Zespół pałacowo-parkowy w Bukowcu uznawany jest za najwcześniejsze romantyczne założenie w kotlinie. Hrabia von Reden stworzył tam rozległy park krajobrazowy z licznymi stawami oraz architekturą ogrodową, taką jak herbaciarnia czy mauzoleum, z których rozpościera się widok na góry. Z kolei w samym mieście Jelenia Góra na szczególną uwagę zasługuje zespół pałacowo-parkowy „Paulinum”, ulokowany na zboczu Góry Krzyżowej, oraz monumentalny pałac Schaffgotschów w Cieplicach. Ten ostatni, wybudowany w stylu barokowym, posiada zachwycającą salę balową oraz starannie utrzymany park angielski, będący ulubionym miejscem spacerów kuracjuszy i turystów.

Karpniki i Ciszyca – miejsca pełne legend

Miejscowość Karpniki skrywa aż dwa obiekty wpisane na listę pomników historii. Pierwszym jest zespół pałacowo-parkowy powstały na fundamentach średniowiecznego zamku, przebudowany na neogotycką rezydencję dla księcia Wilhelma Pruskiego. Drugim jest willa „Dębowy Dwór” (Pałac "Dębowy"), otoczona naturalistycznym parkiem z egzotycznymi okazami roślin. Nieopodal, w miejscowości Kowary, znajduje się zespół pałacowo-parkowy w Ciszycy. Miejsce to kojarzone jest z romantyczną historią miłości księżniczki Elizy Radziwiłłówny i późniejszego cesarza Wilhelma I, a skromny klasycystyczny dwór u stóp wzgórza Radziwiłłówka emanuje spokojem i nostalgią.

Łomnica i Mysłakowice – królewskie dziedzictwo

W miejscowości Łomnica turyści mogą podziwiać zespół pałacowo-parkowy składający się z barokowego pałacu oraz późniejszego obiektu, jakim jest Dom Wdowy. Park rozciągający się w dolinie rzeki Bóbr został zaprojektowany z rozmachem przy udziale berlińskich architektów. Tuż obok, Gmina Mysłakowice szczyci się rezydencją króla Fryderyka Wilhelma III. Pałac ten, przebudowany przez Schinkla i Stülera, otacza jeden z największych i najpiękniejszych parków krajobrazowych w regionie, który do dziś stanowi doskonały przykład dziewiętnastowiecznej myśli planistycznej.

Rezydencje w Staniszowie i Wojanowie

Zespół pałacowo-parkowy w Staniszowie Górnym wyróżnia się położeniem wśród formacji skalnych góry Witosza, co nadaje mu niezwykle romantycznego charakteru. Z kolei Wojanów oferuje zwiedzającym widok na neogotycką budowlę z charakterystycznymi narożnymi wieżami, która niegdyś należała do księżnej Luizy Niderlandzkiej. W tej samej okolicy znajduje się również zespół pałacowo-gospodarczy w Wojanowie-Bobrowie, którego masywna wieża i styl nawiązujący do renesansu francuskiego dominują nad okoliczną skarpą. Wszystkie te obiekty tworzą unikatową, zbiorową kreację przestrzenną, która przyciąga rzesze miłośników historii, architektury i pięknych krajobrazów.

Pałace i parki krajobrazowe Kotliny Jeleniogórskiej zostały uznane za Pomnik Historii rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 20 września 2011 r. Pałace i parki krajobrazowe Kotliny Jeleniogórskiej są pomnikiem historii o charakterze nie obszarowym, ale zbiorczym - obejmującym jedenaście odrębnych XIX-wiecznych zespołów pałacowo-parkowych. Znajdują się one w południowej części kotliny, na terenie od Jeleniej Góry po Kowary (na południu) oraz Karpniki (na wschodzie).

Rezydencje Doliny Parków i Pałaców

• 

  Pałac Dębowy w Karpnikach

  Pałac Dębowy w Karpnikach to jedna z najbardziej tajemniczych i urokliwych rezydencji, jakie kryje w sobie Kotlina Jeleniogórska. Ten zabytkowy obiekt, położony nieco na uboczu, z dala od głównego traktu wsi Karpniki, stanowi doskonały przykład XIX-wiecznej architektury rezydencjonalnej. Usytuowany malowniczo u podnóża Gór Sokolich, pałac przez lata pozostawał w cieniu bardziej...

• 

  Pałac Paulinum w Jeleniej Górze

  Pałac Paulinum w Jeleniej Górze (niem. Paulinenhof) – zlokalizowany jest na obrzeżu Jeleniej Góry, tuż przy trasie wylotowej na Karpacz. Trzykondygnacyjny pałac wzniesiony został na wzgórzu na wschód od centrum Jeleniej Góry. Budowla z założeniem tarasowym, zaopatrzona jest w liczne wieżyczki, wykusze oraz loggie skierowaną ku zboczu i nieregularne porozmieszczane okna....

• 

  Pałac Schaffgotschów w Cieplicach (Jelenia Góra)

  Pałac Schaffgotschów w Cieplicach (Jelenia Góra) to jedna z najbardziej okazałych i najlepiej zachowanych rezydencji arystokratycznych na Dolnym Śląsku. Ten monumentalny obiekt, położony w sercu najstarszego polskiego kurortu, stanowi centralny punkt układu urbanistycznego dzielnicy uzdrowiskowej. Usytuowany pomiędzy Placem Piastowskim a malowniczym kompleksem, jakim jest Park Zdrojowy w Cieplicach Śląskich-Zdroju, pałac...

