Karkonoski Park Narodowy
Karkonoski Park Narodowy to jeden z najpiękniejszych i najważniejszych obszarów chronionych w naszym kraju, który obejmuje powierzchnię 5951,42 hektarów. Ten wspaniały park narodowy jest położony w malowniczym regionie, jakim jest województwo dolnośląskie, tuż przy południowej granicy państwowej z sąsiadującymi Czechami. Został on oficjalnie utworzony w dniu 16 stycznia 1959 roku, a jego rozległa strefa ochronna, czyli tak zwana otulina, wynosi imponujące 13 093 hektary, co dodatkowo zabezpiecza ten unikalny ekosystem przed negatywnym wpływem cywilizacji.
Ochrona unikalnej przyrody nieożywionej
W granicach parku ścisłej ochronie podlegają absolutnie najcenniejsze pod względem przyrodniczym i najpiękniejsze krajobrazowo tereny wysokogórskie. Można tu podziwiać rozległe, wilgotne torfowiska wysokie oraz gęste, trudne do przebycia zarośla kosówki. Niezwykłe wrażenie na turystach robią również surowe gołoborza oraz głębokie kotły polodowcowe, wśród których najbardziej znane są potężne Śnieżne Kotły, których dna przeobrażone są niekiedy w krystalicznie czyste stawy. Ponadto chroni się tutaj specyficzne, górskie zbiorowiska traworośli, ziołorośli oraz rozległych borówczysk.
Bogactwo karkonoskiej flory i fauny
Na chronionym terytorium parku występuje i rozwija się ponad tysiąc różnych gatunków roślin, co świadczy o niezwykłej bioróżnorodności tego miejsca. Wśród nich można spotkać cenne rośliny endemiczne, które nie występują naturalnie nigdzie indziej na świecie. Należą do nich między innymi urocza skalnica bazaltowa, będąca podgatunkiem skalnicy darniowej, delikatny dzwonek karkonoski oraz rzadki gnidosz sudecki, który jest gatunkiem rośliny zielnej z rodziny zarazowatych.
Lasy porastające Karkonoski Park Narodowy wykazują bardzo wyraźne zróżnicowanie pionowe, tworząc piętrowy układ roślinności. W pasach dolnym i górnym, które powszechnie zwane są reglami, występują przede wszystkim strzeliste świerki oraz rozłożyste buki. W znacznie mniejszej ilości można tam również spotkać modrzewie, jawory, lipy, jarzębiny oraz rzadkie jodły. Tuż powyżej górnej granicy lasu wyraźnie wyróżnia się gęste piętro kosodrzewiny, a jeszcze wyżej rozciąga się surowa strefa alpejskich roślin skalnych.
Świat zwierząt jest równie fascynujący. Na terenie parku żyje na stałe około 40 gatunków ssaków, w tym pracowity bóbr, płochliwa sarna, sprytny lis oraz aż 16 gatunków latających nocą nietoperzy. Prawdziwą ciekawostką i ozdobą parku jest dziki muflon, który został tutaj sztucznie introdukowany na początku XX wieku z dalekiej Korsyki.
Powrót dużych drapieżników w Karkonosze
Niezwykle specyficzna i trudna jest historyczna sytuacja dużych ssaków drapieżnych, które zostały skutecznie i bezwzględnie wytępione na tych terenach przed laty przez lokalne społeczności pasterzy i myśliwych. Zgodnie z oficjalnymi danymi z 1997 roku, wilk jako gatunek naturalnie rozmnażający się na tym terenie był całkowicie nieobecny od około 200 lat, natomiast tajemniczy ryś i potężny niedźwiedź od jeszcze dłuższego czasu. Sytuacja zaczęła się jednak zmieniać na początku XXI wieku. Sprzyjające warunki ekologiczne, które były związane między innymi z przebudową karkonoskich lasów, ostatecznie umożliwiły powrót rysia w 2006 roku. Chociaż w 2015 roku w całych Karkonoszach mogły występować 4 osobniki tego pięknego kota, to niestety od marca 2018 roku ponownie nie jest on tu stwierdzany przez przyrodników. Z kolei wilki zaczęły pojawiać się w tych lasach od 2014 roku, początkowo jako samotne, wędrowne pojedyncze osobniki, a następnie już jako dobrane pary. Radosną nowiną dla miłośników przyrody jest fakt, że od początku trzeciej dekady bieżącego wieku ten ważny gatunek drapieżnika rozmnaża się znów w Karkonoszach, przywracając naturalną równowagę w ekosystemie.
