Inhalatorium w Szczawnicy

Inhalatorium w Szczawnicy to jeden z najbardziej rozpoznawalnych budynków uzdrowiskowych w Pieninach, stanowiący perłę architektury modernistycznej lat trzydziestych XX wieku. Ten okazały gmach, usytuowany w sercu Parku Zdrojowego, a dokładniej w Parku Górnym, od dziesięcioleci służy kuracjuszom poszukującym ulgi w schorzeniach dróg oddechowych. Powstał on na miejscu rozebranego wcześniej obiektu zwanego "Zamkiem", który był jednym z najstarszych domów zdrojowych w Polsce. Dzisiejszy obiekt łączy w sobie bogatą tradycję z nowoczesną ofertą leczniczą, będąc żywym pomnikiem historii rozwoju lecznictwa w tym regionie.

Wizja Adama Stadnickiego i budowa obiektu

Inicjatorem powstania tego nowoczesnego zakładu przyrodoleczniczego był właściciel uzdrowiska, hrabia Adam Stadnicki. Decyzję o budowie podjął po powrocie z licznych podróży po europejskich kurortach, gdzie miał okazję zapoznać się z najnowszymi trendami i technikami leczenia. Prace budowlane trwały w latach 1934–1936 i były finansowane z prywatnych funduszy hrabiego. Projekt architektoniczny powierzono Stanisławowi Dziewolskiemu, wywodzącemu się ze starej i zasłużonej rodziny Dziewolskich, którzy byli właścicielami majątku w sąsiednim mieście Krościenko nad Dunajcem. Architekt nadał budynkowi formę, która doskonale wpisywała się w otoczenie, a jednocześnie manifestowała nowoczesność.

W głównym hallu sanatorium do dziś znajduje się wmurowana tablica pamiątkowa, która jest świadectwem misji przyświecającej fundatorowi. Widnieje na niej inskrypcja: „Społeczeństwu szukającemu zdrowia, oddaję ten gmach do użytku, wzniesiony własnym trudem i wysiłkiem. Adam Stadnicki, 1936”.

Nowoczesne wyposażenie i innowacje technologiczne

W momencie oddania do użytku, obiekt w miejscowości Szczawnica był jednym z najlepiej wyposażonych sanatoriów w kraju. Hrabia Stadnicki zadbał o to, aby placówka dysponowała najnowocześniejszym sprzętem medycznym. To właśnie tutaj zainstalowano pierwsze w Polsce komory pneumatyczne, które umożliwiały leczenie pacjentów w warunkach podwyższonego ciśnienia, co było wówczas technologiczną nowinką. Specjalistyczne urządzenia inhalacyjne zostały sprowadzone z Berlina, z renomowanej niemieckiej firmy „Inhabad”.

Dbałość o detale widoczna była również w wykończeniu wnętrz i infrastrukturze technicznej. Meble do pokoi kuracjuszy zamówiono w warszawskiej pracowni „Jarnuszkiewicz i spółka” oraz w lokalnych stolarniach w Nawojowej. Zaawansowaną instalację wodociągową wykonała specjalistyczna firma „Kumer i Torba”, której siedzibą była Rabka-Zdrój. Dzięki temu standard pobytu i leczenia stał na niespotykanym dotąd poziomie.

Burzliwe losy wojenne i powojenne

Wybuch II wojny światowej i nastanie okupacji niemieckiej postawiły przed pracownikami sanatorium nowe wyzwania. Budynek stał się miejscem konspiracji – na jego strychu urządzono tajny skład broni i amunicji. Personel wykazał się ogromną odwagą i zapobiegliwością, szczególnie pod koniec wojny. W obawie przed zniszczeniem majątku i spodziewanym wysadzeniem gmachu przez wycofujących się Niemców, pracownicy ukryli większość cennego wyposażenia, ratując je dla przyszłych pokoleń.

Po zakończeniu działań wojennych, w 1948 roku sanatorium zostało upaństwowione, dzieląc los wielu innych majątków prywatnych w nowej rzeczywistości politycznej. Dopiero w 2005 roku nastąpiła reprywatyzacja obiektu. Obecnie znajduje się on w dyspozycji Przedsiębiorstwa „Uzdrowisko Szczawnica” SA, które jest kontrolowane przez część spadkobierców Adama Stadnickiego, co stanowi symboliczny powrót do korzeni.

Współczesna oferta i architektura

Zabytkowy budynek zachwyca piękną architekturą i nadal pełni funkcje lecznicze oraz wypoczynkowe. Obiekt dysponuje 29 miejscami hotelowymi w pokojach jedno-, dwu- i wieloosobowych. Do dyspozycji gości jest zakład przyrodoleczniczy, w którym wykonywane są unikatowe inhalacje solankowo-celkowe, niezwykle skuteczne w terapii schorzeń górnych i dolnych dróg oddechowych. Na terenie gmachu funkcjonuje również Przychodnia Uzdrowiskowa z poradniami specjalistycznymi. Dla zmotoryzowanych kuracjuszy dostępny jest płatny parking przy obiekcie.