Przełęcz Okraj

Przełęcz Okraj to jedno z najbardziej urokliwych i najłatwiej dostępnych miejsc w górach, jakimi są wspaniałe Karkonosze. Znajdująca się na wysokości 1046 metrów n.p.m. przełęcz stanowi naturalną granicę między Polską a Czechami, przyciągając każdego roku rzesze turystów spragnionych pięknych widoków i aktywnego wypoczynku. Dzięki doskonale rozwiniętej infrastrukturze drogowej można tu z łatwością dotrzeć samochodem, co czyni to miejsce doskonałym punktem startowym zarówno dla doświadczonych wędrowców, jak i dla rodzin z dziećmi. Położenie na skraju Karkonoskiego Parku Narodowego sprawia, że jest to cicha oaza spokoju, oferująca ogromne możliwości eksploracji najwyższego pasma Sudetów.

Historia i znaczenie dawnego przejścia granicznego

Dawniej miejsce to pełniło funkcję niezwykle ważnego, strategicznego węzła komunikacyjnego. Przez wieki górskim szlakiem podążali kupcy, poszukiwacze skarbów oraz walońscy gwarkowie eksplorujący cenne kopaliny, w które obfitowało całe województwo dolnośląskie. W okresie powojennym działało tu znane i bardzo często uczęszczane polsko-czeskie przejście graniczne. Z czasem, gdy europejska strefa Schengen otworzyła państwowe granice, dawne budynki celne zyskały zupełnie nowe przeznaczenie usługowe. Współcześnie stara infrastruktura przypomina o dawnych czasach, a zlokalizowana tuż obok czeska miejscowość Malá Úpa stanowi idealne dopełnienie turystycznego krajobrazu.

Szlaki turystyczne i krzyżujące się trasy

To szerokie obniżenie terenu stanowi wyjątkowo dogodny węzeł szlaków pieszych. Na przełęcz można wejść bezpośrednio niebieskim szlakiem z miejscowości Kowary, skąd dostępne są również trasy żółta i zielona (liczące łącznie około 8,5 kilometra). Podejście tym wariantem zajmuje średnio 2 godziny i 30 minut, natomiast zejście w dół to około 2 godziny marszu. Kolejną popularną opcją jest wędrówka słynną Drogą Przyjaźni (czerwony szlak) od strony Równi pod Śnieżką, licząca 10 kilometrów, co również zajmuje z reguły około 2,5 godziny. Przez samą przełęcz przechodzą następujące, bardzo ważne szlaki turystyczne:

• Czerwony szlak, czyli Droga Przyjaźni Polsko-Czeskiej, prowadzący do Szklarskiej Poręby od strony zachodniej oraz w przeciwnym kierunku na Łysocinę.
• Niebieski szlak na majestatyczną Śnieżkę przez Czoło od strony zachodniej, a także do Lubawki przez Pańską Górę.
• Żółty szlak kierujący do miejscowości Karpacz przez Wilczą Porębę na północny zachód oraz do Lubawki na północny wschód.
• Zielony szlak prowadzący w stronę Trzcińska przez historyczną Przełęcz Kowarską.
• Czeskie trasy turystyczne prowadzące między innymi prosto do miasta Trutnov.
• Górski szlak prowadzący do Spalonego Młyna kierujący się na południe oraz na Czarną Kopę (Svorová hora) odbijający na zachód.

Baza noclegowa i historyczne schroniska górskie

Spokojny odpoczynek po długiej wędrówce ułatwiają działające w bezpośrednim sąsiedztwie schroniska turystyczne, które na stałe wpisały się w tutejszy krajobraz. Na szczególną uwagę zasługuje kultowe polskie Schronisko PTTK na Przełęczy Okraj, które swoimi korzeniami sięga jeszcze dziewiętnastego wieku. Piękna, typowo wysokogórska architektura budynków, ciepła atmosfera oraz serwowane tu tradycyjne potrawy regionalne sprawiają, że każdy wędrowiec znajduje w nich upragnione schronienie. Zaraz po czeskiej stronie dawnej granicy funkcjonuje również schronisko Pomezní Bouda, oferujące wysoki standard noclegu i pyszne lokalne specjały.

Atrakcje dla rowerzystów i fanów sportów zimowych

Zarówno polska, jak i przyległa czeska strona przełęczy mają wiele do zaoferowania fanom aktywnego trybu życia. W sezonie letnim niezwykle kręte i strome asfaltowe podjazdy są istnym rajem dla ambitnych kolarzy szosowych. W pobliskich lasach wytyczono także liczne leśne trasy zjazdowe dla miłośników kolarstwa górskiego. Zimą pofałdowany teren błyskawicznie zamienia się w wyborne centrum sportów zimowych. Czeska stacja narciarska dysponuje bardzo dobrze przygotowanymi wyciągami orczykowymi oraz szerokimi nartostradami. Dodatkowo rozbudowana wokół lasów sieć tras biegowych pozwala na bezpieczne, wielokilometrowe narciarskie wędrówki w doskonałych warunkach.

Dojazd, komunikacja i dostępne parkingi

Dzięki strategicznemu położeniu, dotarcie na ten wysoki punkt widokowy nie sprawia większych problemów logistycznych. Główna, mocno nachylona droga dojazdowa prowadzi prosto od strony polskiej przez strome wzniesienia, dlatego zimą należy bezwzględnie pamiętać o oponach zimowych i łańcuchach na koła napędowe. Podróżujący własnym autem mogą również wybrać świetnie utrzymane, nieco łagodniejsze drogi asfaltowe leżące po czeskiej stronie. Na samym szczycie przełęczy zorganizowano kilka przestronnych, płatnych parkingów, które bez problemu mieszczą pojazdy osobowe i autokary wycieczkowe. Dla turystów niezmotoryzowanych w szczycie sezonu kursują komercyjne busy, ułatwiające komunikację z większymi ośrodkami w dolinach.