Warto również wspomnieć, że niebo nad parkiem przemierza około 90 gatunków ptaków, wśród których na szczególną uwagę zasługują rzadkie sowy: włochatka i sóweczka, a także kuraki leśne takie jak cietrzew i majestatyczny głuszec, oraz ptaki wysokogórskie: drozd obrożny i zwinny płochacz halny.
Siedziba Karkonoskiego Parku Narodowego: ul. Cieplicka 196, 58-570 Jelenia Góra
Niezwykłe przyrodnicze walory pasma górskiego, jakim są Karkonosze, od dawna przyciągały uwagę naukowców i przyrodników. Ich skomplikowana budowa geologiczna, doskonale widoczne i zachowane do dziś elementy rzeźby polodowcowej, a także przebogaty świat roślinny i zwierzęcy sprawiły, że pierwsze kroki ku ochronie tego terenu podjęto bardzo wcześnie. Już w 1910 roku powstało w Karkonoszach oficjalne stanowisko komisarza ochrony przyrody, natomiast w 1927 roku, w celu bezpośredniego nadzoru nad terenem, powołano do życia straż górską. Prawdziwym przełomem był jednak rok 1933, kiedy to ostatecznie utworzono w tych górach pierwsze rezerwaty przyrody. Obejmowały one swoim zasięgiem fascynujące kotły polodowcowe oraz wiele naturalnych pomników przyrody, wśród których dominowały charakterystyczne, granitowe skałki.
Karkonoski Park Narodowy jako samodzielna jednostka został utworzony rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 1959 roku na początkowej powierzchni 5510 hektarów. Jego szczegółowe granice zostały precyzyjnie określone zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 2 marca 1959 roku. Dokument ten regulował nie tylko przebieg granic, ale również wszelkie ograniczenia obowiązujące na terenie parku oraz sprawy związane z jego bieżącym zarządzaniem.
- W 1996 roku podjęto ważną decyzję o powiększeniu obszaru chronionego, dzięki czemu zwiększono powierzchnię parku do 5578 hektarów.
- Kolejny przełom nastąpił w 1992 roku, kiedy Karkonoski Park Narodowy wraz z sąsiadującym, czeskim Krkonošským národním parkiem stał się integralną częścią wielkiego, przygranicznego Rezerwatu Biosfery UNESCO o nazwie Karkonosze/Krkonoše (MAB), którego łączna powierzchnia wynosi ponad 60 tysięcy hektarów.
- W dniu 10 września 2010 roku w urokliwej miejscowości Szklarska Poręba, podczas ważnej konferencji naukowej, Główny Geolog Kraju podpisał oficjalne nadanie obszarowi Karkonoskiego Parku Narodowego wraz z jego otuliną zaszczytnego statusu Geoparku Krajowego.
- Ostatnie zmiany terytorialne miały miejsce 1 stycznia 2016 roku, kiedy to park został ponownie powiększony o 371,11 hektarów, osiągając swoją obecną powierzchnię całkowitą.
Park posiada obecnie imponującą sieć 112 kilometrów znakowanych szlaków turystycznych przeznaczonych dla ruchu pieszego. Zimą na miłośników białego szaleństwa czekają specjalnie wytyczone szlaki narciarskie, w tym aż 17 kilometrów świetnie przygotowanych nartostrad. Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom miłośników dwóch kółek, część z szerokich szlaków pieszych udostępniono również dla rowerzystów górskich. Dla osób starszych lub rodzin z małymi dziećmi ogromnym ułatwieniem są dwie działające kolejki linowe, które sprawnie i bezpiecznie wywożą turystów w najwyższe, szczytowe partie gór. Są to:
- kolejka na szczyt Szrenica
- wyciąg krzesełkowy na szczyt Kopa.
W sezonie zimowym infrastruktura ta jest dodatkowo wspomagana przez funkcjonujące 10 wyciągów dla narciarzy, co czyni ten region jednym z najważniejszych ośrodków sportów zimowych w Polsce.
