Zamek Chojnik

Zamek Chojnik usytuowany na szczycie góry Chojnik w Karkonoszach, nieopodal Jeleniej Góry - Sobieszowa. Góra ta wznosi się na wysokość 627 metrów n.p.m., a od jej południowo-wschodniej strony znajduje się 150-metrowe urwisko opadające do tzw. Piekielnej Doliny. Zamek Chojnik powstał w XIV w. za czasów Bolka II, a po jego śrnierci zamek trafił do rodziny Schaffgotschów. Po pożarze w 1675 r. zamek pozostaje w ruinie. W 1822 roku utworzono tu schronisko. Na dziedzińcu zamkowym znajduje się charakterystyczny pręgierz, a z wieży zamkowej podziwiać możemy panoramę z widokiem na Karkonosze. Warownia znajduje się na terenie obszaru ochrony ścisłej, który jest eksklawą Karkonoskiego Parku Narodowego.

Historia warowni Piastów i Schaffgotschów

Początki murowanej warowni sięgają lat 50. XIV wieku, a jej budowniczym był książę Bolko II z linii Piastów świdnicko-jaworskich. Pierwsza pisemna wzmianka o obiekcie pochodzi z 1364 roku. Przez wieki zamek przechodził burzliwe koleje losu, zmieniając właścicieli i ulegając licznym przebudowom. Kluczowym momentem w historii Chojnika było przejęcie go przez potężny ród Schaffgotschów, co ostatecznie nastąpiło na początku XV wieku. To właśnie za ich panowania dokonano największych rozbudów, w tym wzniesienia północnego skrzydła, kuchni, stajni oraz renesansowej attyki i sgraffitowych dekoracji. W XVI wieku zmodernizowano systemy obronne, przystosowując je do użycia broni palnej w obawie przed zagrożeniem tureckim. Niestety, kres świetności zamku przyniósł rok 1675. Podczas gwałtownej burzy 31 sierpnia piorun uderzył w warownię, wywołując pożar, który doszczętnie strawił zamek górny i zwieńczenie wieży. Od tego momentu obiekt popadł w ruinę i nigdy nie został odbudowany.

Architektura i układ przestrzenny

Zamek Chojnik to doskonały przykład średniowiecznej architektury obronnej, wzbogaconej o elementy renesansowe. Całe założenie składa się z zamku dolnego, średniego i górnego. Dolna część otoczona jest fortyfikacjami, a w jej obrębie znajdują się pozostałości budynków gospodarczych i mieszkalnych. Charakterystycznym elementem jest tu pręgierz o wysokości niemal 4 metrów. Kolejne bramy prowadzą do wyższych partii warowni, gdzie można podziwiać ruiny późnogotyckiej kaplicy, pałacu oraz wejście na cylindryczną wieżę. To właśnie stąd rozpościera się wspaniała panorama na Karkonosze, Kotlinę Jeleniogórską oraz uzdrowiskową dzielnicę Cieplice. W XIX wieku, wraz z rozwojem turystyki, ruiny stały się popularną atrakcją, a w północnej bastei urządzono schronisko, które funkcjonuje do dziś.

Fot. Widok z wieży Zamku Chojnik na Kotlinę Jeleniogórską.

Legenda o okrutnej księżniczce Kunegundzie

Z Chojnikiem nierozerwalnie związana jest legenda o pięknej, lecz okrutnej księżniczce Kunegundzie, córce pana na zamku. Postawiła ona swoim adoratorom śmiertelny warunek: rękę odda temu, kto w pełnej zbroi objedzie konno mury zamkowe nad przepaścią. Wielu śmiałków zginęło, spadając w otchłań Piekielnej Doliny, aż pewnego dnia na zamku pojawił się rycerz, który podbił serce księżniczki. Mimo jej błagań, by zrezygnował z próby, śmiałek wykonał zadanie. Gdy Kunegunda rzuciła mu się na szyję, on odtrącił ją, wypominając jej okrucieństwo, i odjechał. Upokorzona księżniczka rzuciła się w przepaść, a jej duch do dziś ma błąkać się po ruinach. Historia ta stała się inspiracją dla wielu twórców, w tym Adama Mickiewicza, który spopularyzował ją w balladzie "Rękawiczka".

Turystyka i dojazd

Dziś Zamek Chojnik to tętniąca życiem atrakcja turystyczna. Odbywają się tu liczne wydarzenia, w tym słynny Turniej Rycerski "O Złoty Bełt Zamku Chojnik". Dla turystów dostępna jest karczma, sklepik z pamiątkami oraz możliwość strzelania z kuszy. Aby dotrzeć na zamek, najlepiej kierować się do dzielnicy Sobieszów, skąd na szczyt prowadzą dwa główne szlaki (czas wejścia to około 30 minut):

• łagodniejszy czerwony - spacerowy (przez Źródełko Kunegundy):

• trudniejszy czarny - trekkingowy (przez Zbójnickie Skały):

Alternatywą jest dojście od strony miejscowości Zachełmie lub Podgórzyn. Planując wycieczkę, warto pamiętać o konieczności uiszczenia opłaty za wstęp na teren parku narodowego oraz biletów wstępu na sam zamek. Bliskość kurortów takich jak Karpacz czy Szklarska Poręba czyni Chojnik idealnym celem jednodniowej wycieczki.

Fot. Dziedziniec wewnętrzny Zamku Chojnik z pręgierzem i studnią.