Pogórze Śląskie

Pogórze Śląskie (czes. Slezské podhůří) to niezwykle interesująca jednostka fizycznogeograficzna, stanowiąca część Pogórza Zachodniobeskidzkiego. Ten malowniczy region rozciąga się w południowej Polsce oraz fragmentarycznie w północno-wschodnich Czechach, tworząc naturalne przejście między terenami górskimi a nizinnymi. Jego granice wyznaczają doliny rzek: od zachodu dolina Olzy, a od wschodu dolina Skawy. Na południu sąsiaduje z pasmami górskimi, takimi jak Beskid Śląski i Beskid Mały, natomiast w kierunku północnym łagodnie przechodzi w Kotlinę Oświęcimską i Ostrawską. Cały obszar zajmuje powierzchnię 545 km², a szerokość pasma waha się od 5 do 15 km.

Ukształtowanie terenu i sieć rzeczna

Rzeźba terenu Pogórza Śląskiego jest urozmaicona i charakteryzuje się wysokościami wahającymi się od 300 do 500 m n.p.m. Jest to obszar silnie porozcinany dolinami rzecznymi, co nadaje mu falisty charakter. Głównymi rzekami kształtującymi ten krajobraz są Olza, górna Wisła, Biała, Soła, Wieprzówka oraz Skawa. Krajobraz obniża się stopniowo od 400–450 m n.p.m. u podnóża progu Beskidów do 280–300 m n.p.m. na granicy z Kotliną Oświęcimską. Wśród wzniesień wyróżniają się takie punkty jak Bucze (417 m n.p.m.), Górka (474 m n.p.m.) czy Hałcnowska Góra (407 m n.p.m.).

Budowa geologiczna i gleby

Podłoże geologiczne regionu jest złożone i fascynujące. Pogórze Śląskie zbudowane jest z serii fliszowych, które są mało odporne na procesy denudacji (niszczenia i wyrównywania powierzchni). W strukturze tej występują również wkładki wapieni oraz cieszynitów – rzadkich skał magmowych. Całość pokryta jest utworami czwartorzędowymi, głównie glinami, na których wykształciły się różnorodne typy gleb. Dominują tu gleby brunatnoziemne o średniej produkcyjności, choć spotyka się również gleby płowe. Na bardziej przepuszczalnych podłożach występują gleby bielicowe, a w dnach dolin rzecznych – żyzne mady (gleby aluwialne). U podnóży stoków można odnaleźć gleby deluwialne, powstałe w wyniku spłukiwania materiału glebowego.

Przyroda i ochrona krajobrazu

Region ten, mimo gęstego zaludnienia, posiada cenne walory przyrodnicze. Do najciekawszych obszarów chronionych należą rezerwaty przyrody, które chronią fragmenty naturalnych lasów grądowych i łęgowych. Warto wymienić tutaj Rezerwat przyrody „Lasek Miejski nad Puńcówką” oraz Rezerwat przyrody „Lasek Miejski nad Olzą”, które stanowią zielone enklawy bioróżnorodności.

Miejscowości i zagospodarowanie

Pogórze Śląskie jest obszarem gęsto zaludnionym i silnie zagospodarowanym. Znajdują się tu ważne ośrodki miejskie i przemysłowe, które pełnią również funkcje turystyczne i kulturalne. Do najważniejszych miast regionu należą:

Bielsko-Biała – największe miasto regionu, położone u stóp Beskidów,
Cieszyn – historyczne miasto graniczne nad Olzą,
Skoczów – jedno z najstarszych miast na Śląsku Cieszyńskim,
Kęty,
Andrychów,
Wadowice.

Po stronie czeskiej ważnym ośrodkiem jest Trzyniec. Region ten, dzięki swojemu położeniu i infrastrukturze, stanowi doskonałą bazę wypadową w pobliskie góry oraz atrakcyjny cel wycieczek krajoznawczych.

