Pałac w Pakoszowie
630/619 z 1 września 1959
Pałac w Pakoszowie to unikalny zabytkowy obiekt, położony w mieście Piechowice przy ulicy Zamkowej 3. Ten barokowy gmach usytuowany jest w malowniczej okolicy w pobliżu rzeki Kamiennej. Administracyjnie teren ten obejmuje województwo dolnośląskie. Budowla o bogatej, trzystuletniej historii wchodzi obecnie w skład chronionych zespołów parkowo-pałacowych zrzeszonych w fundacji Dolina Pałaców i Ogrodów. Z okien rezydencji roztacza się wspaniały widok na średniowieczny Zamek Chojnik oraz majestatyczne Karkonosze, ze szczególnym uwzględnieniem malowniczej scenerii masywu Szrenicy.
Historia i początki pałacowej zabudowy
Dokładna data wzniesienia pierwszych zabudowań w tym miejscu nie jest do końca znana. Wiadomo jednak, że teren ten należał dawniej do słynnego rodu Schaffgotschów. Gruntowna przebudowa i nadanie obiektowi formy reprezentacyjnego barokowego pałacu miało miejsce w 1725 roku. Inicjatorem tych zmian był Johann Martin Gottfried, ówczesny burmistrz sąsiedniego miasta Jelenia Góra. W 1741 roku, w wyniku ponownego zamążpójścia wdowy po burmistrzu, posiadłość przeszła w ręce Georga Friedricha Smitha. Następnie, w 1771 roku drogą mariaży majątek stał się własnością kupieckiej rodziny Hessów, w której rękach pozostawał nieprzerwanie aż do 1945 roku.
Pałac jako ośrodek przemysłu lniarskiego
Niezwykle interesującym aspektem historii tego miejsca jest połączenie funkcji luksusowej rezydencji z prężnie działającą manufakturą. W dawnych wiekach Kotlina Jeleniogórska słynęła z produkcji bardzo cienkiego płótna, zwanego woalem. Miejscowi kupcy tworzyli tak zwaną arystokrację kupiecką, określaną mianem panów woalu. Pałac w tamtym okresie funkcjonował jako znana bielarnia lnu, zwana oficjalnie Bielarnią Hessa. Na parterze budynku materiały były nasączane w kadziach, płukane, a następnie rozkładane na okolicznych łąkach do wyschnięcia. Wodę niezbędną do tych procesów czerpano bezpośrednio z rzeki Kamiennej na mocy specjalnego przywileju wodnego, nadanego certyfikatem przez króla pruskiego w 1777 roku.
Wyjątkowi goście i kulturalne serce regionu
Za czasów zarządzania majątkiem przez Heinricha i Erdmuthe Hessów, pałac stał się ważnym miejscem spotkań europejskich intelektualistów i artystów. Wyjątkowy klimat rezydencji docenił król pruski Fryderyk II Wielki, który gościł w tutejszych progach trzykrotnie w latach 1759, 1777 oraz 1785. Wśród wybitnych osobistości odwiedzających dwór znaleźli się również poeta Friedrich Gottlieb Klopstock, karkonoski malarz Sebastian Carl Christoph Reinhardt oraz John Quincy Adams, późniejszy prezydent Stanów Zjednoczonych Ameryki.
Architektura i unikalny wystrój wnętrz
Budowla została wzniesiona na planie prostokąta z bocznymi ryzalitami i nakryta dachem łamanym. Główna fasada jest jedenastoosiowa, a jej elegancję podkreślają kamienne obramowania okien oraz geometryczne gzymsy. Wnętrza budynku kryją prawdziwe skarby sztuki architektonicznej. W północnej części znajduje się wyjątkowy salonik z zachowanym kominkiem z piaskowca, wyłożony w całości osiemnastowiecznymi fajansowymi kaflami z holenderskiego Delftu. Ogromne wrażenie robi również sala balowa o powierzchni ponad stu metrów kwadratowych, której sufit zdobi okazały plafon ze scenami alegorycznymi. Pierwotne freski pędzla Johanna Franza Hoffmanna zostały drobiazgowo zrekonstruowane przez drezdeńskiego malarza Christopha Wetzela.