Szlaki turystyczne w Karkonowskim Parku Narodowym
Park przecinają liczne szlaki turystyczne, które prowadzą przez najpiękniejsze zakątki:
- Wycieczka wokół kotłów Wielkiego i Małego Stawu
- Wycieczka na Chojmik i Wodospad Podgórnej
- Wycieczka na Szrenicę
- Wycieczka śląską drogą na Śnieżkę
- Wycieczka do Czarnego Kotła Jagniątkowskiego
- Wycieczka na Skalny Stół
- Trasa do Wodospadu Kamieńczyka
Ścieżki edukacyjne
- Ścieżka dydaktyczna "Śląską Drogą na Śnieżkę"
- Ścieżka turystyczna "Doliną Wilczego Potoku"
- Ścieżka geoturystyczna we wschodnich Karkonoszach
- Ścieżka edukacyjna "Na Szrenicę"
- Ścieżka "Do Wodospadu Szklarki"
- Ścieżka dydaktyczna po ekosystemach leśnych KPN
- Ścieżka dydaktyczna "Na Górę Chojnik"
- Ścieżka dla dizeci i młodzieży "Pod Chojnikiem"
- Ścieża przyrodnicza "Wokół Kotłów Wielkiego i Małego Stawu"
- Ścieżka edukacyjna "Polodowcowe dziedzictwo Karkonoszy"
Ośrodki edukacyjne
- Centrum Edukacyjne "Domek Laboranta" w Karpaczu
- Centrum Edukacji Ekologicznej w Szklarskiej Porębie
- Karkonoski Bank Genów w Jagniątkowie
- CPE Pałac Sobieszów
Atrakcje turystyczne
- Torfowisko Upy
- Szrenica
- Dolina i Kaskady Łomniczki
- Ścieżka nad Reglami
- Śnieżka
- Wodospad Szklarki
- Śnieżne Kotły
- Wodospad Kamieńczyka
- Czarny Kocioł Jagniątkowski
- Pielgrzymy
- Mały Staw
- Zamek Chojnik
Schroniska
- Schronisko PTTK na Przełęczy Okraj
- Schronisko Dom Śląski
- Schronisko PTTK Strzecha Akademicka
- Schronisko PTTK Samotnia
- Schronisko PTTK Odrodzenie
- Schronisko PTTK Pod Łabskim Szczytem
- Schronisko PTTK Kochanówka
- Schronisko Szrenica
- Schronisko PTTK na Hali Szrenickiej
- Schronisko Kamieńczyk
Za wejście na teren Karkonoskiego Parku Narodowego pobierane są opłaty. Natomiast opłat nie pobiera się w dniach:
- 16 stycznia (dzień utworzenia Karkonoskiego Parku Narodowego),
- 24 maja (Europejski Dzień Parków Narodowych),
- 10 sierpnia (dzień św. Wawrzyńca),
- wyjątek stanowi Wodospad Kamieńczyka, gdzie nadal obowiązują opłaty za udostępnianie.
Bilety można zakupić:
1. Online: https://kpn.gov.pl/bilety
2. Stacjonarnie:
- Punkt informacyjno-kasowy ORLINEK w Karpaczu (przy turystycznym szlaku czerwonym do schroniska Nad Łomniczką). Punkt okresowo czynny* w święta, soboty, niedziele, podczas ferii zimowych, w sezonie wiosenno-letnim codziennie. W godzinach:
od 8:30 do 17.00, w sezonie wysokim 27 IV – 30 IX;
od 8:30 do 16:00 od X-III (w weekendy w X do 16:30).
Przy punkcie dostępna jest toaleta w okresie od wiosny do jesieni. - Punkt informacyjno-kasowy KOPA, przy dolnej stacji kolei linowej na Kopę w Karpaczu (przy czarnym turystycznym szlaku). Czynny we wszystkie dni w roku* w godzinach:
od 8:30 do 17.00 od IV do IX;
od 8:30 do 16.00 od I do III oraz od X do XII (w weekendy w X do 17:00). - Punkt informacyjno-kasowy WANG, punkt przy świątyni Wang w Karpaczu. Czynny we wszystkie dni w roku* w godzinach:
od 8:30 do 17.00 od IV do IX;
od 8:30 do 16.00 od I do III oraz od X do XII (w weekendy w X do 17:00). - Punkt informacyjno-kasowy POLANA, węzeł szlaków turystycznych żółty, niebieski i zielony. Punkt okresowo czynny* w święta, soboty, niedziele, podczas ferii zimowych, w sezonie letnim codziennie. W godzinach:
od 8:30 do 17.00 od IV do IX;
od 8:30 do 16.00 od I do III oraz od X do XII.
