Muzeum Karkonoskie Tajemnice w Karpaczu

Muzeum Karkonoskie Tajemnice w Karpaczu to wyjątkowa, interaktywna przestrzeń ekspozycyjna, która przenosi odwiedzających w magiczny świat dawnych wierzeń i podań. Zlokalizowana w sercu miasta Karpacz, przy ulicy Mickiewicza 1a, stanowi jedną z najważniejszych atrakcji turystycznych regionu, poświęconą w całości postaci Ducha Gór oraz legendom związanym z pasmem górskim Karkonosze. Celem tej niezwykłej ekspozycji, otwartej dla publiczności w 2011 roku, jest nie tylko edukowanie, ale przede wszystkim inspirowanie do odkrywania zapomnianych historii i tajemnic Dolnego Śląska.

Historia powstania i niezwykłe odkrycie

Geneza powstania tego miejsca wiąże się z fascynującym wydarzeniem, które miało miejsce 26 marca 2011 roku. Podczas prac budowlanych na terenie, gdzie dziś stoi muzeum, wykopano tajemniczy przedmiot, który uznano za kostur Ducha Gór. To znalezisko stało się impulsem do stworzenia miejsca, które gromadziłoby i kultywowało dziedzictwo kulturowe regionu. Oryginalny eksponat zasilił zbiory Muzeum Domu Carla i Gerharta Hauptmannów w mieście Szklarska Poręba, będącego filią placówki znanej jako Muzeum Karkonoskie w Jeleniej Górze. Pomysłodawcą i inicjatorem całego przedsięwzięcia jest Jakub Paczyński, lokalny przedsiębiorca i twórca ruchu społecznego zrzeszającego miłośników regionu.

Wyprawa do podziemnego królestwa

Wnętrze muzeum zostało zaprojektowane w bajkowym, teatralnym klimacie, który od pierwszych chwil buduje atmosferę tajemniczości. Część ekspozycji znajduje się w podziemiach, gdzie gra świateł, dźwięków, a nawet zapachów oddziałuje na wszystkie zmysły zwiedzających. Za aranżację tej niezwykłej przestrzeni odpowiadają wybitni artyści, w tym Dariusz Miliński, twórca Zamku Legend Śląskich, Igor Morski, Wiktor Wiktorczyk (założyciel Teatru Klinika Lalek z miejscowości Wolimierz), a także Mariusz Kaczmarek, Konrad Rogiński, Artur Turant i Tomasz Czyszczoń. Dzięki ich pracy, nowoczesne technologie multimedialne przeplatają się tu z wybitnym rzemiosłem artystycznym.

Stałe ekspozycje i atrakcje

Zwiedzanie to podróż przez różnorodne stanowiska, które przybliżają postacie i historie związane z górami. Wśród stałych elementów wystawy znajdują się:

• Ekspozycja repliki kostura Ducha Gór, nawiązująca do znaleziska z 2011 roku.
• Fascynująca opowieść i ekspozycja o karkonoskich hutnikach szkła.
• Tajemniczy sekretarzyk Ducha Gór.
• Chata karkonoskiego laboranta, czyli dawnego zielarza i medyka.
• Imponująca ekspozycja postaci Ducha Gór, zwanego też Liczyrzepą, Rzepiórem lub Karkonoszem.
• Historia o mandragorze – roślinie o magicznych właściwościach.
• Ekspozycja "Legendarny zakątek" oraz "Odnalezione w karkonoskiej ziemi".
• Kącik wielkiego Kreatora i alchemika.
• Ekspozycja szkieletu Rzepióra.
• Sala Czterech Żywiołów, oddająca potęgę natury.
• Walońska sztolnia, przybliżająca historię poszukiwaczy skarbów i minerałów.

Wystawa jest w pełni interaktywna. Goście mogą korzystać z ekranów dotykowych, gier multimedialnych oraz specjalnych urządzeń. Odwiedzający mają okazję stworzyć własnego Ducha Gór na dotykowym monitorze, poszukać kamienia filozoficznego, zagrać na harfie z niewidzialnymi strunami, a nawet sterować maszyną do poszukiwania korzenia mandragory czy rozpędzać burzowe chmury.

Edukacja poprzez zabawę

Muzeum kładzie duży nacisk na działania edukacyjne, skierowane szczególnie do dzieci i młodzieży. Organizowane są tutaj warsztaty "Odkrywca Karkonoskich Tajemnic", podczas których uczestnicy zdobywają wiedzę etnograficzną o legendach i wierzeniach, a także poznają elementy geografii, geologii i topografii regionu. Zajęcia te wzbogacone są o specjalne karty pracy, co pozwala na utrwalenie zdobytej wiedzy w formie zabawy.

Dzięki nowoczesnej formie przekazu, łączącej elementy wizualne, dźwiękowe i dotykowe, goście są stale zaskakiwani i zaangażowani. To sprawia, że przyswajanie informacji o historii Walończyków, zielarzy czy Władcy Karkonoszy staje się fascynującą przygodą. Obiekt jest również przystosowany do obsługi gości zagranicznych – zwiedzanie możliwe jest z audioprzewodnikiem w językach: angielskim, niemieckim, rosyjskim i czeskim.

Lokalizacja i dojazd

Atrakcja znajduje się w samym centrum Karpacza, zaledwie około 200 metrów od popularnego deptaka. Dojazd do miasta zapewniają drogi wojewódzkie nr 366 i 367 oraz droga krajowa nr 3. Osoby podróżujące komunikacją zbiorową mogą skorzystać z połączeń autobusowych z miasta Jelenia Góra oraz innych większych ośrodków. Dla zmotoryzowanych dostępne są nieliczne miejsca parkingowe bezpośrednio pod budynkiem oraz większe parkingi miejskie przy ulicy Parkowej i Rybackiej.

Wartość tego miejsca została doceniona w prestiżowym konkursie National Geographic Traveler, w którym muzeum zdobyło tytuł jednego z "7 Cudów Polski". To doskonała rekomendacja dla każdego, kto chce poczuć magię Karkonoszy i zgłębić ich tajemnice.