• 

  Pałac w Bukowcu

  Pałac w Bukowcu – zabytkowy pałac usytuowany we wsi Bukowiec w województwie dolnośląskim, w powiecie jeleniogórskim, w gminie Mysłakowice. Pałac usytuowany jest przy drodze z Bukowca do Krogulca. Jest budowlą trzykondygnacyjną, założoną na planie nieregularnego czworoboku, ze sklepionymi piwnicami w przyziemiu. W narożniku od południa i zachodu znajdują się dwa ryzality...

• 

  Pałac w Ciszycy

  Pałac w Ciszycy – pałac znajdujący się w Kowarach, w północno-wschodniej części Kotliny Jeleniogórskiej, położony u stóp wzgórza Ciszyca. Pałac w Ciszycy jest prostą, jednopiętrową budowlą, na planie prostokąta, krytą czterospadowym, mansardowym dachem ozdobionym facjatkami. Od północnego zachodu łączy się z nim jednopiętrowy budynek służbowy, na parterze murowany z górną kondygnacją...

• 

  Pałac w Łomnicy

  Pałac w Łomnicy to jeden z najważniejszych i najlepiej zachowanych zabytków Doliny Pałaców i Ogrodów, który zachwyca swoją barokową architekturą oraz burzliwą historią. Położony zaledwie pięć kilometrów od miasta Jelenia Góra, przy rozwidleniu dróg prowadzących do miejscowości Karpniki i Wojanów, stanowi obowiązkowy punkt na mapie każdego turysty odwiedzającego Dolny Śląsk....

• 

  Pałac w Mysłakowicach

  Pałac w Mysłakowicach (niem. Schloss Erdmannsdorf) – pochodzący z XVIII wieku pałac we wsi Mysłakowice w województwie dolnośląskim. Korpus pałacu założony na planie zbliżonym do prostokąta. Bryła pałacu urozmaicona ryzalitami, wykuszami. Obiekt przekryty płaskimi dachami. Elewacje gładko otynkowane, zwieńczone krenelażem z narożnymi wieżyczkami. W elewacji zachodniej oktagonalna wieża, po stronie południowo-zachodniej...

• 

  Pałac w Staniszowie

  Pałac w Staniszowie to jeden z najbardziej zachwycających obiektów rezydencjonalnych w województwie dolnośląskim, położony w malowniczej Kotlinie Jeleniogórskiej. Usytuowany w Gminie Podgórzyn, w powiecie karkonoskim, stanowi prawdziwą wizytówkę regionu znanego jako Dolina Pałaców i Ogrodów. Historia tego miejsca sięga średniowiecza, a jego mury pamiętają czasy świetności rodu von Reuss, wizyty...

• 

  Pałac w Wojanowie

  Pałac w Wojanowie to jeden z najbardziej rozpoznawalnych i zachwycających obiektów na mapie Dolnego Śląska. Ta neogotycka rezydencja, z charakterystycznymi narożnymi wieżami, położona jest w sercu malowniczej Kotliny Jeleniogórskiej, stanowiąc kluczowy punkt na szlaku słynnej Doliny Pałaców i Ogrodów. Otoczony romantycznym parkiem krajobrazowym, pałac jest nie tylko świadkiem wielowiekowej historii,...

• 

  Pałac w Wojanowie-Bobrowie

  Pałac w Wojanowie-Bobrowie, znany również jako pałac w Bobrowie, to jedna z najbardziej fascynujących, a zarazem bolesnych kart w rejestrze zabytków regionu. Ta imponująca budowla, zlokalizowana na wysokiej skarpie nad rzeką Bóbr, wznosi się na styku krain geograficznych: pasma Karkonosze, Gór Kaczawskich oraz malowniczych Rudaw Janowickich. Obiekt ten, choć obecnie znajduje...

• 

  Zamek w Karpnikach

  Zamek w Karpnikach to jedna z najbardziej malowniczych rezydencji na mapie Dolnego Śląska, stanowiąca prawdziwą perłę architektury w Kotlinie Jeleniogórskiej. Położony u stóp Gór Sokolich, nieopodal Rudaw Janowickich, zamek ten przez wieki był świadkiem historii pisanej przez najpotężniejsze rody Europy. Dziś, po gruntownej rewitalizacji, zaprasza gości jako luksusowy hotel i restauracja,...

Pałac Dębowy w Karpnikach

Karpniki

Pałac Paulinum w Jeleniej Górze

Jelenia Góra

Pałac Schaffgotschów w Cieplicach (Jelenia Góra)

Jelenia Góra

Pałac w Bukowcu

Bukowiec

Pałac w Ciszycy

Kowary

Pałac w Łomnicy

Łomnica

Pałac w Mysłakowicach

Mysłakowice

Pałac w Staniszowie

Staniszów

Pałac w Wojanowie

Wojanów

Pałac w Wojanowie-Bobrowie

Bobrów

Zamek w Karpnikach

Karpniki