W przypadku niekorzystnych warunków atmosferycznych punkt może być zamknięty. Przy punkcie powyżej dostępna są toalety w okresie od wiosny do jesieni. - Punkt informacyjno-kasowy CHOJNIK, w Sobieszowie – Jelenia Góra (przy czarnym i czerwonym turystycznym szlaku). Czynny cały rok* w godzinach:
od 8:00 do 17.00 od IV do IX;
od 9:00 do 16.00 w X;
od 9:00 do 15.00 od XI do III.
Przy punkcie dostępna jest toaleta. - Punkt informacyjno-kasowy na PRZEŁĘCZY ŻARSKIEJ, żółty szlak turystyczny na Przełęczy Żarskiej, okolice Zamku Chojnik. Punkt okresowo czynny co najmniej w okresie:
od 9:00 do 15:00 od 27 IV do 30 IX.
W przypadku niekorzystnych warunków atmosferycznych punkt może być zamknięty. - Punkt informacyjno-kasowy SZKLARKA w Piechowicach (przy czarnym i niebieskim turystycznym szlaku prowadzących do Wodospadu Szklarki). Czynny cały rok* w godzinach:
od 9:00 do 16.00 od I do III i od X do XII, (w weekendy w X do 17:00);
od 9:00 do 17.00 od IV do VI i IX (w weekendy do 18:00);
od 9:00 do 18.00 od VII do VIII. - Punkt informacyjno-kasowy przy stacji pośredniej wyciągu na Szrenicę, Szklarska Poręba (przy zielonym turystycznym szlaku). Punkt okresowo czynny co najmniej w okresie:
od 9:00 do 16:00 od 27 IV do 30 IX.
W przypadku niekorzystnych warunków atmosferycznych punkt może być zamknięty. - Punkt informacyjno-kasowy BRAMA KAMIEŃCZYK, Szklarska Poręba (przy czerwonym turystycznym szlaku prowadzącym na Halę Szrenicką). Czynny cały rok* w godzinach:
od 9:00 do 15.00 od I do III i od XI do XII (w dni powszednie)
od 9:00 do 16.00 od I do III i od XI do XII (tylko w okresie świąt, ferii zimowych i weekendów);
od 9:00 do 16.00 w X;
od 9:00 do 17.00 od IV do VI i IX;
od 9:00 do 18.00 od VII do VIII.
Przy punkcie dostępna jest toaleta w okresie od wiosny do jesieni. - WODOSPAD KAMIEŃCZYKA – Szklarska Poręba (czerwony szlak turystyczny). Czynny cały rok* w godzinach:
od 9:00 do 15.00 od I do III i od XI do XII (w dni powszednie)
od 9:00 do 16.00 od I do III i od XI do XII (tylko w okresie świąt, ferii zimowych i weekendów);
od 9:00 do 16.00 w X;
od 9:00 do 17.00 od IV do VI i IX;
od 9:00 do 18.00 od VII do VIII. - Punkty w terenie tzw. MOBILNE PUNKTY POBORU OPŁAT na obszarze Karkonoszy przy węzłach szlaków turystycznych m.in.: Droga Urszuli, Sowia Dolina, Pod Łabskim Szczytem, Koralowa Ścieżka i inne. Punkty okresowo czynne co najmniej w okresie:
od 9:00 do 15:00 od 27 IV do 30 IX.
Pieczątka pamiątkowa
Przemierzając szlaki Karkonoskiego Parku Narodowego, można uzyskć pamiątkową pieczątkę z logo KPN. Pieczątkę można uzyskać przykładowo w punktach kasowych przy wejściu na szlaki Parku.
![]()
Do obiektu przynależą:
Inne obiekty znajdujące się w:
Karkonosze
- Anomalia grawitacyjna w Karpaczu
- Babiniec (998 m n.p.m.)
- Biały Jar
- Borówczane Skały w Karkonoszach
- Całoroczny tor saneczkowy Alpine Coaster w Karpaczu
- Czarna Kopa (1411 m n.p.m.)
