Wielki Szyszak (1509 m n.p.m.)

Wielki Szyszak (1509 m n.p.m.) to potężny szczyt górski, znany również pod czeską nazwą Vysoké kolo oraz niemieckimi określeniami takimi jak Hohe Rand, Hohe Rad czy Hohes Rad. Jest to czwarte pod względem wysokości wzniesienie całego pasma górskiego, jakim są Karkonosze, a zarazem czwarty szczyt całych Sudetów. W przypadku polskiej części gór ustępuje on wysokością jedynie Śnieżce, zajmując drugie zaszczytne miejsce na liście najwyższych szczytów.

Położenie geograficzne i granice

Omawiana góra znajduje się w zachodniej części Śląskiego Grzbietu. Przez sam wierzchołek przebiega naturalna granica państwowa oddzielająca terytoria Polski i Czech. Co interesujące z punktu widzenia administracyjnego, linia ta stanowi jednocześnie południową granicę miasta Piechowice, na terenie którego szczyt formalnie się znajduje.

Historia nazewnictwa i dawne pomyłki

Kwestia nazewnictwa tego wzniesienia jest niezwykle ciekawa i kryje w sobie historyczną pomyłkę. Dawna, historyczna nazwa tego konkretnego szczytu to Wielkie Koło. Z kolei dzisiejszą nazwę Wielki Szyszak nosiło niegdyś sąsiednie wzniesienie, które współcześnie znane jest jako Śmielec (1424 m n.p.m.). Taka dość niespodziewana zamiana nazw nastąpiła zaraz po zakończeniu drugiej wojny światowej, podczas procesu polonizacji i opisywania niemieckich map kartograficznych. Warto dodać, że tradycyjne nazwy czeskie i niemieckie obu wspomnianych szczytów pozostały całkowicie niezmienione aż do dzisiaj.

Budowa geologiczna i pomnik na wierzchołku

Szczyt ten jest zbudowany w całości z bardzo twardego granitu karkonoskiego, co czyni go najwyższym całkowicie granitowym wzniesieniem w tych górach. Jego rozległa powierzchnia pokryta jest imponującym rumowiskiem skalnym, czyli tak zwanym gołoborzem. Choć dzisiaj omija się wierzchołek, na przełomie wieków można było wejść na górę od wschodniej strony po specjalnej drodze składającej się z kamiennych płyt. Została ona ufundowana w XIX wieku przez zamożny śląski ród Schaffgotschów. Kilka lat po zjednoczeniu niemieckich krajów, dokładnie w 1888 roku, na samym wierzchołku ustawiono pamiątkową, kamienną piramidę. Wyrzeźbiono na niej literę W oraz umieszczono posąg orła. Konstrukcja ta stanowiła pomnik Wilhelma I, pierwszego cesarza zjednoczonych Niemiec.

Ochrona przyrody i zasady poruszania się po szlakach

Obecnie szczyt Wielkiego Szyszaka jest objęty ścisłą ochroną przyrodniczą. Z tego względu na sam wierzchołek nie prowadzi absolutnie żaden znakowany szlak turystyczny, a wstęp tam jest zabroniony. Góra wznosi się na chronionym obszarze polskiego Karkonoskiego Parku Narodowego oraz jego czeskiego odpowiednika (Krkonošský národní park). Słynny Główny Szlak Sudecki poprowadzony grzbietem Karkonoszy z konieczności omija to wzniesienie. Poza okresem zimowym turyści korzystają ze szlaku, który omija szczyt od strony północnej, czyli polskiej. Wbrew wielu obiegowym opiniom i nieścisłościom publikowanym często w internecie, przez sam szczyt nie biegnie nawet zimowa wersja trasy graniowej. Gdy północny, letni trawers jest zamykany ze względu na wysokie zagrożenie lawinowe, wędrówka odbywa się specjalną zimową wersją szlaku. Jest ona dokładnie oznakowana długimi tyczkami i omija szczyt od południowej, czeskiej strony, będąc całkowicie niedostępną do użytku w innych porach roku.