Pozycja "Węgierska Górka" - Fort "Waligóra"

Nr w rejestrze zabytków:
A/881/2021
Data powstania obiektu: lipiec-sierpień 1939 r.

Duży jednokondygnacyjny tradytor artyleryjski (czyli schron o uzbrojeniu artyleryjskim) o odporności C, służący do ostrzeliwania podejść pod punkt oporu. Załogę schronu stanowił 1 oficer, 3 podoficerów i 17 szeregowych.

W czasie okupacji, jak i po wojnie schron nie był wykorzystywany. W latach 60. służył wojsku polskiemu w czasie dorocznych manewrów jako punkt dowodzenia. Istnieje projekt stworzenia w nim drugiej części muzeum poświęconemu bitwie. Jednakże z uwagi na skromne środki, a także trudności w adaptacji (częściowo zalany wodą, brak instalacji elektrycznej) mamy okazję swobodnie go zwiedzać.

Przebieg walk
Załoga późnym wieczorem 2 września wycofała się wraz z żołnierzami Batalionu KOP „Berezwecz” do Oczkowa. W czasie walk, w wyniku ostrzału artyleryjskiego został lekko uszkodzony. Jesienią 1939 w czasie kręcenia przez Niemców filmu propagandowego został ostrzelany z małej odległości z armaty. Po zakończeniu walk Niemcy zdemontowali całe wyposażenie, drzwi gazoszczelne i pancerne.

Załoga

  • dowódca tradytora: por. Leopold Galocz
  • zastępca dowódcy tradytora: plut. Paweł Tatur
  • nazwisk pozostałych członków załogi schronu nie ustalono

Uzbrojenie

  • 2 x armaty polowe 75mm/76,2mm
  • kopuła pancerna: nie zamontowano
  • 1 ckm wz.30
  • 1 rkm wz.28
  • 3 x wyrzutnie rakiet oświetlających
  • 2 x stanowiska do łączności optycznej

Znajdując się w centrum Węgierskiej Górki kierujemy się ulicą Zieloną w kierunku Zwardonia. Po pokonaniu mostu na rzece Żabnica skręcamy w prawo ul. Kazimierza Czarkowskiego i po przejściu przez Sołę skręcamy w prawo ul. Trakt Cesarski. Idziemy Traktem Cesarskim około 400 m po czym skręcamy w lewo pod górę podążając czerwonym szlakiem. Po przejściu około 300 m z lewej strony znajdziemy fort "Waligóra".

Źródło: wikipedia.pl

30 sierpnia 1939 roku przyjechał do Węgierskiej Górki por. art. Leopold Galocz z przydziałem do 151 Kompaniii Fortecznej, której dowódcą jest kpt. T. Semik. Porucznik Galocz przydzielony zostaje do fortu "Waligóra" jako jego dowódca z poleceniem zapoznania się z planem ognia i organizacją obrony.

W nocy z 31 sierpnia na 1 września 1939 roku do fortu "Waligóra" wciągnięte zostają z ogromnym trudem (przy użyciu koni i lin) dwa działa  76,2 mm wz. 02. Jedna armata została wprowadzona do fortu a druga na stanowisko polowe w pobliżu tradytora. Tej nocy dostarczono pociągami również amunicję, którą z pomocą miejscowej ludności dostarczono na stanowiska bojowe.

Na stropie fortu w miejscu niezamontowanej kopuły pancernej ułożono worki z piaskiem, a także rozebrano część ogrodzenia otaczającego plac budowy.

2 września 1939 roku tradytor "Waligóra" wspiera swym ogniem działania batalionu KOP "Berezwecz". Fort dostał się pod ostrzał niemieckiej artylerii w wyniku czego ranni zostali kpr. pchor. J. Kuna oraz dowódca por. art. Leopold Galocz.
Około 21.30 załoga dowódca por. art. Leopold Galocz wykonuje rozkaz gen. Kustronia i niszczy działa i wycofuje się wraz z batalionem KOP "Berezwecz" opuszczając Węgierską Górkę.

Załoga walczy dalej w 21 Dywizji Górskiej w 7 batalionie 21 pułku artylerii lekkiej. 22 września 1939 roku załoga wraz z dowódcą dostają się do niewoli. Por. art. L. Galocz spędza niewolę w oflagu II C Woldenberg. Po wojnie pełni odpowiedzialne funkcje w Wojsku Polskim i awansuje do stopnia pułkownika. Pełnił później funkcję Komendanta Wyższej Szkoły Oficerskiej Artylerii Przeciwlotniczej w Koszalinie. Zmarł 2 sierpnia 1975 roku.

Załoga fortu ustalona do tej pory: plut. Tatur PAweł, kpr. pdch. Kuna Józef, szer. Wieczorek Gerhard.

Źródło: Suchanek S., "Forty Węgierskiej Górki", Węgierska Górka 2009

Godziny otwarcia w sezonie letnim 2019 r.:

  • sobota: 10:00 - 15:00
  • niedziela: 10:00 - 15:00
  • w tygodniu po uzgodnieniu telefonicznym 725 439 421.
Zaktualizowano 3 miesiące temu

Dane teleadresowe

Trakt Cesarski
34-350 Węgierska Górka
place
49.60512020000001, 19.1032237Skopiowano do schowka
N49º36'18.433", E19º6'11.605"Skopiowano do schowka

Cechy i udogodnienia

Ruina/pozostałości
Miejsce/obiekt znajdujące się obecnie w stanie ruiny lub z którego pozostały jedynie niewielkie ślady świadczące o jego dawnym istnieniu.
Możliwość zwiedzania
Miejsce/obiekt, który jest udostępniany do zwiedzania.
Ogólnodostępny
Obiekt ogólnodostępny dla wszystkich w określonych dniach i godzinach. (np. instytucja publiczna lub kościół czynne w określonych godzinach).
Wstęp bezpłatny
Beskid Żywiecko-Kysucki

Inne w kategorii: Militaria To najbliższe atrakcje w tej samej kategorii.

Najbliższe atrakcje W najbliższej okolicy znajduje się wiele ciekawych atrakcji. Oto niektóre z nich.

Korzystając z tej strony akceptujesz, że w Twoim urządzeniu końcowym zostaną zainstalowane pliki cookies, które umożliwiają nam świadczenie usług. Brak zgody na pliki cookies oznacza, że pewne funkcjonalności strony mogą być niedostępne. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Cookies.