- Czeskie Kamienie (1416 m n.p.m.)
- Deptak w Karpaczu
- Dobre Źródło przy kaplicy św. Anny w Sosnówce
- Dolina Wilczego Potoku
- Droga Przyjaźni Polsko-Czeskiej w Karkonoszach
- Dziki Wodospad na Łomnicy w Karpaczu
- Góra Chojnik (627 m n.p.m.)
- Grabowiec (784 m n.p.m.)
- Jaskinia Dziurawy Kamień
- Kaplica św. Anny na Grabowcu
- Kaplica św. Anny w Kowarach
- Karkonoski Park Narodowy
- Karkonoskie Centrum Edukacji Ekologicznej KPN
- Karpacz Ski Arena - Kolej linowa na Kopę
- Kaskada Myi
- Kaskady Myi przy Szwedzkich Skałach
- Kocioł Łomniczki
- Kocioł Małego Stawu
- Kocioł Wielkiego Stawu
- Kolej linowa "Karkonosz-Express" - stacja dolna
- Kolej linowa Szrenica I - stacja dolna
- Kolej linowa Szrenica II - stacja górna
- Kopa (1378 m n.p.m.) w Karkonoszach
- Kopalnia Podgórze w Kowarach
- Kopalnia Uranu - Sztolnie Kowary
- Kościół Wang w Karpaczu
- Krucze Skały w Karpaczu
- Leśna Huta w Szklarskiej Porębie
- Letni tor (rynna) saneczkowy w Karpaczu
- Łabski Szczyt - Violik (1471 m n.p.m.)
- Mały Szyszak (1439 m n.p.m)
- Muzeum Karkonoskie Tajemnice w Karpaczu
- Muzeum Klocków w Karpaczu
- Muzeum Miejskie Dom Gerharta Hauptmanna w Jagniątkowie (Jelenia Góra)
- Muzeum Mineralogiczne w Szklarskiej Porębie
- Muzeum Sportu i Turystyki w Karpaczu
- Muzeum Zabawek w Karpaczu
- Ogród japoński Siruwia w Przesiece
- Paciorki (1040-1079 m n.p.m.)
- Park wodny Tropikana w Karpaczu
- Pielgrzymy
- Platforma widokowa na Szrenicy
- Pohulanka (715 m n.p.m.)
- Przełęcz Karkonoska
- Przełęcz Okraj
- Schronisko "Kamieńczyk"
- Schronisko "Pod Łabskim Szczytem"
- Schronisko Górskie "Dom Śląski"
- Schronisko na Szrenicy
- Schronisko PTTK "Na Przełęczy Okraj"
- Schronisko PTTK "Nad Łomniczką"
- Schronisko PTTK "Odrodzenie" na Przełęczy Karkonoskiej
- Schronisko PTTK "Samotnia"
- Schronisko PTTK na Hali Szrenickiej
- Schronisko PTTK Strzecha Akademicka
- Skalny tunel w Piechowicach
- Skała Patelnia na Grabowcu
- Skałki na Karpatce - punkt widokowy
- Skocznia narciarska "Orlinek" w Karpaczu
- Śląskie Kamienie (1413 m n.p.m.)
- Śmielec (1424 m n.p.m.)
- Śnieżka (1602 m n.p.m.)
- Śnieżne Kotły
- Sowia Dolina
- Stacja narciarska Pietkiewiczówka w Szklarskiej Porębie
- Szrenica (1362 m n.p.m.)
- Szrenica Ski Arena w Szkarskiej Porębie
- Taras widokowy na Paciorkach
- Wielki Szyszak (1509 m n.p.m.)
- Willa "Biały Jar" w Karpaczu
- Wodospad Jodłówki
- Wodospad Kamieńczyka
- Wodospad Podgórnej
- Wyciąg narciarski "Pod Wangiem" w Karpaczu
- Wyciąg Winterpol Biały Jar w Karpaczu
- Zabytkowe kamienice w Karpaczu
- Zamek Chojnik
- Zapora na Łomnicy w Karpaczu
- Złoty Widok w Piechowicach (Michałowicach)
- Źródełko nad Małym i Wielkim Kotłem
- Źródło Kunegundy pod Chojnikiem