Ukształtowanie terenu i sieć rzeczna

Budowa geologiczna i gleby

Przyroda i ochrona krajobrazu

Miejscowości i zagospodarowanie

Mapa z najpopularniejszymi atrakcjami na Pogórzu Śląskim

Browar Zamkowy Cieszyn

Centrum Edukacji Ekologicznej w Skoczowie

Cieszyńska Wenecja

Cieszyńskie Źródła Tufowe

Cmentarz ewangelicko-augsburski w Cieszynie

Dawna strażnica obronna Księstwa Cieszyńskiego w Ochabach Małych

Dom Turysty PTTK Bielsko-Biała

Drewniany kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Starej Wsi

Drewniany kościół pw. Przemienienia Pańskiego w Radoczy

Drewniany kościół pw. św. Anny w Ustroniu-Nierodzimiu

Drewniany kościół pw. św. Barbary w Bielsku-Białej - Mikuszowicach Krakowskich

Drewniany kościół pw. św. Rocha w Zamarskach

Drewniany kościół pw. św. Wawrzyńca w Bielowicku

Dwór Kossaków w Górkach Wielkich

Góra Chełm koło Goleszowa

Góra Zamkowa (298 m n.p.m.)

Górny Rynek w Cieszynie

Izba Regionalna w Starej Wsi

Jasieniowa (521 m n.p.m.)

Jezioro Ton w Goleszowie

Kąpielisko OSiR "Start" w Bielsku-Białej

Katedra pw. św. Mikołaja w Bielsku-Białej

Klasztor Elżbietanek w Cieszynie

Kościół pw. śś. Piotra i Pawła w Skoczowie

Lotnisko Bielsko-Biała Aleksandrowice

Lunapark w Inwałdzie

Małomiasteczkowa zabudowa Wilamowic

Międzynarodowy Zlot Pojazdów Militarnych "Operacja Południe"

Mini Zoo "KUCYK" w Inwałdzie

Muzeum Biograficzne im. Zofii Kossak w Górkach Wielkich

Muzeum Drukarstwa w Cieszynie

Muzeum Historyczne w Bielsku-Białej

Muzeum Śląska Cieszyńskiego

Muzeum w Bielsku-Białej – Dom Tkacza

Ogród Jana Pawła II w Inwałdzie

Ogród japoński w Pisarzowicach

Pałac Czeczów w Kozach

Pałac Larischów

Pałac myśliwski Habsburgów w Cieszynie

Pałac w Bestwinie

Pałac w Cieszynie Błogocicach

Pałac w Czechowicach-Dziedzicach

Pałac w Jaworzu

Park Dinozaurów i Rozrywki "Dinolandia" w Inwałdzie

Park Miniatur w Inwałdzie

Park Zdrojowy w Jaworzu

Pływalnia „Panorama” w Bielsku-Białej

Pozycja "Cieszyn" - 6. Schron polowy

Ratusz w Cieszynie

Ratusz w Skoczowie

Rezerwat przyrody "Dolina Łańskiego Potoku"

Rezerwat przyrody „Kopce”

Rezerwat przyrody „Lasek Miejski nad Olzą”

Rezerwat przyrody „Lasek Miejski nad Puńcówką”

Rezerwat przyrody „Morzyk”

Rezerwat przyrody „Skarpa Wiślicka”

Rotunda św. Mikołaja w Cieszynie

Rynek w Cieszynie

Rzeka Olza w Cieszynie

Sanktuarium św. Józefa oraz Klasztor Karmelitów Bosych w Wadowicach

Średniowieczna Warownia w Inwałdzie

Stare Miasto w Bielsku-Białej

Stare Miasto w Skoczowie

Teatr Miejski im. A. Mickiewicza w Cieszynie

Tężnia solankowa w Jasienicy

Tężnia solankowa w Jaworzu

Wieża Ostatecznej Obrony w Cieszynie

Wieża Piastowska w Cieszynie

Wieża widokowa w Czechowicach-Dziedzicach

Wieża widokowa w Inwałdzie

Willa Teodora Sixta w Bielsku-Białej

Wzgórze Kaplicówka w Skoczowie

Wzgórze Trzy Lipki (386 m n.p.m.)

Zabytkowa zabudowa ul. Głębokiej