Współczesna renowacja i funkcje hotelowe
Jako następstwo II wojny światowej majątek został upaństwowiony. Obiekt pełnił później różne funkcje, służąc między innymi jako dom dziecka, a ostatecznie opustoszał. Przełom nastąpił w 2005 roku, kiedy to zrujnowany budynek wykupił Hagen Hartmann, wnuk ostatniej właścicielki, urodzony w mieście Wrocław. Przeprowadził on gruntowny remont, który z dumą uznaje się za jedną z najciekawszych renowacji w regionie w ciągu ostatnich dwudziestu lat. Uroczyste otwarcie odnowionego obiektu miało miejsce 1 kwietnia 2012 roku. Dziś mieści się tu ekskluzywny hotel z dziewiętnastoma pokojami, łączący nowoczesny design z klasyczną historią. Goście mają do dyspozycji elegancką restaurację, strefę wellness z basenem i suchą sauną oraz piętnastohektarowy park ze stawami. Docenieniem tych starań było przyznanie pałacowi prestiżowej nagrody Traveller's Choice Award w 2015 roku dla najlepszego małego hotelu w Polsce.
Inne obiekty znajdujące się w:
Kotlina Jeleniogórska
- Aquapark "Sandra" w Karpaczu
- Aquapark Termy Cieplickie
- Bazylika pw. śś. Erazma i Pankracego w Jeleniej Górze
- Dom Kata w Kowarach
- Dom modlitwy z Rząśnika w Łomnicy
- Dom Zdrojowy I w Cieplicach
- Dwór Dom Wdowy w Łomnicy
- Góra Grodna (506 m n.p.m.)
- Góra Witosza (484 m n.p.m.)
- Góry Sokole
- Grota kuta w skale w Bukowcu
- Huta Szkła Kryształowego "Julia" w Piechowicach
- Jaskinia Pustelnia w Witoszy
- Jaskinia Skalna Komora
- Jaskinia Ucho Igielne
- Karkonoski Park Ducha Gór "Gigantei" w Piechowicach
- Klasztor Ojców Franciszkanów w Kowarach
- Kościół pw. Imienia Najświętszej Maryi Panny w Kowarach
- Kościół pw. św. Jana Chrzciciela w Jeleniej Górze-Cieplicach
- Krzyżna Góra (654 m n.p.m.)
- Krzyżowa Góra (445 m n.p.m.)
- Miasteczko "Western City" w Ścięgnach koło Karpacza
- Muzeum Przyrodnicze w Jeleniej Górze
- Pałac Miejski (Smyrna) w Kowarach
- Pałac Miłków
- Pałac na Wodzie w Staniszowie
- Pałac Paulinum w Jeleniej Górze
- Pałac Schaffgotschów w Cieplicach (Jelenia Góra)
- Pałac w Bukowcu
- Pałac w Ciszycy
- Pałac w Łomnicy
- Pałac w Mysłakowicach
- Pałac w Pakoszowie
- Pałac w Staniszowie
- Pałac w Wojanowie
- Pałace i parki krajobrazowe Kotliny Jeleniogórskiej
- Pałacowa Bawialnia w Kowarach
- Park krajobrazowy w Bukowcu
- Park krajobrazowy w Staniszowie
- Park Miniatur Zabytków Dolnego Śląska w Kowarach
- Park Norweski w w Cieplicach Śląskich-Zdroju
- Park pałacowy w Łomnicy
- Park pałacowy w Wojanowie
- Park Zdrojowy w Cieplicach Śląskich-Zdroju
- Punkt widokowy na Góry Sokole w Karpnikach
- Ratusz w Jeleniej Górze
- Ratusz w Kowarach
- Ruiny zamku myśliwskego Georga von Hoyma w Ciszycy
- Schronisko PTTK "Szwajcarka"
- Sokolik (642 m n.p.m.)
- Sołtysia Góra w Kotlinie Jeleniogórskiej
- Starówka w Kowarach
- Stawy Podgórzyńskie
- Stawy w Sosnówce
- Time Gates w Jeleniej Górze
- Uzdrowisko Cieplice Śląskie-Zdrój
- Wieża widokowa (d. kościelna) w Radomierzu
- Wieża widokowa na Sołtysiej Górze w Cieplicach
- Wieża widokowa w Bukowcu
- Wieża widokowa w Maciejowej
- Zamek Księcia Henryka na Górze Grodna
- Zamek w Karpnikach
- Zbiornik wodny Sosnówka
- Zespół folwarczny w Łomnicy


