Schronisko PTTK Strzecha Akademicka

Strzecha Akademicka to jedno z najbardziej rozpoznawalnych schronisk górskich w Polsce. Ten historyczny obiekt, będący własnością Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego, położony jest na terenie, który obejmuje Karkonoski Park Narodowy. Budynek znajduje się na wysokości 1258 m n.p.m., co czyni go doskonałą bazą wypadową dla turystów zmierzających na najwyższy szczyt pasma, czyli Śnieżkę. Schronisko usytuowane jest w niezwykle malowniczej scenerii, pomiędzy Kotłem Małego Stawu a Białym Jarem. Warto dodać, że zaledwie 10 minut drogi dzieli je od innego kultowego obiektu, jakim jest Samotnia.

Początki historii i pasterskie korzenie

Strzecha Akademicka, rywalizująca o miano najstarszego schroniska w Karkonoszach ze schroniskiem Pod Łabskim Szczytem, ma niezwykle bogatą historię sięgającą pierwszej połowy XVII wieku. Pierwotnie w tym miejscu, na Polanie Złotówka przy starym Trakcie Śląskim, stała prosta buda pasterska. Służyła ona wędrowcom przemierzającym górskie szlaki już w tamtych odległych czasach. Pierwsze wzmianki o tym obiekcie pojawiają się u Gryphiusa w 1645 roku. Wiadomo, że niejaki Daniel Steiner, od którego imienia budę nazywano Danielsbaude, przejął gospodarstwo po Tanlu (Tanlabaude), który działał tu już w 1642 roku.

Dawni właściciele tego miejsca słynęli z niezwykłej gościnności. Witała i żegnała gości gra na rogu lub trąbie, co stanowiło lokalną atrakcję. Podróżni mogli również liczyć na poczęstunek w postaci znakomitej nalewki na szyszkach. Wraz z upływem lat i rozwojem turystyki, skromna buda pasterska zaczęła ewoluować. Po gospodarzu imieniem Samuel, obiekt trafił w ręce rodziny Hamplów, którzy zarządzali nim w latach 1758–1863. To właśnie od ich nazwiska schronisko zyskało nazwę Hampelbaude, która funkcjonuje w języku niemieckim oraz czeskim do dnia dzisiejszego.

Złoty wiek turystyki i wizyta Goethego

Rola schroniska rosła wraz z popularnością wypraw w Karkonosze. W latach 1696–1824 w obiekcie wyłożone były pamiątkowe księgi, dzięki którym znamy nazwiska wielu znamienitych gości. Jednym z nich był sam Johann Wolfgang von Goethe. Poeta nocował w budzie Hampla we wrześniu 1790 roku, a o poranku, zgodnie z ówczesną modą i romantycznym duchem, podziwiał wschód słońca nad górskimi szczytami.

Pożar i odbudowa na początku XX wieku

Przełom XIX i XX wieku przyniósł znaczące zmiany. W 1896 roku ówczesny właściciel, Franciszek Krauss-junior, zdecydował się zastąpić drewnianą budę nowym, znacznie większym obiektem. Powstał trzykondygnacyjny budynek. Na parterze mieściła się kuchnia, jadalnia o powierzchni 80 metrów kwadratowych, trzy pokoje oraz stajnia. Piętra zajmowało łącznie 11 pokoi gościnnych oraz pomieszczenia gospodarcze. Niestety, historia tego budynku była krótka. 1 kwietnia 1906 roku wybuchł pożar spowodowany nieszczelnością komina. Akcja gaśnicza była utrudniona, ponieważ straż pożarna zlekceważyła pierwsze wezwania, uznając je za żart primaaprilisowy. Obiekt spłonął doszczętnie.

Odbudowa nastąpiła jednak błyskawicznie. Już 8 września tego samego roku otwarto nowy budynek. Był on znacznie nowocześniejszy i większy. Mieścił restaurację o powierzchni 140 metrów kwadratowych, bufet, nową kuchnię, pokój dla przewodników, werandę z widokiem na Kotlinę Jeleniogórską oraz 17 pokoi dla gości. Co istotne, zainstalowano w nim centralne ogrzewanie, co było dużym luksusem w tamtych czasach.

Rozbudowa i okres międzywojenny

Kolejny etap rozwoju nastąpił w 1912 roku (niektóre źródła podają 1911). Dokonano wtedy kolejnej rozbudowy, powiększając restaurację do 120 miejsc i dodając 12 nowych pokoi. Obiekt zyskał miano luksusowego hotelu górskiego. Posiadał elektryczne oświetlenie, bieżącą wodę w pokojach oraz łazienki. Był otwarty dla turystów zarówno latem, jak i zimą. Wielką atrakcją tamtego okresu były zjazdy rogatymi saniami specjalnym torem, który prowadził aż do miasta Karpacz. Dziś trasa ta pokrywa się częściowo z żółtym szlakiem turystycznym.

W latach dwudziestych XX wieku schronisko funkcjonowało jako prężne przedsiębiorstwo. Na stałe zatrudniano kierownika, gospodynię, kucharza i służbę, a inwentarz obejmował konie, owce i krowy. Z tego okresu pochodzi również charakterystyczna ozdoba sali jadalnej – spreparowana głowa łosia, którą turyści mogą oglądać do dziś.

Losy powojenne i współczesność

Po II wojnie światowej obiekt przejęła organizacja YMCA z Krakowa. Następnie gospodarzami zostali studenci krakowskich uczelni zrzeszeni w Centrali Akademickiego Zrzeszenia Sportowego. To właśnie temu epizodowi zawdzięczamy obecną nazwę – Strzecha Akademicka. W latach 1950–1956 w budynku funkcjonował dom wczasowy Funduszu Wczasów Pracowniczych. Dopiero w 1957 roku schronisko stało się własnością PTTK. Ważnym momentem dla rozwoju narciarstwa w tym rejonie była budowa wyciągu orczykowego na Polanie Złotówka w latach siedemdziesiątych.

Po roku 1989 schronisko przeszło szereg gruntownych modernizacji. W 1995 roku położono nowy, miedziany dach. W latach 2000–2003 wymieniono okna i wyremontowano sanitariaty. Obiekt wzbogacił się o saunę i infrastrukturę rekreacyjną. Duży remont zaplecza kuchennego przeprowadzono jesienią 2017 roku. W ostatnich latach postawiono na ekologię – zainstalowano pompę ciepła, panele słoneczne oraz nowoczesną elewację z izolacją.

Dziś Strzecha Akademicka oferuje 140 miejsc noclegowych i jest jednym z najważniejszych punktów na turystycznej mapie, jaką tworzą Karkonosze. Stanowi idealne miejsce odpoczynku dla osób wędrujących głównymi szlakami tego pasma górskiego.

Pieczątka pamiątkowa

Odwiedzając Schronisko PTTK Strzecha Akademicka, nie zapomnijcie o wbiciu do książeczki pamiątkowego stempla. Pieczątka z tego kultowego miejsca prezentuje się następująco: