Przełęcz Karkonoska

Przełęcz Karkonoska, położona na wysokości 1198 m n.p.m., to jedno z najważniejszych i najbardziej charakterystycznych obniżeń w głównym grzbiecie pasma, jakim są Karkonosze. Znajduje się ona nad miejscowością Przesieka, oddzielając masyw, który tworzy Mały Szyszak, od wzniesienia Śląskie Kamienie. Przez środek przełęczy przebiega granica państwowa dzieląca Polskę i Czechy. U naszych południowych sąsiadów miejsce to nosi nazwę Slezské sedlo, a historyczna nazwa niemiecka to Spindlerpass.

Ukształtowanie terenu i dojazd

To wyraźne obniżenie w połowie Śląskiego Grzbietu w rzeczywistości składa się z dwóch siodeł. Pierwszym od zachodu, nieco głębszym, jest Przełęcz Dołek (1178 m n.p.m.). Dopiero za Ptasim Kamieniem (1213 m n.p.m.) znajduje się właściwa Przełęcz Karkonoska. Do tego miejsca prowadzi asfaltowa droga z obu stron granicy. O ile od strony czeskiej jest ona dobrej jakości i umożliwia dojazd komunikacją, o tyle odcinek polski jest mocno zniszczony i zamknięty dla ruchu zmotoryzowanego. Droga ta słynie jednak wśród kolarzy jako prawdziwe wyzwanie. Podjazd z miejscowości Podgórzyn (347 m n.p.m.) na przełęcz, przy różnicy wzniesień wynoszącej 891 metrów na dystansie 12,44 km, jest uważany za najtrudniejszy asfaltowy podjazd w Polsce. Nachylenie trasy miejscami osiąga zawrotne 29%, a średnia na najbardziej stromym odcinku wynosi 16%.

Infrastruktura turystyczna i historia

Okolice przełęczy są doskonale zagospodarowane turystycznie. Nieco powyżej siodła, po polskiej stronie, wznosi się charakterystyczny budynek, jakim jest Schronisko PTTK "Odrodzenie" na Przełęczy Karkonoskiej. Poniżej, po stronie czeskiej, znajduje się luksusowy hotel Špindlerova bouda (Schronisko Szpindlerowskie). Na samej przełęczy stoi również dawny budynek straży granicznej. Ciekawostką jest położony około 300 metrów niżej po stronie czeskiej wojskowy ośrodek wypoczynkowy Malý Šišak, który w okresie międzywojennym funkcjonował jako Adolf-Baude. Warto dodać, że po II wojnie światowej miejsce to funkcjonowało w polskim nazewnictwie jako "Przełęcz Szpindlerowska".

Szlaki turystyczne

Przełęcz Karkonoska to ważny węzeł szlaków turystycznych, umożliwiający wędrówki w różne strony gór:

• szlak czerwony – Główny Szlak Sudecki (pokrywający się z trasą Droga Przyjaźni Polsko-Czeskiej), prowadzący ze Szklarska Poręba przez szczyt Szrenica i Czeskie Kamienie w kierunku Śnieżki,
• szlak zielony – Ścieżka nad Reglami, prowadząca przez formację Trzy Świnki i Hutniczy Grzbiet do grup skalnych Pielgrzymy,
• szlaki łącznikowe prowadzące w dół do Przesieki, Podgórzyna oraz czeskich schronisk i miejscowości.